Menü
Yüksek tünel sera, galvanizli boru veya profil iskelet üzerine yarım daire (kemer) biçiminde plastik örtü çekilerek kurulan, içinde bir kişinin rahatça ayakta çalışabildiği örtü altı yetiştirme yapısıdır. Alçak tünellerin daha büyük ve daha yüksek biçimi olup, genellikle 2 metre ve üzeri yüksekliğe sahiptir. Çoğunlukla ısıtmasız çalıştırılsa da kapı ve yan açıklıkları sayesinde havalandırılabildiği için yılın büyük bölümünde kullanılabilir. Basit yapısı ve nispeten uygun maliyeti nedeniyle küçük ve orta ölçekli üreticiler tarafından yaygın olarak tercih edilir.
İskelet genellikle korozyona dayanıklı galvanizli çelik boru ya da profilden oluşur ve belirli aralıklarla toprağa çakılan kemer ayaklar ile taşınır. Kemerler boyuna bağlantı boruları (aşık) ve gerekli yerlerde çaprazlarla birbirine bağlanarak rüzgar ve kar yüküne karşı sağlamlaştırılır. Örtü malzemesi olarak çoğunlukla ultraviyole dayanımlı seracılık naylonu (polietilen örtü) kullanılır; talebe göre çift kat örtü de uygulanabilir. En ve boy ölçüleri değişmekle birlikte enlerin çoğunlukla birkaç metre, mahya yüksekliğinin ise iki metre ve üzerinde olduğu, boyunun ise araziye göre uzatılabildiği bildirilmektedir. Yapının bir veya iki ucunda giriş kapısı, yanlarda ise kaldırılıp indirilebilen havalandırma etekleri bulunur. Alçak tünellere göre iç hacmi büyük olduğundan bitki gelişimi için daha dengeli bir ortam sağlar; ısıtma tesisatı, damla veya yağmurlama sulama gibi sistemlerin kurulmasına da elverişlidir.
Yüksek tünel seralar başta domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak gibi meyvesi yenen sebzeler olmak üzere marul, ıspanak gibi yapraklı sebzelerin ve çilek benzeri ürünlerin yetiştirilmesinde kullanılır. Ayrıca kesme çiçek, süs bitkisi ve fide üretimi için de uygundur. Temel amaç, erken ilkbahar ve geç sonbahar gibi açık alan koşullarının elverişsiz olduğu dönemlerde bitkiyi don, aşırı yağış ve soğuk rüzgardan koruyarak yetiştirme mevsimini uzatmak, turfanda üretim yaparak ürünü erkene almak ve verim ile kaliteyi artırmaktır.
İklim kontrolünde en önemli araç havalandırmadır; yan eteklerin açılması ile alttan hava girişi, iki uçtaki kapıların açılması ile boydan boya hava akımı sağlanarak sıcaklık ve nem düşürülür. Yetersiz havalandırma iç nemi yükselterek mantari hastalık riskini artırdığı için özellikle sıcak ve nemli günlerde yan açıklıkların yeterli boyutta tutulması önerilir. Isıtma çoğu yüksek tünelde zorunlu olmasa da, don riskinin yüksek olduğu bölgelerde jeotermal, kazanlı sıcak su veya sıcak hava üfleyen sistemlerle ek ısıtma yapılabilir; kaynaklara göre jeotermal, uygun bölgelerde en düşük işletme maliyetli seçenek olarak öne çıkar. Nem yönetimi, havalandırma ile birlikte damla sulamanın tercih edilmesi ve toprak yüzeyinin ıslak bırakılmaması yoluyla desteklenir. Işık ihtiyacı genellikle şeffaf örtü ile karşılanır; aşırı sıcak dönemlerde gölgeleme örtüleri veya örtü üzerine gölgeleme uygulamaları ile ışık ve sıcaklık yükü azaltılabilir.
Kurulum genellikle arazinin tesviyesi ve işaretlenmesi, kemer ayaklarının belirli aralıklarla toprağa sabitlenmesi, boyuna bağlantı ve çaprazların takılması, ardından plastik örtünün gerdirilerek kenarlardan sabitlenmesi ve kapı ile havalandırma eteklerinin monte edilmesi adımlarından oluşur. Maliyet kesin bir rakam olarak verilemez; sera tipine, kaplanacak alanın büyüklüğüne, iskelette kullanılan borunun kalınlığı ve galvaniz kalitesine, örtü malzemesinin cinsi ve ömrüne, ayrıca ısıtma, sulama ve otomatik havalandırma gibi eklenecek iklim donanımlarına göre önemli ölçüde değişir. Basit, ısıtmasız ve tek kat örtülü bir kurulum en ekonomik uçta yer alırken; çift kat örtü, ısıtma tesisatı ve otomasyon eklendikçe yatırım tutarı yükselir. Örtünün belirli aralıklarla yenilenmesi gerektiği için ilk yatırımın yanında bakım ve yenileme giderleri de göz önünde bulundurulmalıdır.
Not: Kurulum maliyeti; sera tipi, büyüklük, malzeme kalitesi ve iklim donanımına göre değişir. Kesin fiyat için yetkili firmalardan teklif alın.
Yüksek tünel seranın başlıca avantajları; cam seralara göre daha düşük kurulum maliyeti, hızlı ve kolay kurulabilir olması, içinde ayakta çalışılabilecek hacim sunması, yetiştirme mevsimini uzatarak turfanda ve daha yüksek verim imkanı vermesi ve gerektiğinde sökülüp taşınabilmesidir. Buna karşılık plastik örtünün cam kadar uzun ömürlü olmaması ve belirli aralıklarla yenilenmesi, iyi tasarlanmadığında iç nemin yükselerek hastalık baskısı yaratması, ısıtmasız kullanıldığında şiddetli soğuklara karşı korumasının sınırlı kalması, ayrıca kar ve fırtına gibi olumsuz hava koşullarına karşı sağlam bir iskelet ve düzenli bakım gerektirmesi başlıca dikkat edilmesi gereken noktalardır.
Temel fark yükseklik ve kullanım biçimidir. Alçak tüneller genellikle bitki üzerini örten, içine girilemeyen kısa yapılardır ve daha çok erken dönem koruma amacıyla kullanılır. Yüksek tünel ise iki metre ve üzeri yüksekliğiyle içinde ayakta çalışılabilen, kapı ve yan havalandırması olan, sezon boyu üretim yapılabilen bir sera tipidir.
Şart değildir; birçok üretici yüksek tüneli ısıtmasız kullanır ve örtünün sağladığı korumayla mevsimi uzatır. Ancak don riskinin yüksek olduğu bölgelerde ya da kışın da üretim hedefleniyorsa jeotermal, kazanlı veya sıcak hava üfleyen ek ısıtma sistemleri kurulabilir. Isıtma kararı bölgenin iklimine ve yetiştirilecek ürüne göre verilir.
Havalandırma genellikle iki uçtaki kapıların ve yanlardaki kaldırılıp indirilebilen eteklerin açılmasıyla sağlanır. Bu sayede alttan hava girişi ve boydan boya hava akımı oluşarak iç sıcaklık ve nem düşürülür. Açıklıkların yeterli büyüklükte olması, özellikle sıcak ve nemli günlerde hastalık riskini azaltmak için önemlidir.
Örtünün ömrü kullanılan naylonun kalitesine, ultraviyole dayanımına ve iklim koşullarına göre değişir. Kesin bir süre vermek doğru olmaz; kaliteli ve UV katkılı örtüler daha uzun dayanırken, ince ve katkısız örtüler daha sık yenilenir. Örtüde yırtılma, matlaşma ve esneme kaybı görüldüğünde değiştirilmesi önerilir.
Domates, biber, patlıcan, salatalık ve kabak gibi sebzeler başta olmak üzere marul ve ıspanak gibi yapraklılar, çilek benzeri ürünler ile süs bitkisi, kesme çiçek ve fide üretimi yapılabilir. Ürün seçimi bölgenin iklimine, ısıtma imkanına ve pazar talebine göre belirlenir.
Harman üzerinde sera, örtü altı ürün ve ekipman ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
