Bitki hastalıkları ve zararlıları

Bakteriyel Solgunluk: Belirtileri ve Mücadelesi

Hastalık · Bakteriyel ve Viral Hastalık

Bakteriyel Solgunluk nedir?

Bakteriyel Solgunluk, etmeni Ralstonia solanacearum olan, toprak kaynaklı ve karantinaya tabi çok önemli bir bakteriyel hastalıktır. Bakteri; bitkinin iletim demetlerine yerleşerek su taşınmasını engeller ve bitkinin ani solmasına yol açar. Toprakta, hastalıklı kök ve bitki artıklarında uzun süre canlı kalabilir. Patateste kahverengi çürüklük olarak da bilinir ve karantina mevzuatı kapsamında ciddiyetle takip edilir.

Etkilediği ürünler

Başta patates ve domates olmak üzere patlıcan biber gibi patlıcangiller ürünlerinde görülür. Bazı yabancı otlar da bakteriye konukçuluk yaparak toprakta kalıcılığını sağlar. Sulama suyu ve bulaşık toprak yoluyla geniş alanlara yayılabilir. Hem tarla hem de sera koşullarında zarar oluşturabilir.

Belirtiler

Sıcak günlerde dal uçlarındaki yapraklarda görülen solgunluk ilk belirtidir; başlangıçta gece toparlanan bu solgunluk hızla ilerleyip kalıcı hale gelir.
Belirti gösteren bitkilerin gövdesi kesildiğinde iletim demetlerinde kahverengileşme dikkat çeker.
Kesilen gövde suya konduğunda beyaz, bulanık, sümüksü bir bakteri akıntısı süzüldüğü görülür.
Patateste ise yumru göbek kısmında kahverengileşme ve göz halkalarından bakteriyel akıntı ortaya çıkar.

Neden olur?

Hastalık, bulaşık toprak, sulama suyu, hastalıklı yumru ve fide ile bulaşır. Yaklaşık 25 santigrat derece civarındaki sıcaklık ve yüksek toprak nemi belirtilerin ortaya çıkışını hızlandırır. Kök yaralanmaları, böcek ve nematod zararları bakterinin bitkiye girişini kolaylaştırır. Drenajı kötü, aşırı sulanan ve münavebe uygulanmayan alanlarda risk artar.

Entegre mücadele

Bakteriyi tarlada tümüyle yok eden etkili bir kimyasal tedavi bulunmadığından mücadele kültürel önlemlere dayanır. Sertifikalı ve sağlıklı tohumluk yumru ile hastalıksız fide kullanılmalı, hasta bitkiler kök ve çevresindeki toprakla birlikte uzaklaştırılmalıdır. Bu hastalık karantinaya tabi olup, bulaşık bulunan alanlarda ilgili mevzuat gereği belirli bir süre patates ve domates tarımına izin verilmez. Bulaşma şüphesinde durum il/ilçe tarım müdürlüğüne bildirilmeli, uygulanacak önlemler ve varsa ruhsatlı ürünler için ziraat mühendisine danışılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Bakteriyel solgunluğun kesin ilacı var mı?

Bakteriyi tarlada tamamen yok eden etkili bir ilaç yoktur. Mücadele; sağlıklı tohumluk, münavebe, hijyen ve karantina önlemleri gibi kültürel tedbirlere dayanır. Reçete için ziraat mühendisine ya da il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.

Hastalığı diğer solgunluklardan nasıl ayırırım?

Belirti gösteren gövde kesilip temiz suya konduğunda beyaz, sümüksü bakteri akıntısının süzülmesi bu hastalığa özgüdür. Kesin teşhis için örnek alınarak il/ilçe tarım müdürlüğüne başvurulması önerilir.

Bulaşık tarlaya tekrar domates ekebilir miyim?

Bu hastalık karantinaya tabidir ve bulaşık alanlarda mevzuat gereği belirli bir süre patates ile domates tarımına izin verilmez. En doğru yönlendirme için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.

Hastalık nasıl yayılır?

Bakteri bulaşık toprak, sulama suyu, hastalıklı yumru ve fide ile yayılır. Alet, ekipman ve ayakkabılarla taşınan toprak da bulaşmaya yol açabilir; bu nedenle hijyen önemlidir.

Korunma

Temiz, sertifikalı tohumluk ve hastalıksız fide kullanımı korunmanın en önemli adımıdır.
En az birkaç yıllık münavebe uygulanmalı, patlıcangiller dışı ürünlerle ekim nöbeti kurulmalıdır.
Aşırı ve kontrolsüz sulamadan kaçınılmalı, tarla drenajı iyileştirilmeli ve alet ekipman ile ayakkabıların taşıyabileceği bulaşık toprağa dikkat edilmelidir.
Yabancı otlarla mücadele edilmeli, hastalık görülen alanlar mevzuata uygun biçimde izole edilmelidir.

Mücadele için ilçe tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danış. Bu içerik doz ve reçete bilgisi içermez.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (Zirai Mücadele Rehberi, Sebze Hastalıkları).

Diğer hastalık ve zararlılar

Bakteriyel Leke (Benek) Bakteriyel Kanser Ateş Yanıklığı Domates Mozaik Virüsü Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü (TYLCV) Çekirge

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver