Menü
Nohut, Türkiye'nin kurak ve yarı kurak alanlarına iyi uyum sağlayan, düşük girdi isteyen bir bakliyat ürünüdür. Karlılığı büyük ölçüde iki değişkene bağlıdır: dekara alınan verim ve hasat dönemindeki alım fiyatı. Baklagil olması nedeniyle havadan azot bağlar, bu yüzden azotlu gübre ihtiyacı buğdaya göre belirgin biçimde düşüktür ve bu durum girdi maliyetini aşağı çeker. Buna karşılık antraknoz (Ascochyta) hastalığı, yabancı ot rekabeti ve hasatta yaşanan tane dökülmesi karlılığı doğrudan etkiler. Çoğunlukla kuru tarım koşullarında yetiştirildiğinden sulama maliyeti sınırlıdır, ancak kritik dönemde tamamlayıcı sulama verimi artırabilir. Nohutun karlı olup olmadığı; bölge iklimine, sertifikalı iri taneli çeşit seçimine, hastalık yönetimine ve satış kanalına göre değişir. Bu sayfadaki maliyet hesaplama aracıyla kendi dekar başı girdilerinizi girerek başabaş noktanızı ve tahmini kar marjınızı kendi rakamlarınızla görebilirsiniz.
Nohutta maliyet yapısı diğer bakliyatlara benzer biçimde birkaç kalemde yoğunlaşır. Tohum kalemi göreli olarak ağır basar çünkü nohut iri taneli bir üründür ve dekara atılan tohumluk miktarı ağırlık olarak yüksektir; sertifikalı, antraknoza dayanıklı iri taneli çeşit tercih edildiğinde bu kalem daha da öne çıkar. Gübre kalemi ise nispeten hafiftir: baklagil olarak azot bağladığı için azotlu gübre az kullanılır, ağırlık fosfor ve toprak analizine göre verilen taban gübresindedir. İlaç ve zirai mücadele önemli bir kalemdir; özellikle yabancı ot mücadelesi ve antraknoz için fungusit uygulaması nemli yıllarda maliyeti belirgin artırır. İşçilik ve yakıt, toprak hazırlığı, ekim ve bakım işlemlerinde ortaya çıkar. Sulama çoğu bölgede kuru tarım nedeniyle düşük paya sahiptir. Hasat ve nakliye kalemi biçerdöver kiralama ile ürünün alım noktasına taşınmasını kapsar. Kesin tutarlar bölge, arazi büyüklüğü ve yıla göre değiştiğinden maliyeti kendi girdilerinizle hesaplama aracından çıkarmanız önerilir.
Nohutta gelirin temel mantığı basittir: dekara verim çarpı satış fiyatı. Verim çeşide, iklime ve hastalık baskısına göre geniş bir aralıkta değişir; kurak geçen ya da antraknozun yayıldığı yıllarda verim düşer, uygun yağış ve iyi bakımda yükselir. Başabaş noktası, dekara toplam maliyetin dekara verime bölünmesiyle bulunan kilogram başına maliyettir; satış fiyatı bu eşiğin üzerinde kaldığı sürece üretim kara geçer. Nohutu göreli avantajlı kılan etkenler düşük azot gübresi ihtiyacı, kurağa dayanıklılık ve iri taneli ürünün pazarda daha iyi fiyat bulmasıdır. Riskli kılan taraf ise fiyatın yıldan yıla dalgalanması ve verimin iklime aşırı bağlı olmasıdır. İri tane oranı yüksek, temiz ve elenmiş ürün daha yüksek fiyattan alıcı bulduğu için kalite, kar marjını doğrudan yukarı çeker. Gerçek kar rakamı yerine kendi verim ve fiyat senaryolarınızı hesaplama aracına girip aralık olarak değerlendirmeniz daha sağlıklıdır.
Nohut karlılığını düşüren en belirgin risk antraknoz (Ascochyta) hastalığıdır; nemli ve yağışlı ilkbaharlarda hızla yayılıp verimi ve tane kalitesini ciddi biçimde düşürebilir, ilaçlama maliyetini artırır. İkinci önemli risk iklimdir: çiçeklenme ve tane bağlama döneminde yaşanan kuraklık ya da aşırı sıcak, dekara verimi doğrudan azaltır. Fiyat riski de yüksektir; nohut fiyatları arz ve ithalata göre yıldan yıla dalgalandığı için ekim döneminde iyi görünen fiyat hasatta düşebilir. Yabancı ot rekabeti, erken dönemde kontrol edilmezse hem verimi düşürür hem de hasadı zorlaştırır. Girdi zamları, özellikle tohumluk, ilaç ve yakıt fiyatlarındaki artış, maliyet tabanını yükselterek başabaş noktasını yukarı taşır. Hasatta tane dökülmesi ve iri tanenin kırılması da satılabilir ürün miktarını ve fiyatını olumsuz etkiler.
Nohutta karlılığı artırmanın ilk yolu sertifikalı, iri taneli ve antraknoza dayanıklı çeşit kullanmaktır; bu hem verimi hem de satış fiyatını yukarı çeker. Toprak analizine dayalı gübreleme yaparak gereksiz gübre masrafından kaçınmak, baklagilin azot bağlama özelliğinden tam yararlanmak maliyeti düşürür. Antraknoza karşı koruyucu ilaçlamayı zamanında yapmak ve hastalıklı tarlada nöbetleşe ekime geçmek verim kaybını önler. Yabancı otu erken dönemde kontrol etmek hem verimi korur hem hasadı kolaylaştırır. Hasat sonrası ürünü eleyip temizlemek, iri tane oranını öne çıkararak daha yüksek fiyattan alıcı bulmayı sağlar. Pazarlama tarafında ürünü hasat baskısının olduğu dönemde toptan satmak yerine uygun koşulda depolayıp fiyat dengelendiğinde satmak marjı iyileştirebilir. Mümkün olduğunda sözleşmeli üretim veya kooperatif kanalıyla satış, fiyat riskini azaltır. Girdileri toplu ve erken temin ederek maliyet tabanını düşürmek de kar marjına katkı sağlar.
Nohut, düşük azot gübresi ihtiyacı ve kurağa dayanıklılığı sayesinde girdi maliyeti göreli düşük bir üründür, bu yönüyle uygun koşullarda karlı olabilir. Ancak karlılık dekara verim ile hasat fiyatına sıkı bağlıdır; antraknoz baskısının düşük olduğu, iyi çeşit seçilen ve ürünün iri taneli kalitede satıldığı durumlarda marj yükselir. Kesin bir kar rakamı vermek yerine kendi girdi, verim ve fiyat verilerinizi bu sayfadaki maliyet hesaplama aracına girerek başabaş noktanızı görmeniz en doğru yaklaşımdır.
Nohut iri taneli bir bakliyat olduğu için dekara atılan tohumluk miktarı ağırdır ve sertifikalı çeşit tercih edildiğinde tohum kalemi öne çıkar. Zirai mücadele, özellikle yabancı ot ve nemli yıllarda antraknoz ilaçlaması da önemli bir paya sahiptir. Gübre kalemi ise baklagil olması nedeniyle görece hafiftir çünkü azotlu gübre ihtiyacı düşüktür.
Nohut çoğunlukla kuru tarım koşullarında yetiştirildiği için sulama maliyeti diğer birçok üründe olduğu kadar ağır basmaz. Yine de çiçeklenme ve tane bağlama gibi kritik dönemlerde yapılan tamamlayıcı sulama, uygun bölgelerde verimi artırarak dekar başına geliri yükseltebilir. Sulama kararı bölge iklimine ve su kaynağının maliyetine göre değerlendirilmelidir.
En belirleyici olumsuz etken antraknoz (Ascochyta) hastalığıdır; nemli ilkbaharlarda hızla yayılıp verimi ve tane kalitesini düşürür. Bunun yanında çiçeklenme dönemindeki kuraklık, hasat fiyatındaki dalgalanma ve tohumluk, ilaç, yakıt gibi girdilerdeki zamlar başabaş noktasını yukarı taşıyarak marjı daraltır.
Sertifikalı ve antraknoza dayanıklı iri taneli çeşit kullanmak, toprak analizine göre gübrelemek, hastalık ve yabancı otu zamanında kontrol etmek verimi ve kaliteyi korur. Hasat sonrası ürünü eleyip temizleyerek iri tane oranını öne çıkarmak daha iyi fiyat sağlar. Sözleşmeli üretim veya kooperatif kanalıyla satış fiyat riskini azaltır, girdileri erken ve toplu temin etmek maliyet tabanını düşürür.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Maliyet ve gelir değerleri bölge, yıl, verim ve piyasa koşullarına göre değişir.
Harman üzerinde güncel nohut fiyatlarını ve ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Nohut Güncel Fiyatları Satılık Nohut Maliyet Hesaplama Aracı Nohut Yetiştiriciliği Tüm Nohut BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
