Menü
Yasemin (Jasminum), zeytingiller (Oleaceae) familyasından, çoğunlukla sarılıcı ya da çalı formunda gelişen, güçlü ve tatlı kokusuyla tanınan bir süs bitkisidir. Anavatanı Asya, Orta Doğu ve Akdeniz çevresindeki ılıman ve subtropik bölgelerdir; 200 kadar türü bulunur. En çok yetiştirilen türler beyaz çiçekli Jasminum officinale, kış çiçeği açan sarı Jasminum nudiflorum ve mis kokulu Jasminum sambac (Arap yasemini) türleridir. Ülkemizde ılıman iklime sahip yerlerde bahçede pergola, çardak ve duvar boyunca yetiştirilir; soğuk bölgelerde ve iç mekanda ise saksıda, parlak bir pencere önünde büyütülebilir. Yasemin, ilkbahardan sonbahara kadar süren bol ve kokulu çiçeklenmesi, hızlı tırmanan yapısı ve akşamları yoğunlaşan parfüm gibi kokusu nedeniyle çok sevilir. Doğru ışık, düzenli sulama ve destek verildiğinde uzun yıllar boyunca gür biçimde büyür ve her yıl daha bol çiçek açar.
Yasemin bol ışık seven bir bitkidir ve iyi çiçek açması için doğrudan ya da çok parlak dolaylı ışığa ihtiyaç duyar. Bahçede günün büyük bölümünde güneş alan, sabah güneşine açık konumları sever; ağır gölgede yaprak yapar ama çiçek vermez. İç mekanda saksıda yetiştiriyorsanız güneye ya da güneydoğuya bakan bir pencerenin hemen önüne koyun. Günde en az 4 ila 6 saat ışık alması çiçeklenmeyi belirgin biçimde artırır. Yaz aylarında öğle vaktinin en sert ve doğrudan camdan geçen ışığı hassas türlerde (özellikle J. sambac) yaprak uçlarında hafif yanık yapabilir; bu durumda ince bir tül perde yeterlidir. Işık yetersiz kalırsa bitki sürgünleri incelip uzar, yaprak araları açılır (etiyolman) ve alt yapraklar sararıp dökülür. Yeterince aydınlık bir yer bulamıyorsanız bitkiyi zaman zaman çevirerek her yönünün ışık almasını sağlayın.
Yasemin toprağının düzenli olarak nemli tutulmasını sever, ancak sürekli su içinde durmaktan hoşlanmaz. Sulamadan önce parmağınızı toprağa batırın; üst 2 ila 3 santimlik katman kurumaya başladığında bolca sulayın ve fazla suyun saksı altından süzülmesini bekleyin. İlkbahar ve yaz aylarında, yani aktif büyüme ve çiçeklenme döneminde su ihtiyacı yüksektir; sıcak havalarda haftada iki üç kez sulama gerekebilir. Sonbahar ve kışın bitki yavaşladığından sulamayı belirgin biçimde azaltın ve toprağın üst yarısı kuruyunca sulayın. Fazla su verildiğinde yapraklar sararır, sararma alttan başlar, toprak sürekli ıslak kalır ve kök çürüğü riski doğar. Su yetersiz kaldığında ise yapraklar solar, kenarları kıvrılıp kurur, tomurcuklar açmadan dökülür. Kireçli sert suya karşı hassas türler için mümkünse dinlendirilmiş ya da yağmur suyu tercih edin; her sulamada suyu kökün her yanına eşit dağıtın.
Yasemin, besince zengin, humuslu ve iyi drene olan hafif asidik ile nötr toprakları sever. Uygun bir karışım için üçte iki oranında kaliteli bahçe torfu veya organik saksı toprağına, üçte bir oranında perlit ya da iri kum ekleyerek hem su tutan hem de fazlasını süzen bir yapı oluşturabilirsiniz. Biraz yanmış çiftlik gübresi ya da solucan gübresi eklemek çiçeklenmeyi destekler. Saksının tabanında mutlaka drenaj deliği bulunmalı; suyun birikmemesi için altına bir kat çakıl serilebilir. Yasemin hızlı büyüyen bir bitki olduğundan kökleri saksıyı doldurunca, genellikle iki yılda bir, saksı değişimi gerekir. En uygun zaman ilkbahar başıdır. Bitkiyi mevcut kabından dikkatlice çıkarın, sıkışmış kök yumağını kenarlarından hafifçe gevşetin ve bir boy büyük saksıya taze karışımla yerleştirin. Saksı değişiminden sonra bol su verip birkaç gün doğrudan sert güneşten uzak, aydınlık bir yerde tutarak bitkinin toparlanmasını sağlayın.
Yasemin ılıman ve nemli ortamları sever. İdeal büyüme sıcaklığı gündüz 18 ila 25 derece arasıdır; birçok tür serin geceleri, hatta 8 ila 10 dereceye kadar düşen sıcaklıkları sorunsuz karşılar ve kış dinlenmesi bir sonraki yılın çiçeklenmesini tetikler. J. officinale ve J. nudiflorum gibi türler dış mekanda hafif donlara dayanabilir; özellikle kışın çiçek açan J. nudiflorum oldukça soğuğa dayanıklıdır. Buna karşın Arap yasemini (J. sambac) don tutmaz; sıcaklık 5 derecenin altına inen bölgelerde saksıda tutulup kışın içeri alınmalıdır. İç mekanda kuru kalorifer havası yaprak uçlarını kurutur; bitkinin çevresine su dolu bir tabakta çakıl koyarak ya da ara sıra yapraklarını püskürterek nemi artırabilirsiniz. Kışın bitkiyi radyatör ve soba gibi doğrudan sıcak kaynaklardan ve ani soğuk cereyandan uzak, serin ama donsuz, aydınlık bir yerde dinlendirin. Dış mekan bitkilerinde kök bölgesini malç ile örtmek soğuk zararını azaltır.
Yasemin en kolay ve güvenilir biçimde gövde çeliğiyle çoğaltılır. İlkbahar sonu ile yaz başında, o yılki yarı odunlaşmış sürgünlerden 10 ila 15 santim uzunluğunda, üzerinde birkaç yaprak düğümü bulunan parçalar kesin. Alt yaprakları temizleyip kesim ucunu isterseniz köklendirme hormonuna batırın ve nemli perlit veya torf perlit karışımına dikin. Saksının üzerini şeffaf poşetle örterek nemli ve sıcak (yaklaşık 20 ila 24 derece) bir ortamda, doğrudan güneşten uzak parlak bir yerde tutun. Köklenme genellikle dört ile sekiz hafta içinde gerçekleşir. İkinci bir yöntem daldırmadır: alçak bir sürgünü toprağa yatırıp bir düğüm bölgesini toprakla örter ve uçtan sabitlerseniz, o nokta ana bitkiye bağlıyken kök salar; köklenince ayırıp yeni saksıya alabilirsiniz. Bu yöntem sarılıcı yaseminlerde çok başarılıdır. Tohumla çoğaltma da mümkündür ancak yavaştır ve çiçeklenmesi yıllar alabildiğinden hobi yetiştiricilikte tercih edilmez.
Yaseminde en sık görülen sorun yaprak sararmasıdır. Alttan başlayan yaygın sararma ve sürekli ıslak toprak genellikle fazla sulama ve kök çürüğüne işaret eder; bu durumda sulamayı azaltın, drenajı iyileştirin ve gerekirse bitkiyi taze toprağa alın. Damarları yeşil kalırken yaprakların soluk sararması ise demir eksikliğine ya da kireçli suya bağlı olabilir; asidik bitkilere uygun gübre ve yumuşak su yardımcı olur. Yaprak uçlarının kahverengileşip kuruması çoğunlukla düşük nem, kuru kalorifer havası veya susuzluk kaynaklıdır. Çiçek açmama ise çoğunlukla ışık yetersizliğinden ya da aşırı azotlu gübreden kaynaklanır; daha çok ışık ve fosforca zengin çiçek gübresi çözümdür. Zararlılar arasında en yaygını, sıcak ve kuru ortamda yaprak altında ince ağlar ören kırmızı örümcektir; nemi artırmak ve yaprakları yıkamak etkilidir. Ayrıca sürgün uçlarında yapışkanlık ve kıvrılma yapan yaprak biti ile beyaz pamuksu kümeler oluşturan unlu bit görülebilir; bunlar potasyum sabunu ya da uygun bir bitki koruma ürünüyle temizlenir.
Toprağın üst 2 ila 3 santimi kurumaya başladığında bol su verip fazlasının saksı altından süzülmesini bekleyin. İlkbahar ve yazın büyüme döneminde toprağı düzenli nemli tutun, haftada iki üç kez sulama gerekebilir. Sonbahar ve kışın sulamayı azaltın; toprağın üst yarısı kuruyunca sulayın. Su birikmesine izin vermeyin, çünkü sürekli ıslak toprak kök çürüğüne yol açar.
En sık neden fazla sulamadır; alttan başlayan sararma ve sürekli ıslak toprak kök çürüğünün habercisidir. Sulamayı azaltıp drenajı düzeltin. Damarları yeşil kalan soluk sararma demir eksikliği ya da kireçli su kaynaklı olabilir; asidik bitki gübresi ve yumuşak su kullanın. Işık yetersizliği ve besin eksikliği de alt yaprakların sararıp dökülmesine neden olur.
Çiçeklenmemenin başlıca nedeni yetersiz ışıktır; yasemin günde en az 4 ila 6 saat doğrudan ya da çok parlak ışık ister. İkinci neden aşırı azotlu gübredir, bu bitkiyi yaprağa yönlendirir. Fosforca zengin çiçek gübresine geçin. Ayrıca birçok tür, çiçek tomurcuğu oluşturmak için serin bir kış dinlenmesine ihtiyaç duyar.
Türe bağlıdır. Jasminum officinale ve özellikle kışın çiçek açan Jasminum nudiflorum hafif donlara dayanır ve ılıman bölgelerde bahçede kışlar. Arap yasemini (Jasminum sambac) ise dona dayanmaz; sıcaklık 5 derecenin altına inen yerlerde saksıda tutulup serin, donsuz ve aydınlık bir iç mekana alınmalıdır. Dış mekan köklerini malç ile örtmek soğuk zararını azaltır.
En kolay yöntem gövde çeliğidir. İlkbahar sonu ile yaz başında yarı odunlaşmış sürgünlerden 10 ila 15 santimlik, birkaç düğümlü parçalar kesip nemli perlit torf karışımına dikin, üzerini poşetle örtüp sıcak ve nemli tutun; dört ile sekiz haftada köklenir. Sarılıcı türlerde alçak sürgünü toprağa gömüp köklendiren daldırma yöntemi de çok başarılıdır.
Kaynak: Royal Horticultural Society (RHS) ve Missouri Botanical Garden bitki bakım rehberleri.
Harman üzerinde güncel yasemin ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Yasemin Yasemin Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
