Menü
Aşılama, fizyolojik olarak birbirine uyumlu iki bitki parçasını tek bir bitki gibi kaynaşacak şekilde birleştirme tekniğidir. Meyveciliğde aşılama; istenen çeşidi çoğaltmak, verimi ve meyve kalitesini yükseltmek, ağacı yenilemek için en çok kullanılan üretim yöntemlerinden biridir. Bu rehber, üreticiye aşı çeşitlerini, doğru zamanlamayı ve dikkat edilmesi gereken temel kuralları tanıtmayı amaçlar.
Aşılama, çoğaltılmak istenen çeşitten alınan göz ya da kalem (kalem parçasına kalem, üzerindeki tomurcuğa göz denir) ile anaç adı verilen kökçük bitkinin birleştirilmesidir. Bu yöntemle tohumdan üretimde görülen çeşit özelliklerinin bozulması sorunu ortadan kalkar ve istenen çeşit birebir korunur. Aşılama ayrıca ağacın çeşidini değiştirmek, hastalıklı veya verimsiz dalları yenilemek ve uygun anaç sayesinde toprak koşullarına dayanıklılığı artırmak için de uygulanır. Hangi çeşidin hangi anaç üzerine uyacağı bölgeye ve türe göre değiştiğinden, planlamada İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden destek alınması yararlıdır.
Meyve ağaçlarında aşı yöntemleri temel olarak iki ana grupta toplanır: göz aşıları ve kalem aşıları. Göz aşısında, altında ince bir kabuk parçası bulunan tek bir tomurcuk anaç üzerine yerleştirilir; durgun (T) göz aşısı ve sürgün göz aşısı en yaygın biçimleridir. Kalem aşısında ise üzerinde birkaç göz bulunan bir kalem parçası anaca birleştirilir; yarma aşı, kakma aşı, dilcikli (İngiliz) aşı ve yanaştırma aşı bunların başlıcalarıdır. Hangi yöntemin seçileceği türe, anaç ile kalemin kalınlığına ve mevsime göre belirlenir.
Aşı zamanı, kullanılan yönteme ve bölgenin iklimine göre değişir. Kalem aşıları genellikle ilkbaharda, gözler sürmeye başlamadan önce ya da yeni sürgün döneminde yapılır. Göz aşılarında durgun T göz aşısı genellikle yaz sonuna doğru, kabuğun kolay kalktığı dönemde uygulanırken, sürgün göz aşısı ilkbaharda yapılır. Kesin tarihler türe ve yöreye göre değiştiğinden, yerel koşullara uygun zamanlama için bölgenizdeki Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılması önerilir.
Aşının başarılı olması için anaç ile kalemin kambiyum tabakalarının (kabuk ile odun arasındaki canlı doku) birbirine tam temas etmesi gerekir. Anaç ve kalemin birbirine botanik olarak uyumlu (akraba türler) olması, her ikisinin de sağlıklı ve canlı olması şarttır. Kalem ve gözlerin dinlenme veya uygun gelişme döneminde, sağlam ağaçlardan alınması tutma oranını yükseltir. Aşı yerinin nem kaybetmemesi ve sıkı bağlanması, kaynaşmanın gerçekleşmesi için kritik önemdedir.
Aşı bıçağının çok keskin ve temiz olması, kesim yüzeylerinin düzgün ve tek hamlede yapılması doku zedelenmesini önler. Aşı yapılan yer aşı bağı veya uygun bantla sıkıca sarılmalı, gerektiğinde aşı macunu ile hava ve su girişine karşı korunmalıdır. Aşı tuttuktan sonra bağların zamanında gevşetilmesi, boğulma ve kabuk yaralanmasını engeller. Hastalık ve zararlı bulaşmasını önlemek için aletlerin temizliğine özen gösterilmeli; herhangi bir koruma ya da ilaçlama gerektiğinde yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalı ve uygulama öncesi Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Aşılama sayesinde üretici, pazarda aranan çeşidi hızlı ve güvenilir biçimde çoğaltabilir, ağacın çeşit özelliklerini bozmadan koruyabilir. Mevcut verimsiz ya da düşük kaliteli ağaçların çeşidi değiştirilerek bahçe yeniden değerlendirilebilir, böylece yeniden dikim için geçen yıllar kazanılır. Uygun anaç seçimi ile toprak ve iklim koşullarına dayanıklılık, erken meyveye yatma ve daha düzenli verim elde edilebilir. Bu kararların bahçe ve bölge koşullarına göre planlanması en sağlıklı sonucu verir.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
