Menü
Pivot sulama sistemi, sabit bir merkez etrafında dairesel biçimde dönerek geniş tarım arazilerini sulayan, tekerlekli kuleler üzerinde ilerleyen mekanize bir basınçlı sulama yöntemidir. Merkezden dışa doğru uzanan uzun bir boru hattı ve bu hat üzerine yerleştirilmiş yağmurlama başlıklarından oluşur. Genellikle geniş ve düz ovalarda, tek parça büyük arazilerde tercih edilir. Sulama sırasında arazide dairesel bir alan tarandığı için tarlanın büyük bölümü tek elden ve düzenli biçimde sulanabilir.
Sistemin bir ucu betonarme bir temele oturan merkez kuleye sabitlenir, boru hattı bu merkezden başlayarak arazinin dışına doğru uzanır. Boru hattı, belirli aralıklarla yerleştirilmiş tekerlekli kuleler üzerinde taşınır ve bu kuleler genellikle elektrik motorlarıyla hareket ettirilerek tüm hattın merkez etrafında dönmesi sağlanır. Su, merkezden basınçlı olarak hatta verilir ve boru boyunca sıralanmış yağmurlama başlıklarından araziye püskürtülür. Merkeze uzak noktalarda taranan alan büyüdüğü için başlıklar dıştan içe doğru farklı debilerde ayarlanarak suyun araziye olabildiğince eşit dağıtılması hedeflenir. Dönüş hızı ayarlanarak birim alana verilen su miktarı ve sulama süresi kontrol edilir.
Pivot sistemleri en verimli sonucu geniş, tek parça ve nispeten düz ya da hafif eğimli arazilerde verir; küçük, parçalı veya düzensiz şekilli tarlalarda dairesel tarama nedeniyle köşelerde ölü alan kaldığından uygunluğu azalır. Mısır, buğday, arpa, ayçiçeği, yonca, patates, şeker pancarı gibi sıraya veya tarla düzenine ekilen geniş alan bitkilerinde yaygın olarak kullanılır. Yeterli ve sürekli su kaynağının bulunması, sistemi besleyecek uygun basınç ve debinin sağlanabilmesi önemlidir. Sıcak ve rüzgarın belirgin olduğu bölgelerde yağmurlama damlalarının rüzgarla savrulması dağılım düzgünlüğünü etkileyebileceğinden, sulamanın rüzgarın azaldığı saatlere alınması tercih edilir.
Pivot sulama, salma veya karık gibi yüzey sulama yöntemlerine göre suyu araziye daha kontrollü ve daha düzgün dağıtan bir sistemdir; su, boru hattı üzerinden doğrudan bitki alanına verildiği için tarla içi kayıplar önemli ölçüde azalır. Kaynaklara göre iyi tasarlanmış ve doğru işletilen pivot sistemlerinde su kullanım randımanı yüksek düzeylere ulaşabilmektedir. Dönüş hızının ve verilen su miktarının ayarlanabilmesi, bitkinin ihtiyacına göre sulama yapılmasına ve gereksiz su kullanımının önlenmesine olanak tanır. Ancak sıcak ve rüzgarlı koşullarda yağmurlama sırasında buharlaşma ve savrulma kayıpları artabileceğinden, gerçek tasarruf tasarım kalitesine, başlık seçimine ve işletme koşullarına bağlı olarak değişir.
Kurulum, merkez kule için sağlam bir betonarme temel hazırlanması, boru hattı ve kulelerin montajı, su kaynağı ile pompa bağlantısının kurulması ve elektrik beslemesinin çekilmesi aşamalarını içerir; sistemin araziye ve su kaynağına göre doğru boyutlandırılması için proje aşamasında uzman desteği alınması önerilir. Bakımda tekerlekler, kule tahrik motorları ve dişli kutuları düzenli kontrol edilmeli, boru bağlantılarında sızıntı olup olmadığı izlenmelidir. Yağmurlama başlıklarının tıkanmaması için su kaynağında uygun filtrasyon sağlanmalı, tıkanan başlıklar temizlenmeli veya değiştirilmelidir. Kış öncesi sistemin sudan boşaltılması, donma hasarını önlemek açısından önemlidir; elektrikli aksamın periyodik kontrolü de arıza riskini azaltır.
Not: Sistem seçimi ve kurulum; arazi, su kaynağı ve ürün deseninize göre değişir. Kesin proje için tarım danışmanı veya yetkili firmalara başvurun.
Başlıca avantajları; geniş alanların az iş gücüyle ve otomatik biçimde sulanabilmesi, suyun araziye düzenli ve dengeli dağıtılması, sulama süresi ve miktarının kolay ayarlanabilmesi ve yüzey sulamaya göre daha yüksek su verimliliğidir. Buna karşılık ilk yatırım maliyetinin yüksek olması, dairesel tarama nedeniyle kare veya dikdörtgen tarlalarda köşelerde ölü alan kalması, küçük ve parçalı arazilere uygun olmaması, elektrik ve basınçlı su kaynağına bağımlı olması ile rüzgarlı ve çok sıcak koşullarda buharlaşma kayıplarının artması gibi dikkat edilmesi gereken yönleri bulunur; sistemin verimli çalışması doğru tasarım ve düzenli bakıma bağlıdır.
Pivot sistemleri geniş ve tek parça arazilerde en verimli sonucu verir. Küçük, parçalı veya düzensiz şekilli tarlalarda dairesel tarama nedeniyle köşelerde sulanamayan ölü alanlar kaldığından ve yatırım maliyeti birim alana göre yükseldiğinden, bu tür arazilerde damla veya tamburlu sistemler gibi alternatifler daha uygun olabilir.
Standart pivot sistemi merkez etrafında daire çizerek çalıştığı için kare veya dikdörtgen tarlalarda köşeler doğal olarak sulama alanı dışında kalır. Bu köşelerdeki ölü alanı azaltmak için ek kol veya köşe sulama düzenekleri kullanılabilir; yine de köşeler tam olarak sulanamayabileceğinden tarla planlaması bu duruma göre yapılmalıdır.
Pivot sulama, salma ve karık gibi yüzey yöntemlerine göre suyu daha kontrollü ve düzgün dağıttığı için tarla içi kayıpları önemli ölçüde azaltır ve su kullanım randımanı yüksek düzeylere çıkabilir. Sağlanan gerçek tasarruf; sistemin tasarımına, başlık seçimine, rüzgar ve sıcaklık gibi işletme koşullarına göre değiştiğinden kesin bir oran vermek doğru olmaz.
Pivot sistemleri düz arazilerde en iyi sonucu verse de, uygun tasarımla hafif ve orta eğimli arazilerde de çalışabilir. Ancak eğimin artması suyun dağılım düzgünlüğünü ve kulelerin hareketini etkileyebileceğinden, eğimli arazilerde sistem boyutlandırması ve başlık ayarları için uzman desteği alınması önerilir.
Pivot sistemlerinin maliyeti sabit bir rakam değildir; sulanacak arazi büyüklüğüne, boru hattı uzunluğuna, kule sayısına, kullanılan malzeme kalitesine, pompa ve elektrik altyapısına göre değişir. Bu nedenle fiyat, kapasiteye, arazi büyüklüğüne ve malzeme kalitesine göre proje bazında belirlenir; sağlıklı bir bütçe için arazi ve su kaynağı özelliklerine göre keşif yaptırmak gerekir.
Kaynak: Basınçlı Sulama Sanayicileri Derneği (BASUSAD) - Center Pivot ve Lineer Sulama Sistemleri.
Harman üzerinde sulama ve tarım ekipmanı ilanlarını inceleyebilir ya da elinizdeki ekipmanı ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
