Menü
Sisleme (fog) sistemi, suyu özel nozüllerle mikron boyutunda çok ince zerreciklere bölerek havaya püskürten bir iklimlendirme ve nemlendirme yöntemidir. Amaç bitkiyi doğrudan ıslatmak değil, ortamdaki bağıl nemi yükseltmek ve buharlaşma yoluyla sıcaklığı düşürmektir. Özellikle seralarda, fide ve çelik köklendirme ünitelerinde, mantar üretiminde ve açık alan serinletmede kullanılır.
Sistem, suyu yüksek basınca ulaştıran bir pompa, filtre, dağıtım borusu ve mikron ölçekli nozüllerden oluşur. Nozülden geçen su, havada asılı kalabilecek kadar küçük sis zerrecikleri hâline gelir. Bu zerrecikler yüzeylere çarpıp damla oluşturmadan havada buharlaşır ve buharlaşma sırasında çevredeki ısıyı çekerek ortam sıcaklığını düşürür. Aynı anda havanın bağıl nem oranı yükselir, böylece bitki üzerindeki su stresi azalır. Sıcaklık ve nem sensörlerine bağlı bir otomasyonla sistem, belirlenen eşik değerlerine göre otomatik çalıştırılabilir.
Sisleme sistemi en yüksek verimi sıcak ve kuru iklimlerde, havanın nem alma kapasitesinin yüksek olduğu koşullarda verir; nemli ve rutubetli iklimlerde soğutma etkisi belirgin biçimde azalır. Örtü altı sebze ve süs bitkisi yetiştiriciliğinde, fide ve fidan üretiminde, çelikle çoğaltma ve köklendirme ünitelerinde, mantar tesislerinde ve yüksek nem isteyen bitkilerde uygundur. Buharlaşmanın etkili olması için ortamda yeterli hava sirkülasyonu ve havalandırma bulunmalıdır. Nozül tıkanmasını önlemek için düşük tuzlu, tortusuz ve iyi filtre edilmiş temiz su tercih edilmelidir.
Sisleme, suyu çok ince zerreciklere böldüğü için birim alana verilen su miktarı klasik yağmurlama ve serinletme yöntemlerine göre genellikle düşüktür; su öncelikli olarak havayı nemlendirmek ve buharlaşarak soğutmak için kullanılır, toprağı doyurmak için değil. Zerreciklerin büyük bölümü havada buharlaştığından yüzey akışı ve derine sızma kaybı en aza iner. Ancak bu sistem bitkinin kök bölgesi su ihtiyacını tam karşılamaz; çoğu üretimde damla sulama ile birlikte, onu tamamlayıcı olarak kullanılır. Kesin bir tasarruf oranı üretime, iklime ve işletme süresine göre değişir; verimlilik ancak nem ve sıcaklık kontrolüyle doğru zamanlandığında elde edilir.
Kurulumda pompa kapasitesi, boru çapı ve nozül sayısı örtülecek alana ve hedeflenen nem düzeyine göre projelendirilmelidir; nozüller çarpışan sis alanları oluşturmayacak biçimde dengeli aralıklarla yerleştirilir. Basınç düşüşünü önlemek için hat boyunca uygun boru ve bağlantı kalitesi önemlidir. En sık karşılaşılan sorun nozül tıkanmasıdır; bu nedenle giriş filtresi düzenli temizlenmeli, su sertse ön arıtma veya yumuşatma düşünülmelidir. Bakımda nozüller periyodik kontrol edilip temizlenmeli veya değiştirilmeli, pompa ve conta aşınmaları izlenmeli, kışın donma riskine karşı hat boşaltılmalıdır. Aşırı sisleme yaprak ıslaklığını ve mantari hastalık riskini artırdığından çalışma süresi ve nem eşikleri iyi ayarlanmalıdır.
Not: Sistem seçimi ve kurulum; arazi, su kaynağı ve ürün deseninize göre değişir. Kesin proje için tarım danışmanı veya yetkili firmalara başvurun.
Sisleme sisteminin başlıca avantajları; bitkiyi ıslatmadan bağıl nemi yükseltmesi, buharlaşma yoluyla sıcak dönemlerde sıcaklığı düşürerek bitkiyi su stresinden koruması, fide ve çelik köklendirmede yüksek başarı sağlaması ve otomasyona kolay entegre olmasıdır. Dezavantaj tarafında ise nozüllerin tıkanmaya duyarlı olması ve temiz su ile düzenli bakım gerektirmesi, kurulum ve pompa maliyetinin belirli bir yatırım istemesi, nemli iklimlerde soğutma etkisinin zayıflaması ve yanlış yönetildiğinde aşırı nemin mantari hastalıklara zemin hazırlaması sayılabilir. Doğru projelendirme, iyi filtrasyon ve sensörlü kontrol ile bu olumsuzlukların çoğu önlenebilir.
Hayır. Sisleme öncelikle havayı nemlendirmek ve ortamı serinletmek içindir, kök bölgesinin su ihtiyacını tam karşılamaz. Çoğu üretimde damla sulama ile birlikte onu tamamlayıcı olarak kullanılır.
Vermez. En yüksek soğutma etkisini sıcak ve kuru iklimlerde verir çünkü kuru hava daha çok su buharı alabilir. Nemli ve rutubetli bölgelerde soğutma etkisi belirgin biçimde azalır ve aşırı nemden kaçınmak gerekir.
Nozül delikleri çok küçük olduğundan sudaki tortu, kireç ve tuz birikintileri kısa sürede tıkanmaya yol açar. Giriş filtresinin düzenli temizlenmesi, temiz ve düşük tuzlu su kullanımı, gerekirse su yumuşatma ve nozüllerin periyodik bakımı bu sorunu büyük ölçüde önler.
Verebilir. Sürekli yüksek nem ve yaprak ıslaklığı mantari hastalıklara zemin hazırlar. Bu yüzden çalışma süresi ve nem eşikleri sensörlü otomasyonla iyi ayarlanmalı, ortamda yeterli havalandırma sağlanmalıdır.
Kesin bir rakam vermek doğru olmaz; maliyet pompa kapasitesine, örtülecek arazi büyüklüğüne, nozül sayısına, otomasyon düzeyine ve malzeme kalitesine göre değişir. Daha büyük alan ve daha yüksek basınç ihtiyacı yatırımı artırır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Kütüphanesi (Bahçe Bitkileri Ders Notu kaydı).
Harman üzerinde sulama ve tarım ekipmanı ilanlarını inceleyebilir ya da elinizdeki ekipmanı ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
