Menü
Petunya (Petunia x hybrida), patlıcangiller (Solanaceae) familyasından, kökeni Güney Amerika olan, özellikle Arjantin ve Brezilya kaynaklı çok yıllık ancak bizim iklimimizde çoğunlukla tek yıllık olarak yetiştirilen bir mevsimlik çiçektir. Huni biçimli, kadifemsi ve canlı renkli çiçekleriyle tanınır; beyaz, mor, pembe, kırmızı, sarı ve iki renkli sayısız çeşidi vardır. Balkon, teras, pencere kutusu ve asma saksılarda en çok tercih edilen sarkıcı ve yayılıcı çiçeklerden biridir. Petunya esasen bir dış mekan bitkisidir; bol güneş ve açık hava sever, bu yüzden ev içi süs bitkisi olarak uzun süre sağlıklı kalması zordur. İlkbahardan sonbaharın ilk donlarına kadar kesintisiz çiçek açması, bakımının kolaylığı ve renk cömertliği onu peyzajda ve balkon bahçeciliğinde vazgeçilmez kılar. Grandiflora (iri çiçekli), Multiflora (çok çiçekli) ve dayanıklı Surfinia türleri en yaygın gruplardır.
Petunya tam güneş bitkisidir ve günde en az 5-6 saat doğrudan güneş ışığı ister. En bol ve sürekli çiçeklenme güneye veya güneydoğuya bakan, gün boyu aydınlık balkon ve pencere önlerinde elde edilir. Yeterli ışık almadığında bitki cılızlaşır, sürgünler uzayıp seyrekleşir (etiolasyon) ve çiçek sayısı belirgin biçimde azalır; yapraklar sararabilir. Yarı gölgede yaşar ama hak ettiği gösterişi vermez. Çok sıcak iklimlerde öğlen saatlerinin en yakıcı ışığı bazı hassas çeşitlerde çiçeklerde solmaya yol açabilir, ancak genel kural bol güneştir. Ev içinde tutulacaksa mutlaka en aydınlık pencerenin hemen önüne konmalı; aksi halde kısa sürede zayıflar.
Petunya düzenli ve bol su isteyen, susuzluğa hassas bir bitkidir. Toprağın üst 2-3 santimi kuruduğunda, saksının altından su akana kadar bolca sulanmalıdır. Yaz aylarında, özellikle sıcak ve rüzgarlı balkonlarda asma saksılar günde bir hatta çok sıcak günlerde günde iki kez su gerektirebilir. Su, yaprak ve çiçeklere değil doğrudan toprağa verilmeli; ıslak kalan çiçekler kolayca çürür ve leke yapar. Sabah sulama tercih edilir. Susuzluk belirtisi sürgünlerin pörsüyüp sarkması ve yaprakların gevşemesidir; bu durumda hızla toparlanır ama sık tekrarlanırsa çiçeklenme durur. Fazla su ise sararan alt yapraklar, yumuşayan kök boğazı ve kök çürüğü ile kendini gösterir. Kışın, bitki saklanıyorsa sulama belirgin biçimde azaltılır ve toprak nemli tutulmakla yetinilir.
Petunya, gözenekli, humusça zengin ve iyi drene olan hafif asidik ile nötr (pH 5,5-6,5) toprak sever. Kaliteli torf esaslı saksı harcına perlit veya kum eklenerek geçirgenlik artırılır; ağır, su tutan topraklarda kök çürüğüne meyleder. Saksının dibinde mutlaka drenaj deliği bulunmalı, tabana bir parmak kalınlığında çakıl veya kırık saksı parçası konmalıdır. Bol çiçek açtığı için besin ihtiyacı yüksektir; büyüme ve çiçeklenme döneminde iki haftada bir çiçekli bitki gübresi (potasyum ağırlıklı) verilmesi sürekliliği destekler. Mevsimlik yetiştirildiği için genellikle repotting gerekmez; ancak fideler büyüdükçe kökler saksıyı sardığında bir boy büyük saksıya ya da kalıcı balkon kutusuna, ilkbahar sonu don tehlikesi geçtikten sonra aktarılır. Fideler arasında en az 20-25 santim mesafe bırakılmalıdır.
Petunya ılıman ve sıcak havayı sever; ideal büyüme sıcaklığı gündüz 18-27 derece arasıdır. Orta düzey nemden hoşlanır ancak sürekli ıslak ve havasız ortam mantar hastalıklarını tetiklediği için çevresini nemlendirmek gerekmez; bunun yerine iyi hava sirkülasyonu önemlidir. Sıcağa toleransı iyidir, fakat 35 derece üzeri uzun sıcaklarda çiçeklenme yavaşlayabilir. Dona dayanıksızdır; sıcaklık 0 derecenin altına indiğinde yaprak ve sürgünler zarar görür, kuvvetli donda bitki ölür. Bu yüzden dışarıya ancak ilkbaharda son don riski geçtikten sonra çıkarılmalıdır. Çok yıllık olarak korunmak istenirse sonbaharda geriye budanıp aydınlık, serin (5-10 derece) ve dondan korunaklı bir yerde kışlatılabilir, ama çoğu bahçıvan her yıl yeniden fide diker.
Petunya hem tohumla hem de gövde çeliğiyle çoğaltılır. Tohumla üretim en yaygın yöntemdir: çok küçük olan tohumlar kış sonu veya erken ilkbaharda, hafif ve steril harç yüzeyine serpilir, üzeri örtülmez çünkü çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyarlar; 20-24 derecede nemli tutulduğunda 7-14 günde çimlenir. Fideler gerçek yaprak verince şaşırtılır. Özellikle Surfinia gibi melez ve sarkıcı çeşitler tohumdan aynı özellikte çıkmadığından gövde çeliğiyle çoğaltılır: sağlıklı bir sürgünün ucundan 8-10 santimlik, altındaki yaprakları alınmış çelik hazırlanır, nemli perlit-torf karışımına dikilir ve ılık, aydınlık ortamda 2-3 haftada köklenir. Kök ayırma ve soğan/yumru yöntemleri petunyaya uygun değildir. Su içinde köklendirme mümkün olsa da toprakta köklendirme daha sağlıklı sonuç verir.
Yaprak sararması genellikle aşırı sulama ve kötü drenaja bağlı kök boğulmasından ya da demir eksikliğinden (özellikle kireçli suda, damarlar yeşil kalıp aralar sararır) kaynaklanır; sulama dengelenmeli ve gerekirse asidik gübre verilmelidir. Sürgünlerin uzayıp seyrekleşmesi ve az çiçek, ışık yetersizliği ile solmuş çiçeklerin toplanmamasındandır; solan çiçekleri düzenli koparmak (deadheading) ve uzayan dalları budamak yeni çiçeklenmeyi teşvik eder. Kırmızı örümcek (sıcak-kuru havada yaprak altında ince ağ ve sararma) ile yaprak biti ve beyaz sinek yaygın zararlılardır; su spreyi, hava sirkülasyonu ve gerekirse uygun bir böcek ilacı ile mücadele edilir. Nemli ve havasız ortamda külleme ve Botrytis (gri küf) görülebilir; ıslak çiçekleri temizlemek ve sık dikimden kaçınmak korur. Tomurcuk kurdu (budworm) tomurcukları delerse zarar görmüş kısımlar temizlenir.
Toprağın üst 2-3 santimi kuruyunca, saksının altından su akana kadar bolca ve doğrudan toprağa sulanır. Yaz sıcağında asma saksılar günde bir, çok sıcak günlerde iki kez su isteyebilir. Su çiçek ve yapraklara değil kök bölgesine verilmeli, sabah saatleri tercih edilmelidir. Kışın saklanıyorsa sulama azaltılır.
En sık neden aşırı su ve kötü drenaj sonucu köklerin boğulmasıdır. İkinci yaygın neden demir eksikliğidir; kireçli suyla sulananlarda yaprak damarları yeşil kalırken aralar sararır. Işık yetersizliği ve besin eksikliği de sararmaya yol açar. Sulamayı dengeleyin, drenajı iyileştirin ve gerekirse asidik çiçek gübresi verin.
Petunya esasen dış mekan bitkisidir ve bol güneş ister. Ev içinde uzun süre sağlıklı kalması zordur; ancak en aydınlık, güney cepheli pencerenin hemen önüne konursa kısa süre idare eder. En iyi çiçeklenme balkon, teras ve bahçede, günde en az 5-6 saat doğrudan güneş alan yerlerde olur.
Başlıca sebep yetersiz ışıktır; günde 5-6 saatten az güneş alan petunya seyrekleşir ve az çiçek verir. Solan çiçeklerin toplanmaması ve besin eksikliği de çiçeklenmeyi durdurur. Solmuş çiçekleri düzenli koparın, uzayan dalları budayın ve iki haftada bir potasyumca zengin çiçek gübresi verin.
Hayır, petunya dona dayanıksızdır. Sıcaklık sıfır derecenin altına indiğinde sürgün ve yaprakları zarar görür, kuvvetli donda bitki ölür. Dışarı ancak ilkbaharda son don tehlikesi geçtikten sonra çıkarılmalı, sonbaharda korunmak istenirse serin, aydınlık ve dondan korunaklı bir yerde kışlatılmalıdır.
Kaynak: Missouri Botanical Garden, Plant Finder.
Harman üzerinde güncel petunya ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Petunya Petunya Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
