Bitki hastalıkları ve zararlıları

Ateş Yanıklığı: Belirtileri ve Mücadelesi

Hastalık · Bakteriyel ve Viral Hastalık

Ateş Yanıklığı nedir?

Ateş yanıklığı, etmeni Erwinia amylovora adlı bakteri olan, yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında görülen çok yıkıcı bir hastalıktır. Adını, enfekte olan çiçek, sürgün ve dalların ateşte yanmış gibi kararmasından alır. Ülkemizde karantina zararlısı olarak kabul edilir ve hızlı yayılması nedeniyle bahçelerde ciddi kayıplara yol açar. Bakterinin en karakteristik işareti, nemli havalarda hastalıklı dokularda krem renginde sütümsü bir akıntı oluşturmasıdır.

Etkilediği ürünler

Başta armut elma ve ayva olmak üzere yumuşak çekirdekli meyveleri etkiler. Yeni dünya ve muşmula gibi türlerde de görülür. Ayrıca ateş dikeni akdiken dağ muşmulası ve üvez gibi süs bitkileri ile yabani konukçu olan ahlat da hastalığı taşır ve yayabilir.

Belirtiler

En erken belirtiler çiçeklerde görülür; enfekte çiçekler suyla ıslanmış gibi kararır ve solar.
Genç sürgünler uç kısımdan itibaren hızla kararır ve tipik olarak çoban değneği gibi kıvrılır.
Dal ve gövdelerde kanser yaraları oluşur, nemli havalarda bu yaralardan sütümsü bakteriyel akıntı sızar.
Meyvelerde suyla ıslanmış koyu kahverengi lekeler ve çürüme görülür.

Neden olur?

Bakteri, sıcak ve nemli havalarda hızla çoğalır; gelişme için en uygun sıcaklık 27-30 santigrat derece dolayındadır. İlkbahar ve yaz aylarında yağmurdan sonra yayılma hızlanır. Etmen; yağmur, rüzgar, böcekler, budama aletleri ve insan eliyle temas yoluyla taşınır. Çiçeklenme döneminde ılık ve yağışlı geçen havalar enfeksiyon riskini büyük ölçüde artırır.

Entegre mücadele

Mücadelede kültürel, mekanik ve koruyucu yöntemler birlikte uygulanmalıdır. Hastalıklı çiçek demetleri, sürgün ve dallar enfeksiyon noktasının en az 30-40 santimetre altından kesilerek bahçeden uzaklaştırılıp yakılmalıdır. Budama aletleri her kesimden sonra dezenfekte edilmelidir. Ruhsatlı bakırlı bileşikler koruyucu amaçla önerilebilir; uygun ilaç grubu, dozu ve uygulama zamanı için reçete amacıyla ziraat mühendisine veya il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Ateş yanıklığı hangi meyvelerde en çok görülür?

En tipik ve şiddetli olarak armut, elma ve ayvada görülür. Yeni dünya, muşmula gibi türlerle bazı süs ve yabani bitkiler de konukçudur.

Sürgünlerin çoban değneği gibi kıvrılması ne anlama gelir?

Bu, ateş yanıklığının en tipik belirtilerinden biridir. Genç sürgünün ucundan başlayan enfeksiyon dokuyu karartır ve uç kısmı aşağı doğru kanca gibi kıvrılır.

Hastalıklı dallar nasıl budanmalıdır?

Enfeksiyon noktasının en az 30-40 santimetre altından kesilmeli, kesilen kısımlar bahçeden uzaklaştırılıp yakılmalıdır. Her kesimden sonra alet dezenfekte edilmelidir.

Ateş yanıklığı karantina hastalığı mıdır?

Evet, Erwinia amylovora ülkemizde karantina zararlısı olarak kabul edilir. Tespit edilmesi durumunda il/ilçe tarım müdürlüğüne bildirilmesi önemlidir.

Korunma

Sertifikalı ve sağlıklı fidan kullanılmalı, hastalıksız bahçelerden materyal alınmalıdır.
Bahçe kenarındaki yabani konukçular (ahlat, ateş dikeni, dağ muşmulası) kontrol edilip mümkünse sökülmelidir.
Aşırı azotlu gübrelemeden ve gereksiz sürgün gelişimini teşvik eden uygulamalardan kaçınılmalıdır.
Çiçeklenme döneminde bahçe düzenli izlenmeli, ilk belirtide temizlik budaması yapılmalıdır.

Mücadele için ilçe tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danış. Bu içerik doz ve reçete bilgisi içermez.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı GKGM Ateş Yanıklığı Sürvey Talimatı.

Diğer hastalık ve zararlılar

Bakteriyel Leke (Benek) Bakteriyel Solgunluk Domates Mozaik Virüsü Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü (TYLCV) Bakteriyel Kanser Elma Karalekesi

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver