Menü
Gübre deposu ve çukuru, ahır ve ağıllardan çıkan katı hayvan gübresi ile idrar ve sızıntı gibi sıvı atıkların toplanıp biriktirildiği ve olgunlaşana kadar bekletildiği tarımsal yapıdır. Katı kısım için üstü örtülebilen bir gübrelik alanı, sıvı kısım için ise sızdırmaz bir çukur ya da kuyu bir arada düşünülür. Amaç, taze gübreyi kontrollü koşullarda fermantasyona bırakıp tarlaya verilebilecek olgun çiftlik gübresine dönüştürmektir. Böylece hem besin değeri korunur hem de çevre ve su kaynakları kirlenmeden atık yönetilmiş olur.
Yapı genellikle katı gübrenin yığıldığı bölmeli bir gübrelik ve süzülen sıvının toplandığı ayrı bir sıvı gübre çukurundan oluşur. En kritik özellik sızdırmazlıktır: hem taban hem çevre duvarları sıvı atığı geçirmeyen, yüklemeye dayanıklı malzemeden yapılır ve tabana genellikle blokaj betonu döşenir. Ahır tarafından gübreliğe ve oradan sıvı çukuruna doğru hafif bir eğim verilerek idrar ve süzüntünün kendiliğinden akması sağlanır. Katı gübrenin serin kalması ve fazla kurumaması için gübreliğin yapının kuzey yönüne konumlandırılması, üstünün ise yağıştan ve haşereden korumak amacıyla branda ya da portatif örtüyle kapatılabilir olması önerilir. Ayrı bir aydınlatma gerektirmez; asıl mesele havanın gübre yığınına ulaşabilmesi ve sıvının belirli bir noktada toplanmasıdır. Zeminin altındaki toprağın az geçirgen olması, sızıntı riskini düşürdüğü için tercih edilir.
Öncelikli olarak büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık işletmelerinde, ahır ve ağıllardan çıkan sığır, manda, koyun ve keçi gübresi ile idrarının depolanması ve olgunlaştırılması için kullanılır. Kümes hayvancılığında da tavuk gübresinin biriktirilip bekletilmesinde benzer yapılar iş görür. Toplanan gübre, kaynaklara göre yaklaşık üç dört aylık bir fermantasyon sürecinden geçtikten sonra tarla, bağ, bahçe ve sebze üretiminde organik gübre olarak toprağa verilir. Bu sayede taze gübrenin bitkilere zarar vermesi önlenir ve toprağın organik madde ile beslenmesi sağlanır.
Yer seçiminde gübrelik, koku ve sinek nedeniyle evlerden ve hayvan barınağından uygun bir mesafeye, mümkünse hakim rüzgarın alt yönüne konur; kuyu, çeşme, dere gibi yer altı ve yer üstü su kaynaklarından güvenli bir uzaklıkta olması ve suyu kirletmeyecek şekilde konumlandırılması esastır. Doldurma ve boşaltma kolaylığı için hafif eğimli bir zemin ve traktörün rahat yanaşacağı bir giriş düşünülmelidir. Depo hacmi, işletmedeki hayvan sayısına, günlük gübre miktarına ve gübrenin tarlaya verilene kadar bekleyeceği süreye göre belirlenir; bu değerler işletmeden işletmeye değiştiği için kesin ölçü yerine kapasiteye göre boyutlandırma ilkesiyle hesap yapılmalıdır. İklim de önemlidir: yağışlı bölgelerde üstün örtülmesi, sıcak bölgelerde gübrenin aşırı kurumaması gözetilir. Kurulum öncesinde bağlı bulunulan Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünden ve belediyeden gerekli izinlerin, çevre ve mesafe kurallarının sorulması önerilir.
Not: Yapı projesi, ölçü ve kapasite; hayvan sayısına, arazi ve iklime göre değişir. Uygulama öncesi ziraat mühendisi ve yetkili teknik kişilere danışın; imar ve izin şartlarını il tarım müdürlüğünden teyit edin.
En büyük avantajı, taze gübreyi kontrollü koşullarda olgunlaştırarak besin değeri yüksek, tarlaya güvenle verilebilen bir organik gübre elde edilmesi ve idrar ile sızıntının başıboş akıp su kaynaklarını kirletmesinin önlenmesidir; ayrıca işletmede düzenli bir atık yönetimi sağlar. Buna karşılık sızdırmaz taban ve duvar gerektirdiği için ilk yatırım maliyeti vardır ve bu maliyet büyüklüğe, kullanılan malzemeye ve kapasiteye göre değişir. Yanlış konumlandırıldığında koku ve sinek sorunu yaratabilir, üstü örtülmezse yağışta besin maddeleri yıkanıp kaybolabilir; bu nedenle yer seçimi, sızdırmazlık ve örtü konularına baştan özen göstermek gerekir.
Kuzey yönü gün boyu daha az doğrudan güneş aldığı için gübre yığını serin kalır, aşırı kurumaz ve fermantasyon daha dengeli ilerler. Bu konum aynı zamanda kokunun barınağa ve eve daha az taşınmasına yardımcı olur.
Kaynaklara göre taze hayvan gübresi, doğru koşullarda depolanıp fermantasyona bırakıldığında yaklaşık üç dört ay içinde olgun çiftlik gübresine dönüşür. Süre iklime, yığının nemine ve karıştırılıp karıştırılmadığına göre değişebilir; bu yüzden kesin gün yerine bekletme süresi bir aralık olarak düşünülmelidir.
İdrar ve süzüntü suyu doğrudan toprağa ve yer altı suyuna karışırsa çevre ve su kaynakları kirlenir. Bu nedenle taban ve duvarların sıvı geçirmeyen, yüklemeye dayanıklı malzemeden yapılması, çoğu uygulamada tabana blokaj betonu döşenmesi esastır.
Uygulamada katı gübre bir gübrelik alanında yığılırken, gübreden süzülen sıvı kısmın ayrı ve daha derin bir sızdırmaz çukurda toplanması tercih edilir. Böylece hem katı hem sıvı atık ayrı ayrı yönetilir, sıvı kısım da gerektiğinde tarlaya sıvı gübre olarak kullanılabilir.
Hacim; işletmedeki hayvan sayısına, günlük çıkan gübre miktarına ve gübrenin tarlaya verilene kadar bekleyeceği süreye göre belirlenir. Bu değerler her işletmede farklı olduğundan kesin metrekare vermek yerine kapasiteye göre boyutlandırma yapılmalı, gerekirse il veya ilçe tarım müdürlüğünden görüş alınmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Bayburt İl Müdürlüğü - Ahır Gübresi Muhafazası ve Uygulaması.
Harman üzerinde hayvancılık, ekipman ve arazi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
