Menü
Cam sera, taşıyıcı bir iskelet üzerine örtü malzemesi olarak camın kullanıldığı, örtü altı yetiştiricilikte tercih edilen kalıcı sera tipidir. Bitkilerin dış iklim koşullarından bağımsız, denetlenebilir bir ortamda yetiştirilmesini sağlar. Işık geçirgenliğinin yüksek ve kalıcı olması nedeniyle özellikle uzun ömürlü ve ileri teknolojili üretim tesislerinde kullanılır. Türkiye'de örtü altı üretiminin yoğunlaştığı Akdeniz kıyı kuşağında yaygın olarak görülür.
Cam sera, genellikle çelik veya galvanizli metal profillerden oluşan sağlam bir taşıyıcı iskelet ile bu iskelete oturtulan cam örtüden meydana gelir. Örtü olarak düz cam ya da ışığı daha dengeli dağıtan yapıya sahip camlar kullanılabilir; çatı biçimi çoğunlukla beşik (semer) çatı ya da testere dişi (dişli) çatı olarak tasarlanır. Cam ağır bir malzeme olduğundan iskeletin ve temelin yük taşıma kapasitesi yüksek tutulur, bu da yapıyı rüzgar ve kar gibi dış yüklere karşı dayanıklı kılar. Cam yüzey zamanla bozulmadan ışık geçirgenliğini koruduğu için örtü, plastik seralardaki gibi belirli aralıklarla değiştirilmeyi gerektirmez. Yapı; çatı ve yan havalandırma açıklıkları, gölgeleme ve ısı perdesi sistemleri, ısıtma boru hatları ile otomasyon donanımını barındıracak biçimde planlanır.
Cam seralar başta domates, hıyar ve biber gibi meyvesi yenen sebzelerin örtü altı üretiminde yaygın olarak kullanılır. Yüksek ve dengeli ışık geçirgenliği ile hassas iklim denetimi olanağı sayesinde süs bitkisi ve kesme çiçek yetiştiriciliği, fide ve fidan üretimi ile ıslah ve araştırma amaçlı üretim için de uygundur. Genel olarak uzun üretim dönemleri boyunca yüksek verim ve kalite hedefleyen, teknoloji yoğun işletmelerde tercih edilir.
Cam serada iklim denetimi ısıtma, havalandırma, nem ve ışık yönetiminin birlikte ele alınmasıyla sağlanır. Isıtma genellikle sıcak su borulu sistemler ya da hava ısıtıcılarıyla yapılır ve gece ile gündüz için bitkinin istediği farklı sıcaklık düzeyleri korunmaya çalışılır. Havalandırma, çatı ve yan açıklıklardan doğal yolla ya da fanlarla zorlamalı olarak yapılır; bu hem fazla ısıyı atmaya hem de iç ortamdaki nem birikimini azaltmaya yarar. Kaynaklara göre örtü altında bağıl nemin genellikle yaklaşık yüzde 60 ile 90 aralığında tutulması istenir; nemin çok yükselmesi hastalık riskini artırdığı için havalandırma ve hava sirkülasyonu ile dengelenir. Işık yönetiminde yaz aylarında gölgeleme ve ısı perdeleri kullanılırken, camın yüksek geçirgenliği kış aylarında bitkinin ışıktan daha iyi yararlanmasına katkı sağlar. Günümüzde ısıtma, havalandırma, sulama, nem ve karbondioksit düzeyi otomasyon sistemleriyle birlikte denetlenebilmektedir.
Cam sera kurulumu; zemin hazırlığı ve temel atımı, taşıyıcı iskeletin montajı, cam örtünün yerleştirilmesi ile ısıtma, havalandırma ve otomasyon donanımlarının kurulması aşamalarından oluşur. Camın ağırlığı nedeniyle daha güçlü iskelet ve temel gerektirmesi ve cam malzemenin plastik örtülere göre daha yüksek maliyetli olması, cam serayı başlangıç yatırımı en yüksek sera tiplerinden biri yapar. Toplam maliyet; seranın büyüklüğüne, çatı tipine, kullanılan cam ve iskelet malzemesinin kalitesine, kurulacak ısıtma ve iklim kontrol donanımının kapsamına, arazinin durumuna ve bölgenin iklim koşullarına göre önemli ölçüde değişir. Yüksek ilk yatırıma karşılık uzun kullanım ömrü ve örtü değişimi gerektirmemesi, maliyeti uzun vadede değerlendirmeyi gerektirir. Yatırımdan önce ürün deseni ve bölgeye uygun bir fizibilite çalışması yapılması önerilir.
Not: Kurulum maliyeti; sera tipi, büyüklük, malzeme kalitesi ve iklim donanımına göre değişir. Kesin fiyat için yetkili firmalardan teklif alın.
Cam seranın en önemli üstünlükleri yüksek ve zamanla azalmayan ışık geçirgenliği, uzun kullanım ömrü, örtü değişimi gerektirmemesi, sağlam yapısı sayesinde olumsuz hava koşullarına dayanıklılığı ve hassas iklim denetimine elverişli olmasıdır; bu özellikler yüksek verim ve kalite hedefleyen üretim için elverişli bir ortam sağlar. Buna karşılık başlangıç yatırım maliyetinin yüksek olması, camın ağır olması nedeniyle güçlü iskelet ve temel gerektirmesi, dolu ve şiddetli rüzgar gibi durumlarda kırılma riski taşıması ve onarım maliyetlerinin yüksek olabilmesi başlıca dezavantajlarıdır; ayrıca ısı kayıplarının yönetimi için iyi bir yalıtım ve ısıtma planlaması gerekir.
Bu karar bütçeye, üretim hedefine ve kullanım süresine bağlıdır. Cam sera yüksek ilk yatırım gerektirir ancak uzun ömürlü olup örtü değişimi istemez ve ışık geçirgenliğini korur; plastik sera ise daha düşük maliyetle kurulur fakat örtüsünün belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Uzun vadeli, teknoloji yoğun ve yüksek kaliteli üretim planlanıyorsa cam sera, düşük başlangıç maliyeti önemliyse plastik sera öne çıkar.
Cam sera, sağlam iskeleti ve bozulmadan ışık geçiren cam örtüsü sayesinde sera tipleri arasında en uzun ömürlü olanlardandır. Kaynaklara göre bakımı düzenli yapıldığında uzun yıllar boyunca kullanılabildiği belirtilir. Plastik seralardan farklı olarak örtünün periyodik değişimini gerektirmemesi, uzun vadede önemli bir avantaj sağlar.
En yaygın olarak domates, hıyar ve biber gibi örtü altı sebzeleri yetiştirilir. Bunun yanında yüksek ışık ve hassas iklim denetimi gerektiren süs bitkileri ve kesme çiçekler, fide ve fidan üretimi ile araştırma amaçlı üretim için de uygundur.
Cam sera sağlam taşıyıcı iskeleti nedeniyle rüzgar ve kar yüklerine karşı dayanıklıdır ve plastik örtülere göre daha uzun ömürlüdür. Ancak cam, şiddetli dolu ya da çok kuvvetli rüzgar gibi aşırı olaylarda kırılabilir ve bu durumda onarım maliyetli olabilir. Bu nedenle bölgenin iklim koşulları yatırım öncesinde dikkate alınmalıdır.
Cam, ısıyı ileten bir malzeme olduğu için iyi bir yalıtım ve ısıtma planlaması yapılması gerekir. Isı perdeleri ve doğru havalandırma yönetimi ile ısı kayıpları azaltılabilir. Isıtma maliyeti; bölgenin iklimi, seranın büyüklüğü, hedeflenen iç sıcaklık ve kullanılan ısıtma sistemine göre değişir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Isparta İl Müdürlüğü - Serada (Örtü Altı) Domates Yetiştiriciliği.
Harman üzerinde sera, örtü altı ürün ve ekipman ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
