Ana SayfaTarım AraçlarıLineer (Doğrusal) Sulama Sistemi

Lineer (Doğrusal) Sulama Sistemi Nedir, Nasıl Çalışır?

Basınçlı Sistemler

Lineer sulama sistemi, uzun ve dikdörtgen tarım arazilerinde bir hat boyunca doğrusal olarak ileri ve geri hareket eden, kendinden yürüyüşlü basınçlı bir yağmurlama sistemidir. Taşıyıcı kuleler üzerine oturtulmuş uzun bir boru hattı ve bu hat üzerine dizilmiş yağmurlama başlıklarından oluşur. Merkez etrafında dönen sistemlerin aksine düz bir çizgide ilerlediği için özellikle uzun kenarlı tarlalarda alanın tamamına yakınını sulayabilir. Yüksek düzeyde otomasyona sahip olması nedeniyle geniş alanların az iş gücüyle sulanmasını sağlar.

Nasıl Çalışır?

Sistem, tarla boyunca uzanan uzun bir su hattını taşıyan, tekerlekli kuleler üzerine kurulu bir köprü yapısından oluşur. Suyunu ya arazi boyunca açılan bir açık kanaldan makine üzerindeki pompayla emerek ya da toprak altına döşenmiş ana borudaki hidrantlara bağlanarak alır. Makine bir uçtan diğerine doğrusal olarak hareket ederken hat üzerindeki yağmurlama başlıkları suyu eşit debiyle araziye dağıtır. Hattın her iki tarafı da sulanabildiği için hareket sonunda başlangıç noktasına dönerek işlemi tekrarlayabilir. İlerleme hızı ayarlanarak birim alana verilen su miktarı denetlenir, böylece tarlanın her noktasına homojen su uygulaması yapılır.

Hangi Koşullarda Uygundur?

Sistem en verimli sonucu uzun, dikdörtgen ve nispeten düz ya da hafif eğimli arazilerde verir; kaynaklara göre belirli bir eğime kadar olan tarlalarda sorunsuz çalışabilir. Mısır, buğday, şeker pancarı, patates, soğan, pamuk, kavun, karpuz ve yem bitkileri gibi geniş alanda ekilen tarla bitkileri için uygundur. Beslemesi kanaldan yapılacaksa arazi boyunca düzenli bir su kanalının bulunması, hidrant beslemesinde ise yeterli debi ve basıncı sağlayacak bir ana hat gerekir. Su kaynağının sürekli ve yeterli olduğu, makinenin dönüş yapabileceği manevra alanının bulunduğu tarlalarda tercih edilir.

Su Tasarrufu ve Verimlilik

Su Kullanımı

Lineer sistemler suyu basınçlı hat üzerinden yağmurlama başlıklarıyla kontrollü biçimde dağıttığı için yüzey (salma) sulamaya kıyasla su kullanımında belirgin verim sağlar. Kaynaklara göre su uygulama randımanı yaklaşık yüzde 85 ile 98 aralığında ifade edilmektedir; damla sulama üniteleriyle entegre edildiğinde bu oranın üst sınıra yaklaşabildiği belirtilir. İlerleme hızının ayarlanabilmesi sayesinde bitkinin ihtiyacına göre su miktarı hassas biçimde verilebilir, bu da aşırı sulamayı ve derine sızma kayıplarını azaltır. Gerçek tasarruf; toprak yapısına, iklime, rüzgar durumuna ve işletme disiplinine göre değişir.

Kurulum ve Bakım

Kurulumda arazinin boyutu ve eğimi ölçülerek hat uzunluğu, kule sayısı ve su besleme yöntemi (kanal veya hidrant) belirlenir; kanal beslemesinde arazi boyunca düzgün bir kanal açılması, hidrant beslemesinde ana borunun toprak altına döşenmesi gerekir. Sistemin dengeli ve homojen çalışması için hat boyunca basıncın ve nozul debilerinin doğru ayarlanması önemlidir. Bakımda tekerlek ve tahrik mekanizmalarının, hareket hizalama düzeninin ve yağmurlama başlıklarının düzenli kontrolü gerekir; tıkanan ya da aşınan nozullar performansı ve su dağılım homojenliğini bozar. Sezon başında ve sonunda hattın yıkanması, filtrelerin temizlenmesi ve elektrik/kumanda aksamının gözden geçirilmesi önerilir.

Not: Sistem seçimi ve kurulum; arazi, su kaynağı ve ürün deseninize göre değişir. Kesin proje için tarım danışmanı veya yetkili firmalara başvurun.

Avantajları ve Dikkat Edilecekler

En önemli avantajı, doğrusal hareketi sayesinde uzun dikdörtgen tarlalarda köşe kaybı olmadan alanın neredeyse tamamını yüksek randımanla ve homojen biçimde sulayabilmesidir; otomatik çalıştığı için sürekli iş gücü gerektirmez, geniş alanlarda su ve zaman tasarrufu sağlar. Buna karşılık ilk yatırım maliyeti yüksektir, kanal veya hidrant gibi düzenli bir su besleme altyapısı ister, dairesel dönen sistemlere göre besleme hattı boyunca sürekli su kaynağı gerektirdiğinden kurulum planlaması daha kritiktir; küçük, çok eğimli ya da düzensiz şekilli parsellerde ve engebeli arazilerde verimi düşer. Ayrıca mekanik ve elektronik aksamı olduğu için düzenli teknik bakım ve nitelikli işletme bilgisi gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lineer sulama sistemi hangi tarlalar için uygundur?

Uzun, dikdörtgen ve düz ya da hafif eğimli araziler için idealdir. Mısır, buğday, şeker pancarı, patates, pamuk, soğan gibi geniş alanda ekilen tarla bitkilerinde tercih edilir. Küçük, çok eğimli veya düzensiz şekilli parsellerde verimi düşer.

Lineer sistem ile center pivot arasındaki fark nedir?

Center pivot merkezi bir nokta etrafında dönerek dairesel alan sular ve köşelerde ölü bölge kalır. Lineer sistem ise düz bir çizgide ileri geri hareket ettiği için dikdörtgen tarlalarda köşe kaybı olmadan alanın neredeyse tamamını sulayabilir.

Sistem suyunu nereden alır?

İki yöntem vardır. Birincisi arazi boyunca açılan bir açık kanaldan makine üzerindeki pompayla suyu emmek, ikincisi toprak altına döşenmiş ana borudaki hidrantlara bağlanmaktır. Su kaynağının sürekli ve yeterli debide olması gerekir.

Lineer sulama gerçekten su tasarrufu sağlar mı?

Evet. Suyu basınçlı hat üzerinden kontrollü şekilde dağıttığı için salma sulamaya göre randımanı yüksektir; kaynaklara göre su uygulama randımanı yaklaşık yüzde 85 ile 98 aralığında belirtilir. Gerçek tasarruf toprak, iklim ve işletme disiplinine göre değişir.

Sistemin maliyeti ve bakımı nasıldır?

İlk yatırım maliyeti; hat uzunluğuna, arazi büyüklüğüne, besleme altyapısına ve malzeme kalitesine göre değişir. Mekanik ve elektronik aksamı olduğundan tekerlek, tahrik, hizalama ve yağmurlama başlıklarının düzenli bakımı, sezon başı ve sonu kontrolleri gerekir.

Kaynak: Basınçlı Sulama Sanayicileri Derneği (BASUSAD).

Diğer Sulama Sistemleri

Tamburlu (Yağmur Topu) Sulama Sistemi Damla Sulama Sistemi Mikro Yağmurlama Sulama Sistemi Pivot (Dairesel) Sulama Sistemi Yağmurlama Sulama Sistemi Mini Fıskiye Sulama Sistemi

Sulama ekipmanı mı arıyorsunuz?

Harman üzerinde sulama ve tarım ekipmanı ilanlarını inceleyebilir ya da elinizdeki ekipmanı ücretsiz ilan verebilirsiniz.

Ekipman İlanları Ücretsiz İlan Ver