Menü
Kanatlı (broyler) kümesi, etlik piliçlerin kısa besi dönemi boyunca kontrollü çevre koşullarında yetiştirildiği kapalı hayvan barınağıdır. Bu yapılar, sıcaklık, nem, havalandırma ve aydınlatmanın düzenlenebildiği, tabanda altlık serilerek yer sistemine göre kurulan kümeslerdir. Amaç, sürünün sağlıklı gelişmesi ve yem değerlendirmesinin iyi olması için tekdüze ve dengeli bir iç ortam sağlamaktır. Türkiye tarımında yoğun beyaz et üretiminin temel yetiştirme birimidir.
Broyler kümesleri genellikle uzun ve dikdörtgen planlı, yalıtımlı çatı ve duvarlara sahip yer sistemi barınaklar olarak tasarlanır. Havalandırma büyük önem taşır; kaynaklara göre kümes içine yeterli oksijen girişini sağlamak, fazla nemi, amonyak gibi zararlı gazları ve sıcaklığı dışarı atmak için fan destekli mekanik havalandırma yaygındır ve hava akışının sürü seviyesinde tekdüze dağılması hedeflenir. Aydınlatma için Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına göre ilk günlerde daha yüksek, ilerleyen dönemde daha düşük ışık şiddeti önerilir ve ışığın kümes içinde her noktada eşit dağılması, gölgeli veya karanlık bölge kalmaması istenir. Zemin kolay temizlenip dezenfekte edilebilen beton olarak yapılır ve üzerine talaş, kaba saman ya da kuru ot gibi kuru ve emici altlık serilir; altlığın kuru tutulması taban sağlığı için kritiktir. Isıtma, soğutma ve havalandırma sistemleri bir arada çalışarak dönem boyunca dengeli iç ortam sağlar.
Bu yapı, et üretimi amacıyla yetiştirilen etlik piliçlerin (broyler) barındırılması için kullanılır. Civciv döneminden kesim ağırlığına kadar süren kısa besi süresince sürüyü dış hava koşullarından korur, hastalık riskini azaltır ve yem, su, ısı, ışık gibi girdilerin kontrollü verilmesini sağlar. Böylece hızlı ve tekdüze canlı ağırlık artışı ile verimli beyaz et üretimi hedeflenir.
Yer seçiminde su baskını olmayan, hafif eğimli, drenajı iyi ve hakim rüzgardan yararlanabilecek, yerleşim yerlerinden ve diğer kanatlı işletmelerinden biyogüvenlik açısından uzak bir arazi tercih edilmelidir. Kümes ölçüleri, hedeflenen sürü kapasitesine ve yerleşim sıklığına göre belirlenmeli; kesin metrekare başına hayvan sayısı iklime, havalandırma kapasitesine ve mevzuata göre değiştiğinden planlama uzman ve güncel Bakanlık kaynakları ile yapılmalıdır. Sıcak bölgelerde soğutma ve gölgeleme, soğuk bölgelerde yalıtım ve ısıtma öne çıkar; çatı ve duvar yalıtımı ile yönlendirme iklime göre kurgulanmalıdır. Ayrıca kümes kurulmadan önce arazinin tarım dışı kullanım ve yapı izinleri, çevre ve işletme ruhsatı, biyogüvenlik ve tavukçuluk kontrol kriterleri açısından ilgili il/ilçe tarım müdürlüğünden onay alınması gerekir.
Not: Yapı projesi, ölçü ve kapasite; hayvan sayısına, arazi ve iklime göre değişir. Uygulama öncesi ziraat mühendisi ve yetkili teknik kişilere danışın; imar ve izin şartlarını il tarım müdürlüğünden teyit edin.
Kontrollü çevre sayesinde broyler kümesi kısa sürede tekdüze ve verimli et üretimi, düşük yem tüketimi ve hastalıklara karşı daha iyi koruma sağlar; kapalı sistem sayesinde yıl boyu üretim planlanabilir. Buna karşılık kurulum ve yalıtım maliyeti büyüklüğe, kullanılan malzemeye ve otomasyon kapasitesine göre önemli ölçüde değişir, ısıtma ve havalandırma enerji giderleri üretim maliyetinin kayda değer bir kısmını oluşturur, altlık ve nem yönetimi ihmal edilirse amonyak ve taban problemleri ortaya çıkar; bu nedenle sürekli çevre takibi ve titiz biyogüvenlik uygulaması şarttır.
Çünkü havalandırma sürüye yeterli oksijeni sağlar, fazla nemi ve amonyak gibi zararlı gazları dışarı atar, sıcaklığı dengeler. Yetersiz havalandırma altlığın nemlenmesine, solunum sorunlarına ve verim düşüşüne yol açar; bu yüzden çoğu kümeste fan destekli havalandırma ile sürü seviyesinde tekdüze hava akışı hedeflenir.
Kolay temizlenip dezenfekte edilebilen beton zemin üzerine kuru ve emici altlık serilir. Kaynaklara göre kaba talaş en uygun malzemelerden biridir; talaşın bulunmadığı yerlerde kaba saman veya kuru ot da kullanılabilir. Önemli olan altlığın kuru tutulması ve nemlendikçe yönetilmesidir.
Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına göre ilk günlerde daha yüksek, ilerleyen besi döneminde daha düşük ışık şiddeti uygulanır. Işığın kümesin her noktasına eşit dağılması ve karanlık veya gölgeli bölge kalmaması istenir; kesin watt değeri kullanılan ekipmana ve döneme göre uzman kaynaktan alınmalıdır.
Metrekare başına yerleşim sıklığı iklime, havalandırma kapasitesine, hedeflenen kesim ağırlığına ve mevzuata göre değişir. Sabit ve gezici sistemlerde farklı değerler önerildiğinden kesin bir rakam vermek yerine planlama güncel Bakanlık kaynakları ve bir uzmanla birlikte yapılmalı, aşırı sıkışıklıktan kaçınılmalıdır.
Evet. Arazinin tarım dışı kullanım ve yapı izinleri, işletme ve çevre ruhsatı ile tavukçuluk biyogüvenlik kriterlerine uygunluk gerekir. Kurulum öncesi ilgili il veya ilçe tarım müdürlüğüne başvurup gerekli onayların alınması, hem yasal uygunluk hem de olası desteklerden yararlanmak açısından önemlidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM, Etlik Piliç Yetiştiriciliği.
Harman üzerinde hayvancılık, ekipman ve arazi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
