Menü
Zeytin ekiminde akılda tutulması gereken ilk nokta, zeytinin pratikte tohumla değil fidanla çoğaltıldığıdır; tohumdan üretim çeşit özelliklerini taşımadığı için ticari bahçeler daima fidan dikimiyle kurulur. Dolayısıyla zeytinde ekimden çok fidan dikiminden söz edilir ve bu dikimin zamanlaması ile yer seçimi, bahçenin uzun ömrünü doğrudan belirler. Fidan dikimi genellikle ilkbahar ya da sonbahar aylarında yapılır; hangisinin tercih edileceği bölgenin kışına bağlıdır. Zeytin soğuğa duyarlı bir ağaçtır, bu yüzden yer seçimi de zamanlama kadar önemlidir: rakımı 800 metrenin üzerindeki yerler ekonomik yetiştiricilik için uygun değildir ve sıcaklığın eksi 7 dereceye kadar düştüğü yörelerde zeytincilik yapılamaz. Doğru dikim penceresini yakalamak, fidanın kök sistemini kışa veya yaza yakalanmadan toprakla kaynaştırması açısından kritiktir. Bu yazıda zeytin fidanının ne zaman ve nasıl dikileceğini, bölgesel farklarıyla birlikte ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Zeytin fidanı dikimi için iki ana pencere vardır: sonbahar ve ilkbahar. Geniş anlamda zeytin fidanları Ekim ile Mart arasında dikilebilir. Kışı ılıman geçen kıyı bölgelerinde, örneğin Ege ve Akdeniz kuşağında sonbahar dikimi öne çıkar; Kasım, Aralık ve hatta Ocak aylarında dikilen fidan, kış yağmurları ve verilen can suyuyla kökünü toprağa kaynaştırarak ilkbaharda hızlı başlar. Bu, ılıman yörelerde sonbahar dikimini avantajlı kılar. Kışı sert ve donlu geçen iç ve yüksek bölgelerde ise sonbahar dikimi riskli olduğundan ilkbahar tercih edilir; havalar ısınmaya başladığında, don tehlikesi geçtikten sonra Şubat, Mart ve Nisan aylarında dikim yapılır. Dikimin temel kuralı, toprağın donmuş olmamasıdır; donlu ya da çok soğuk toprağa dikilen fidan zarar görür. Ayrıca zeytin rakım ve soğuğa duyarlı olduğu için 800 metre üzeri yüksek yerler ve sıcaklığın eksi 7 dereceye düştüğü yöreler ekonomik yetiştiricilik için uygun değildir; yer seçimi dikim zamanı kadar belirleyicidir.
Zeytin tohumla değil fidanla dikilir; ticari bahçeler tüplü ya da köklü sertifikalı fidanlarla kurulur. Dikimden önce dikim yerleri belirlenip uygun büyüklükte çukurlar açılır ve toprak hazırlanır. Fidan, fidanlıktaki kök boğazı seviyesini koruyacak şekilde, ne fazla derine gömülerek ne de kökü açıkta kalacak biçimde dikilir; çukur doldurulduktan sonra toprak hafifçe bastırılır ve mutlaka can suyu verilir. Tüplü fidanlarda kök sargısı bozulmadan dikim yapılması tutmayı kolaylaştırır. Dikim aralığı çeşide, toprak yapısına ve yetiştirme sistemine göre değişir; geleneksel bahçelerde ağaçlar arası mesafe geniş tutulurken, sık dikim sistemlerinde daha dar aralıklar kullanılır. En kritik nokta, dikim sırasında toprağın donuk ya da aşırı ıslak çamur halinde olmamasıdır. Fidanın ilk dönemde rüzgârdan devrilmemesi için herek ile desteklenmesi ve dikim sonrası düzenli can suyu sağlanması, kök sisteminin toprakla sağlıklı kaynaşmasına yardımcı olur.
Zeytin pratikte fidanla dikilir. Tohumdan üretilen ağaçlar ana çeşidin özelliklerini taşımadığı için ticari bahçeler daima tüplü ya da köklü sertifikalı fidanlarla kurulur.
Genel olarak Ekim ile Mart arasında dikilebilir. Kışı ılıman geçen Ege ve Akdeniz kıyılarında sonbahar dikimi, yani Kasım, Aralık ve Ocak öne çıkar. Kışı sert geçen bölgelerde ise don tehlikesi geçtikten sonra Şubat, Mart ve Nisan aylarında ilkbahar dikimi tercih edilir.
Hayır. Zeytin soğuğa duyarlıdır; rakımı 800 metrenin üzerindeki yerler ekonomik yetiştiricilik için uygun değildir ve sıcaklığın eksi 7 derecenin altına düştüğü yörelerde zeytincilik yapılamaz. Bu nedenle yer seçimi en az dikim zamanı kadar önemlidir.
Toprağın donmuş ya da aşırı ıslak çamur halinde olmaması gerekir. Fidan, fidanlıktaki kök boğazı seviyesini koruyacak şekilde dikilmeli, dikim sonrası mutlaka can suyu verilmeli ve genç fidan rüzgâra karşı herekle desteklenmelidir.
Kaynak: Tarım Rehberim - Zeytin Ağacı Dikimi ve Bakımı. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel zeytin ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Zeytin İlanları Zeytin Üreticileri Zeytin Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Zeytin BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
