Menü
Yerli Kara, Anadolu kökenli, uzun yüzyıllardır özellikle Orta Anadolu bölgesinde yetiştirilen yerli bir sığır ırkıdır. Bazı kaynaklara göre Anadolu topraklarında binlerce yıldır bulunan ve ülkemizdeki yerli ırklar arasında sayıca en yaygın olan sığır olarak kabul edilir. Genellikle çift amaçlı (kombine) olarak değerlendirilir; yani hem süt hem de bir miktar et için yetiştirilir, geçmişte küçük aile işletmelerinde çeki gücü olarak da kullanılmıştır. Düşük girdili, ekstansif köy koşullarına iyi uyum sağladığı için küçük ölçekli üreticiler tarafından uzun süre tercih edilmiştir. Türkiye'deki yerli gen kaynaklarının korunması açısından önemli bir ırktır.
Yerli Kara, adından da anlaşılacağı gibi genellikle tümüyle siyah renkli, tırnakları da koyu olan bir ırktır. Yerli sığırlarımız içinde en küçük yapılı ırklardan biri olarak tanımlanır; ince kemik yapısı, uzunca bir gövde, dar ve uzunca bir baş, kısa ve ince boynuzlar tipik özellikleridir. Kaynaklara göre cidago (omuz) yüksekliği yaklaşık 100-110 santimetre aralığındadır. Mizaç olarak uysal ve sakin kabul edilir. En belirgin üstünlüğü çevreye uyum ve dayanıklılığıdır; sıcak, soğuk ve kurak iklim koşullarına, kısıtlı yem ve basit bakım şartlarına yüksek tolerans gösterir. Bu dayanıklılık ırkın en çok öne çıkan niteliğidir.
Yerli Kara, verimden çok dayanıklılığıyla öne çıkan çift amaçlı bir ırktır; yüksek verimli kültür ırklarına göre süt ve et düzeyi düşüktür. Et ve Süt Kurumu verilerine göre köy koşullarında laktasyon başına süt verimi yaklaşık 400-500 kilogram düzeyinde kalır; bakım, besleme ve damızlık seçiminin iyileştirilmesiyle bu değerin ortalama 800-900 kilograma, iyi koşullarda 1000 kilogram ve üzerine çıkabildiği belirtilir. Sütü, yaklaşık yüzde 4-5 yağ oranıyla yerli ırklar arasında en yağlı sütlerden biri olarak anılır. Canlı ağırlığı kaynaklara göre yaklaşık 200-300 kilogram aralığında değişir. Rakamlar bakım ve besleme koşullarına göre farklılık gösterebilir.
Yerli Kara, ekstansif ve düşük girdili koşullara uyum sağlamış bir ırk olduğundan basit bakım şartlarında dahi yetiştirilebilir. Meraya dayalı beslemeden iyi yararlanır; kaliteli kaba yem, otlak ve mevsimine göre ilave yem ile verimi desteklenebilir. Temiz, kuru, iyi havalandırılan ve rüzgardan korunan bir barınak yeterlidir. Sıcak, soğuk ve kurak iklimlere toleransı yüksektir. Her zaman temiz suya erişim, dengeli kaba-kesif yem dengesi ve düzenli bakım önerilir. Sağlıkla ilgili herhangi bir sorunda mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.
Not: Sağlık sorunlarında ve hastalıklarda mutlaka veteriner hekime başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
En büyük avantajı dayanıklılığı ve uyum yeteneğidir; zor iklim, kısıtlı yem ve basit bakım koşullarında bile yaşamını sürdürebilir, hastalıklara direnci yüksek kabul edilir ve uysal mizacıyla kolay idare edilir. Yağ oranı yüksek sütü de öne çıkan bir yönüdür. Dikkat edilmesi gereken yanı ise küçük yapısı ve kültür ırklarına kıyasla düşük süt ile et veriminin olmasıdır. Bu nedenle yoğun, yüksek verim hedefleyen ticari işletmeler için tek başına ekonomik bulunmayabilir. Yerli gen kaynağı olarak korunması ve düşük girdili işletmelerde değerlendirilmesi daha uygundur.
Yerli Kara genellikle çift amaçlı (kombine) bir ırk olarak değerlendirilir; hem süt hem de bir miktar et için yetiştirilir. Geçmişte küçük aile işletmelerinde çeki gücü olarak da kullanılmıştır. Günümüzde daha çok düşük girdili köy koşullarında ve yerli gen kaynağının korunması amacıyla önemini sürdürür.
En belirgin özellikleri tümüyle siyah rengi, küçük ve ince yapısı, uysal mizacı ve yüksek dayanıklılığıdır. Zor iklim koşullarına, kısıtlı yeme ve basit bakım şartlarına iyi uyum sağlaması ırkı öne çıkaran temel niteliktir.
Et ve Süt Kurumu verilerine göre köy koşullarında laktasyon başına yaklaşık 400-500 kilogram süt verir; bakım ve besleme iyileştirildiğinde bu değer ortalama 800-900 kilograma, iyi koşullarda daha yükseğe çıkabilir. Sütünün yağ oranı yerli ırklar arasında yüksek kabul edilir. Değerler koşullara göre değişebilir.
Ağırlıklı olarak Orta Anadolu bölgesinin iklim ve çevre koşullarına uyum sağlamıştır. Sıcak, soğuk ve kurak iklimlere toleransı yüksek olduğundan zorlu ve kısıtlı koşulların bulunduğu bölgelerde de yetiştirilebilir.
Evet, düşük girdili ve basit bakım koşullarına uyumu nedeniyle küçük ölçekli işletmeler için uygundur. Ancak verimi kültür ırklarına göre düşüktür; yüksek verim hedefleyen yoğun ticari üretimden çok, dayanıklılık ve yerli gen kaynağının değerlendirilmesi öncelikli işletmelere daha çok hitap eder.
Kaynak: Et ve Süt Kurumu (ESK) - Yerli Sığır Irkları.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
