Menü
Sardunya, botanik adıyla Pelargonium cinsine giren, Güney Afrika kökenli çok yıllık bir süs bitkisidir. Halk arasında sıklıkla "sardunya" denilen bu tür, gerçek Geranium cinsinden farklı olup Pelargonium başlığı altında toplanır. Yoğun renkli çiçekleri, kadifemsi ya da hafif tüylü yaprakları ve bazı çeşitlerinde yaprakların hoş kokusuyla tanınır. Ilıman iklimlerde balkon, teras ve bahçe kenarlarında dış mekanda; soğuk bölgelerde ise pencere önü ve aydınlık iç mekanlarda saksıda yetiştirilir. Yaz boyunca uzun süre çiçek açması, bakımının nispeten kolay olması ve kuraklığa dayanıklılığı sayesinde en sevilen balkon bitkilerinden biridir. Sarkan, dik ve kokulu yapraklı çeşitleri bulunur. Sardunya bir sukulent değildir; ancak etli sap ve yaprak yapısı sayesinde suyu bir miktar depolar ve aşırı sulamaya toleransı düşüktür. Doğru ışık ve ölçülü sulamayla ilkbahardan sonbahara kadar bol çiçek verir.
Sardunya bol ışık seven bir bitkidir ve en gür çiçeği güneş gören konumlarda verir. Günde en az 5 ila 6 saat doğrudan ya da parlak dolaylı ışık idealdir. Balkon ve teraslarda güneye ya da doğuya bakan konumlar tercih edilmelidir. Yeterli ışık almayan sardunyalarda gövde uzar, boğum araları açılır, yapraklar soluklaşır ve çiçek sayısı belirgin biçimde azalır. İç mekanda en aydınlık pencere önüne yerleştirilmelidir. Çok sıcak yaz öğlelerinde, özellikle koyu renkli saksılarda kök bölgesi aşırı ısınabileceğinden en yakıcı saatlerde hafif gölge faydalıdır. Işığa yönelerek tek yana eğilmemesi için saksı ara ara döndürülebilir.
Sardunya kuraklığa toleranslı bir bitkidir ve fazla sudan zarar görür, bu yüzden "kuruyunca sula" ilkesi geçerlidir. Sulamadan önce toprağın üst 2 ila 3 santimetresinin kuruduğu parmakla kontrol edilmelidir. Yaz aylarında sıcaklık ve rüzgara bağlı olarak haftada 2 ila 3 kez, kış aylarında ise bitki dinlenmeye geçtiği için 10 ila 15 günde bir, toprak neredeyse tamamen kuruyunca sulamak yeterlidir. Su doğrudan kök bölgesine verilmeli, yaprak ve çiçeklerin ıslak kalmasından kaçınılmalıdır; ıslak yapraklar mantari lekelere davetiye çıkarır. Saksı altında biriken su boşaltılmalı, tabakta su bekletilmemelidir. Fazla su belirtileri: yaprakların sararıp yumuşaması, tabanda kararma, kök çürüğü ve sap dibinde çürümedir. Az su belirtileri ise yaprak kenarlarının kızarıp kuruması, sararma ve alt yaprakların dökülmesidir. Yaprakta kırmızımsı renklenme çoğunlukla susuzluk ve serin stresine işaret eder.
Sardunya, su tutmayan gevşek ve iyi drene olan toprağı sever. Kaliteli saksı torfuna perlit, ince kum ya da pomza eklenerek havalanması artırılmış hafif bir karışım idealdir; ağır ve sürekli nemli kalan topraklarda kök çürür. Saksının tabanında mutlaka drenaj deliği bulunmalı, dibe bir kat çakıl ya da pomza serilebilir. Toprağın hafif asidikten nötre yakın (pH 6 ila 6,5) olması tercih edilir. Saksı değişimi ilkbaharda, kökler saksı dibinden çıkmaya başladığında yapılmalı ve bir beden büyük saksı seçilmelidir; aşırı büyük saksı toprağın uzun süre nemli kalmasına yol açar. Yılda bir kez, gelişme döneminde üstteki eskimiş toprağı tazelemek yeterli olabilir. Çiçeklenme döneminde iki haftada bir potasyumca zengin sıvı gübre verimi artırır.
Sardunya orta ve düşük nemi çok iyi tolere eder; ortam neminin yüksek olmasını istemez, bu yönüyle çoğu tropik iç mekan bitkisinden ayrılır. İdeal gelişme sıcaklığı gündüz 15 ila 24 derecedir. Yaz sıcaklarına dayanıklı olmakla birlikte 30 derecenin üzerinde çiçeklenme yavaşlar. Soğuğa duyarlıdır; sıcaklık 5 derecenin altına düştüğünde zarar görür, don ise bitkiyi öldürür. Bu nedenle kışın soğuk bölgelerde saksılar don tutmayan, aydınlık ve serin (yaklaşık 8 ila 12 derece) bir mekana alınmalıdır. Yüksek nem ve durgun hava mantar hastalıklarını körüklediğinden yapraklara su püskürtmekten kaçınılmalı, bitkiler arasında hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.
Sardunya en kolay çelikle çoğaltılan bitkilerden biridir ve bu en güvenilir yöntemdir. İlkbahar ya da yaz başında, sağlıklı bir gövdeden 8 ila 10 santimetre uzunluğunda, uç kısımdan çelik alınır; kesim bir yaprak boğumunun hemen altından yapılır. Alttaki yapraklar ve varsa çiçek tomurcukları koparılır, kesik yüzeyin birkaç saat havada hafifçe kurumaya bırakılması çürüme riskini azaltır. Çelik, nemli ve gevşek bir çoğaltma karışımına (torf artı perlit) dikilir. Sardunya çeliklerinde köklenme hormonu şart değildir. Toprak hafif nemli tutulur; çelik cam fanus ya da poşetle örtülmez, çünkü aşırı nem çürütür. Yaklaşık 3 ila 4 haftada kök salar. Tohumla çoğaltma da mümkündür ancak daha yavaş ve çeşit özelliklerini her zaman korumayan bir yöntemdir.
Yaprak sararması en sık görülen sorundur; genellikle fazla sulama ve kötü drenajdan kaynaklanır, çözümü sulamayı azaltıp toprağın kurumasına izin vermektir. Alt yaprakların dökülmesi ve sararması ışık yetersizliğine ya da besin eksikliğine işaret edebilir; bitki daha aydınlık konuma alınıp gelişme döneminde gübrelenmelidir. Yaprakta gri küflenme ve çürüyen çiçekler Botrytis (gri küf) mantarına bağlıdır; havalandırmayı artırmak, solmuş çiçek ve yaprakları temizlemek ve yaprakları ıslatmamak gerekir. Yaprak altında sarımsı halkalı kabarcıklar sardunya pasına işaret eder; hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilmelidir. Zararlılardan beyazsinek, yaprak biti ve kırmızı örümcek görülebilir; yapraklar düzenli kontrol edilmeli, ilk aşamada güçlü su püskürtme, yoğun durumda potasyum sabunu ya da neem yağı uygulanmalıdır. Boğum aralarının açılıp bitkinin dağılmasında ilkbaharda uç alma ve budama sıklaşmayı ve çiçeklenmeyi teşvik eder.
Sardunya sukulent değildir; Pelargonium cinsine ait çiçekli bir süs bitkisidir. Ancak etli sap ve yaprak yapısıyla suyu bir miktar depolar ve kuraklığa toleranslıdır. Bu nedenle sulamada ölçülü davranmak gerekir. Toprağın üst 2 ila 3 santimetresi kuruduğunda sulanmalı, saksıda su biriktirilmemelidir. Fazla su, sardunyada en sık görülen ölüm nedeni olan kök çürüğüne yol açar.
Evet, sardunya en aydınlık pencere önüne yerleştirildiğinde iç mekanda yetiştirilebilir. Günde en az 5 ila 6 saat parlak ışık alması çiçeklenme için şarttır. Işık yetersiz kalırsa gövde uzar ve çiçek azalır. Soğuk bölgelerde kışın dışarıdaki saksıları içeri almak bitkiyi dondan korur. İç mekanda hava sirkülasyonuna dikkat edilmeli ve yapraklar ıslatılmamalıdır.
En yaygın neden fazla sulama ve kötü drenajdır; bu durumda yapraklar sararıp yumuşar. Çözüm sulamayı azaltmak ve toprağın kurumasına izin vermektir. Alt yaprakların yavaşça sararması ise doğal yaşlanma, ışık yetersizliği ya da besin eksikliğinden olabilir. Bitkiyi daha aydınlık yere almak ve gelişme döneminde dengeli gübre vermek sorunu giderir.
En kolay ve güvenilir yöntem çelikle çoğaltmadır. İlkbahar ya da yaz başında sağlıklı bir uçtan 8 ila 10 santimetre çelik alınır, alt yapraklar temizlenir ve kesik yüzey birkaç saat kurumaya bırakılır. Torf ve perlit karışımına dikilen çelik hafif nemli tutulur; poşetle örtülmez çünkü aşırı nem çürütür. Yaklaşık 3 ila 4 haftada köklenir. Köklendirme hormonu gerekmez.
Sardunya soğuğa duyarlıdır ve don bitkiyi öldürür. Sıcaklık 5 derecenin altına düşmeden önce saksılar don tutmayan, aydınlık ve serin (yaklaşık 8 ila 12 derece) bir mekana alınmalıdır. Kışın bitki dinlenmeye geçtiği için sulama 10 ila 15 günde bire indirilir ve gübreleme durdurulur. İlkbaharda hava ısınınca budama yapılıp tekrar dışarı çıkarılır.
Kaynak: Royal Horticultural Society (RHS).
Harman üzerinde güncel sardunya ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Sardunya Sardunya Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
