Menü
Viyol fide üretimi, çok gözlü plastik ya da strafor tepsilerin (viyol) her bir gözüne genellikle tek tohum ekilerek fidelerin kontrollü koşullarda yetiştirilmesi yöntemidir. Her fide kendi harç bloğu içinde bağımsız bir kök çevresi oluşturur. Domates, biber, patlıcan, lahana, marul gibi birçok sebze türü bu şekilde fide olarak hazırlanıp sonra tarlaya veya seraya şaşırtılır. Kontrollü nem, sıcaklık ve besleme sayesinde tek tip, güçlü ve sağlıklı fide elde edilmesini amaçlar.
Viyol, farklı göz sayılarında ve göz hacimlerinde üretilen, her gözü ayrı bir yetiştirme hücresi olan bir kaptır. Fide bu hücrede kendi kök topağını sardığı için sökümde kökler yara almaz. Klasik açık fidelikte ya da yastıkta topraktan sökülen fidelerde kök zedelenmesi ve tutmama riski daha yüksekken, viyolde fide topraklı olarak alınır ve tutma oranı yüksek olur. Doğrudan tarlaya tohum ekiminden farkı ise çimlenmenin korunaklı ortamda gerçekleşmesi, zayıf ve boş gözlerin daha başta ayıklanabilmesidir. Torf, perlit gibi hafif harçlar kullanıldığından ortam hastalık etmenlerinden büyük ölçüde arındırılmıştır.
Her fide kendi bloğunda geliştiği için tarlaya dikimde kök sağlam kalır ve tutma oranı yüksek olur. Tohumlar tek tek yerleştirildiğinden özellikle pahalı ve az sayıda tohumda kayıp azalır. Boş gözler baştan görülür, tek tip ve eş boyda fide elde edilir. Korunaklı ortamda çimlenme sağlandığı için hava koşullarına bağımlılık azalır, üretim mevsim öncesine çekilebilir. Fideler taşınabilir, ihtiyaca göre kademeli dikim yapılabilir. Yer ve harç kullanımı açık fideliğe göre daha ekonomik ve düzenlidir.
Göz sayısı ve göz hacmi, yetiştirilecek türe ve fideyi ne kadar süre tepside tutacağınıza göre seçilir; iri köklenen ve uzun süre bekleyecek türlerde daha geniş gözlü viyol tercih edilir. Gözlere torf ağırlıklı, gerektiğinde perlit ile hafifletilmiş, hastalık etmeninden arınmış harç doldurulur. Her göze genellikle tek tohum, türün istediği derinlikte ekilir ve üzeri hafifçe örtülür. Kaynaklara göre çimlenme ve gelişme için ılık ve nemli bir ortam sağlanması, harcın sürekli hafif nemli tutulması önemlidir. Sulama gözleri boşaltmayacak şekilde ince yapılır. Plastik viyoller yıkanıp dezenfekte edilerek birkaç sezon kullanılabilir.
Viyol fide üretimi bir mahsul yetiştirme takvimi değil, fide hazırlama yöntemidir; her türün kendi ekim zamanı ve dikim koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Göz hacmi türe göre yetersiz kalırsa kökler dibe sarılıp sıkışır ve fide zayıflar, bu yüzden fide gereğinden uzun süre tepside bekletilmemelidir. Harcın aşırı sulanması çökerten gibi kök ve kök boğazı hastalıklarına zemin hazırlar; havalandırma ve ölçülü sulama gereklidir. Kullanılmış viyollerin temizlenip dezenfekte edilmeden tekrar kullanılması hastalık taşır. Ortam nem ve sıcaklığının türe uygun tutulmaması çıkışı düşürür. Tohum ilaçlaması söz konusu olduğunda kullanılacak ürün ve uygulama için tarım danışmanınıza başvurulmalıdır.
Genel uygulama her göze tek sağlıklı tohum ekmektir; böylece tek tip fide elde edilir ve seyreltme ihtiyacı doğmaz. Çimlenme gücü düşük ya da küçük tohumlarda garanti amacıyla bazı üreticiler iki tohum atıp çıkıştan sonra zayıf olanı ayıklayabilir, ancak bu tohum israfına yol açar.
Genellikle torf ağırlıklı, gerektiğinde perlit ile havalandırılmış, hastalık etmenlerinden arınmış hafif harçlar kullanılır. Ortamın su tutması ile havalanması dengeli olmalı, harç sıkıştırılmadan gözlere doldurulmalıdır. Bahçe toprağının doğrudan kullanılması hastalık ve sıkışma riski taşıdığı için önerilmez.
Süre türe, göz hacmine ve ortam koşullarına göre değişir. Ölçüt, fidenin köklerinin göz harcını sarıp topağı tutacak olgunluğa gelmesi ancak henüz aşırı sıkışıp sararmamasıdır. Kökler gözü tamamen sarıp dibe dolanmaya başladığında fide dikime hazır sayılır ve fazla bekletilmemelidir.
Viyolde çimlenme korunaklı ortamda olur, boş ve zayıf gözler baştan ayıklanır, tarlaya topraklı ve güçlü fide dikilir; bu da tutma oranını ve tekdüzeliği artırır. Doğrudan tarlaya ekimde ise çıkış hava ve toprak koşullarına daha bağımlıdır ve seyreltme gerekebilir.
Evet, sağlam plastik viyoller birkaç sezon kullanılabilir. Ancak her kullanımdan sonra harç kalıntılarından temizlenip dezenfekte edilmelidir. Temizlenmeden saklanan viyoller kök ve fide hastalıklarını bir sonraki üretime taşıyabilir.
Harman üzerinde tohum, fide ve fidan ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Tohum ve Fide İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
