Menü
Mürdümük (Lathyrus sativus), Türkiye tarımında hem tane hem de yeşil ot ve kuru ot amacıyla değerlendirilen, kurağa dayanıklı tek yıllık bir yembitkisi baklagilidir. Özellikle İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu gibi yağışın sınırlı olduğu bölgelerde nadas alanlarında ve marjinal topraklarda yetiştirilir. Hasat zamanı ve yöntemi, ürünün ne amaçla üretildiğine göre belirgin şekilde değişir. Ot üretiminde bitki henüz yeşil ve besin değeri yüksekken biçilirken, tane üretiminde baklaların olgunlaşması ve kuruması beklenir. Mürdümüğün baklaları olgunlaştıkça açılıp tane dökme eğilimi gösterdiğinden hasadın gecikmemesi önemlidir. Bu sayfada mürdümüğün olgunluk belirtileri, bölgelere göre hasat dönemi, elle ve makineyle hasat yöntemleri ile hasat sonrası kurutma ve harmanlama işlemleri, ürüne özgü uygulamalar dikkate alınarak açıklanmaktadır. Doğru zamanda ve yöntemle yapılan hasat, hem tane kaybını azaltır hem de otun besleme kalitesini korur.
Mürdümükte hasat zamanı üretim amacına ve ekim dönemine göre değişir. Yeşil ot veya kuru ot amacıyla yetiştirilen mürdümük, çiçeklenme başlangıcı ile baklaların oluşmaya başladığı dönem arasında, bitki henüz yeşil ve yapraklıyken biçilir; bu dönemde besin değeri ve sindirilebilirlik en yüksektir. Tane üretiminde ise baklaların büyük bölümü sarardığında, tanelerin sertleşip nem oranının düştüğü tam olum döneminde hasat yapılır. Türkiye koşullarında ilkbaharda (genellikle mart-nisan) ekilen mürdümükte tane hasadı çoğunlukla temmuz-ağustos aylarına denk gelir. Kışı ılıman geçen sahil ve Güneydoğu Anadolu gibi bölgelerde sonbahar ekimi yapıldığında olgunlaşma daha erkene kayabilir. İç Anadolu ve yüksek rakımlı, serin bölgelerde ise hasat yaz sonuna doğru gerçekleşir. Olgunluk belirtileri olarak alt baklaların kahverengileşip kuruması, yaprakların sararıp dökülmesi ve tanelerin tırnakla kolay ezilemeyecek kadar sertleşmesi izlenir. Baklalar aşırı olgunlaşırsa açılıp tane döktüğünden hasat geciktirilmemelidir.
Mürdümük hasadı, üretim amacına ve işletmenin olanaklarına göre elle ya da makineyle yapılabilir. Ot amaçlı üretimde bitki, çiçeklenme-erken bakla döneminde tırpan, çayır biçme makinesi veya orakla toprak yüzeyine yakın biçilir; biçilen yeşil kütle tarlada ince tabaka halinde serilerek kurutulur ve kuru ot elde edilir. Tane üretiminde küçük alanlarda bitkiler elle yolunur veya orakla biçilip demet yapılır, harman yerinde kurutulduktan sonra dövülerek ya da harman makinesiyle taneler ayrılır. Geniş alanlarda biçerdöver kullanılabilir; ancak mürdümük bitkisinin yatma ve baklaların çatlayıp tane dökme eğilimi nedeniyle hasadın serin saatlerde, sabahın erken vakitlerinde yapılması tane kaybını azaltır. Biçerdöver ayarlarının tane kırılmasını önleyecek şekilde düzenlenmesi önerilir. Hasat sonrası ilk işlem, tanelerin depolamaya uygun neme (genellikle yaklaşık yüzde 12-13 civarı) kadar kurutulmasıdır. Temizlenip yabancı maddelerden ayrılan taneler serin, kuru ve havadar ortamda depolanır. Kuru ot ise iyice kuruduktan sonra balyalanarak veya yığın halinde saklanır.
Tane amaçlı üretimde mürdümük, baklaların büyük bölümü sararıp kuruduğunda ve taneler sertleştiğinde, genellikle ilkbahar ekimlerinde temmuz-ağustos aylarında hasat edilir. Ot amaçlı üretimde ise bitki daha yeşilken, çiçeklenme ile erken bakla döneminde biçilir. Kesin zaman bölgeye, ekim tarihine ve iklime göre değişir.
Tane hasadı için alt baklaların kahverengileşip kuruması, yaprakların sararıp dökülmesi ve tanelerin tırnakla kolay ezilemeyecek kadar sertleşmesi olgunluk belirtisidir. Baklaların çoğunun olum rengini alması hasat zamanının geldiğini gösterir.
Her ikisi için de yetiştirilebilir. Yeşil ot ve kuru ot amacıyla çiçeklenme döneminde biçilir; bu dönemde besin değeri yüksektir. Tane amacıyla ise baklaların olgunlaşıp kuruması beklenir. Amaç, hasat zamanını ve yöntemini belirleyen en önemli etkendir.
Küçük alanlarda elle yolma, orak veya tırpanla biçme ve harman yerinde dövme yaygındır. Geniş alanlarda biçerdöver kullanılabilir. Ancak baklaların tane dökme eğilimi nedeniyle makineli hasatta ayarların dikkatli yapılması ve serin saatlerde çalışılması tane kaybını azaltır.
Mürdümük baklaları aşırı olgunlaştığında açılıp taneleri tarlaya döker. Bu nedenle baklaların tamamı çatlamadan, tam olum döneminde hasada başlanmalıdır. Hasadın erken saatlerde, nem varken yapılması da bakla çatlamasını ve tane kaybını sınırlar.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel murdumuk ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Murdumuk İlanları Murdumuk Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Murdumuk Nasıl Saklanır Murdumuk Yetiştiriciliği Tüm Murdumuk BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
