Ana SayfaHayvancılıkSamanlık ve Ot Deposu

Samanlık ve Ot Deposu Nedir?

Depolama ve Yapılar

Samanlık ve ot deposu, saman, kuru ot, yonca ve balya gibi kaba yemlerin yağış, güneş ve nemden korunarak saklandığı üstü örtülü tarımsal yapıdır. Amacı, kışlık kaba yemi bozulmadan, besin değerini yitirmeden ve yangın riskini azaltacak biçimde depolamaktır. Hayvancılık işletmelerinde ahır ve ağılın tamamlayıcı yardımcı yapısı olarak kabul edilir. Küçük çiftliklerde basit sundurma biçiminde, büyük işletmelerde ise çelik konstrüksiyonlu kapalı depo olarak kurulabilir.

Tasarımı ve Özellikleri

Tasarım ve Yapı

Samanlık ve ot deposunda temel ilke, kaba yemin kuru kalması ve içeride nem birikiminin önlenmesidir. Bu nedenle çatı su geçirmez ve yeterli eğimli yapılır, saçaklar yağmurun yan duvarlara ve yığına vurmasını engelleyecek biçimde uzatılır. Havalandırma çok önemlidir; doğal hava akışını sağlamak için yan duvarların üst kısmında veya çatı mahyasında havalandırma boşlukları bırakılır, böylece balya içindeki artık nem ve fermantasyon ısısı dışarı atılır ve kızışma önlenir. Aydınlatma için gündüz doğal ışık yeterlidir; elektrik tesisatı kullanılacaksa kabloların ve armatürlerin kuru ot tozuna karşı korumalı olması ve kıvılcım oluşturmaması esastır. Zemin, tabandan gelen rutubeti kesecek şekilde su seviyesinden yüksekte, drene edilmiş, sıkıştırılmış stabilize ya da beton olarak hazırlanır; balyaların doğrudan toprakla temas etmemesi için altına ahşap palet veya taban ızgarası konması yığının alt sıralarının çürümesini önler. Yapı; yığının ağırlığını ve rüzgar yükünü taşıyacak sağlam ayak, kolon ve makas sistemiyle, çevredeki diğer yapılara güvenli mesafede tasarlanır.

Kullanım Amacı

Samanlık ve ot deposu, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta hayvanlara verilecek saman, kuru ot, yonca, korunga ve kuru çayır otu gibi kaba yemlerin saklanması amacıyla kullanılır. Süt sığırcılığı, besicilik, koyun ve keçi işletmeleri ile at yetiştiriciliğinde kış aylarının yem ihtiyacını güvence altına almak için önemlidir. Ayrıca hasat döneminde tarladan toplanan balyaların bir arada, düzenli ve korunaklı biçimde tutulmasını sağlar. Hayvancılık dışında, tahıl sapı ve kaba yem ticareti yapan üreticiler için de toplu depolama alanı işlevi görür.

Yapımında Dikkat Edilecekler

Yer seçiminde su baskını almayan, tabanı kuru ve iyi drene olan, hakim rüzgara göre ahır ve meskenlerden güvenli uzaklıkta bir konum tercih edilmelidir; kuru ot ve saman kolay tutuşan malzeme olduğundan yangın güvenliği açısından diğer yapılarla arasında yeterli açıklık bırakmak önemlidir. Ölçüler işletmenin hayvan sayısına ve bir sezonda ihtiyaç duyulan balya miktarına göre belirlenmeli, kesin metrekare rakamı yerine öngörülen yıllık kaba yem tüketimine ve balya boyutlarına göre hesap yapılmalıdır. İklim etkeni gözetilerek yağışlı ve nemli bölgelerde çatı eğimi ve havalandırma daha güçlü, rüzgarlı bölgelerde ise taşıyıcı sistem daha sağlam tasarlanmalıdır. Yapıya başlamadan önce tarım arazileri üzerindeki yapılaşma mevzuatı gereği ilgili tarım il/ilçe müdürlüğünden ve gerekli hallerde imar biriminden izin ve uygunluk alınması gerekir; kaba yem samanın bir süre havalanarak istiflenmesi ve içeride kızışmayı önleyecek boşlukların bırakılması yapımda dikkat edilecek diğer önemli noktalardır.

Not: Yapı projesi, ölçü ve kapasite; hayvan sayısına, arazi ve iklime göre değişir. Uygulama öncesi ziraat mühendisi ve yetkili teknik kişilere danışın; imar ve izin şartlarını il tarım müdürlüğünden teyit edin.

Avantajları ve Dikkat Edilecekler

Samanlık ve ot deposunun en büyük avantajı, kaba yemi yağmur, kar ve güneşten koruyarak besin değerinin ve kalitesinin uzun süre korunmasını sağlaması, kışlık yem güvencesi vermesi ve balyaların düzenli istiflenmesiyle alandan tasarruf edilmesidir; ayrıca açıkta depolamaya göre yem kaybını ve küflenmeyi belirgin biçimde azaltır. Buna karşılık kuru ot ve samanın kolay tutuşan yapısı ciddi bir yangın riski oluşturur, bu nedenle elektrik tesisatı, sigara ve kıvılcım kaynaklarına karşı dikkat ve diğer yapılara güvenli mesafe zorunludur; yetersiz havalandırmada iç kısımda nem ve kızışma sonucu küf, bozulma hatta kendiliğinden tutuşma görülebilir, yapının ilk kurulum maliyeti büyüklüğe, kullanılan malzemeye ve kapasiteye göre değişir ve düzenli bakım ile çatı sızıntısı kontrolü gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Samanlık neden iyi havalandırılmalı?

Balya halindeki saman ve kuru ot içinde bir miktar nem kalır ve istiflendiğinde fermantasyonla ısı üretir; bu ısı ve nem dışarı atılmazsa yığın kızışır, küflenir ve ileri durumda kendiliğinden tutuşabilir. Yan duvar üstü ve çatı mahyasında bırakılan havalandırma boşlukları hava akışını sağlayarak yemi kuru ve sağlıklı tutar.

Balyaları doğrudan toprağa koymak sakıncalı mı?

Evet, balyaların doğrudan toprak zemine konması tabandan gelen rutubetin alt sıralara geçmesine, çürüme ve küflenmeye yol açar. Zeminin drene edilmiş ve su seviyesinden yüksek olması, balyaların altına ahşap palet veya taban ızgarası konması alt sıraların bozulmasını önler.

Samanlık ahıra ne kadar yakın olmalı?

Samanlık, yem taşımada kolaylık için ahıra makul yakınlıkta olmalı, ancak kuru ot ve saman kolay tutuşan malzeme olduğundan yangının hayvanlara ve meskene sıçramaması için güvenli bir açıklık bırakılmalıdır. Hakim rüzgar yönü de gözetilerek konum belirlenmelidir.

Samanlık için izin almak gerekir mi?

Tarım arazileri üzerindeki yapılaşma mevzuata tabidir; tarımsal amaçlı yardımcı yapı olarak samanlık ve ot deposu için ilgili tarım il veya ilçe müdürlüğünden uygunluk ve gerekli hallerde imar izni alınması gerekir. Yapıya başlamadan önce yerel mevzuat ve kapasite şartlarının teyit edilmesi doğru olur.

Samanlığın büyüklüğünü neye göre belirlemeliyim?

Büyüklük, işletmedeki hayvan sayısına, bir yem sezonunda ihtiyaç duyulan kaba yem miktarına ve kullanılacak balya boyutlarına göre belirlenir. Kesin metrekare vermek yerine, yıllık tüketim ve istif düzeni hesaplanarak yeterli hacim planlanmalı, gelecekteki büyüme de göz önünde tutulmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (TRGM), Tarım Arazilerinin Korunması Kullanılması ve Planlanmasına Dair Uygulama Talimatı.

Diğer Tarımsal Yapılar

Gübre Deposu ve Çukuru Kuluçkahane Tarımsal Hangar (Makine Deposu) Kök Sebze (Patates-Soğan) Deposu Tahıl Silosu Büyükbaş Ahırı

Hayvancılık veya tarım yatırımı mı planlıyorsunuz?

Harman üzerinde hayvancılık, ekipman ve arazi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.

Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan Ver