Menü
Mantar yetiştirme odası, kültür mantarı üretiminde sıcaklık, nem, havalandırma ve ışığın kontrol altında tutulduğu kapalı üretim mekanıdır. Kültür mantarı diğer bitkisel üretimlerden farklı olarak toprak ve güneş ışığına bağlı olmadan, iklimi düzenlenebilen bir ortamda yetiştirilir. Bu nedenle üretimin kalbi, koşulları istenilen değerlerde sabit tutabilen bu özel odadır. Sera, soğuk hava deposu, mağara ya da bir binanın bodrum katı uygun donanımla mantar yetiştirme odasına dönüştürülebilir.
Mantar yetiştirme odasının temel özelliği, dış hava koşullarından bağımsız olarak iç ortamı sabit tutabilmesidir. Odada ısıtma, soğutma, nemlendirme, taze hava girişi ve iç sirkülasyon birlikte çalışır; büyük işletmelerde bu değişkenler bir otomasyon panosu üzerinden yönetilir. Kaynaklara göre miselin kompostta gelişme evresinde ortam sıcaklığının yaklaşık 20-25 derece, bağıl nemin ise yüzde 80-90 aralığında tutulması idealdir; yüksek sıcaklıklar misel gelişimini yavaşlatabilir. Oda yüzeyleri kolay temizlenebilen, neme dayanıklı ve yalıtımlı malzemeden yapılır. Yetiştirme genellikle çok katlı raf ya da torba sistemiyle yapıldığından odanın taban alanından çok dikey hacmi değerlendirilir. Karbondioksitin birikmemesi için havalandırma, ışığın ise mantarın yön ve şekil almasına yetecek düzeyde ve düşük yoğunlukta olması önemlidir.
Üretim, kaynaklarda sıralanan aşamalarla ilerler. Önce buğday sapı, çeltik sapı gibi organik maddelerle azotlu gübrelerin karıştırıldığı kompost hazırlanır ve pastörize edilerek zararlı organizmalardan arındırılır. Ardından hazırlanan kompesta içine mantar miseli ekilir. Misel ekimi sonrası kuluçka döneminde oda sıcaklığı yaklaşık 20-25 derece ve nem yüzde 80-90 tutularak miselin kompostu sarması sağlanır; bu süre kaynaklara göre yaklaşık on ile on dört gündür. Misel kompostu tamamen sardıktan sonra üzerine yaklaşık 3-4 santimetre kalınlığında, pH değeri ayarlanmış torf esaslı örtü toprağı serilir. Örtü toprağı serildikten sonra kaynaklara göre yaklaşık on ile on beş günde mantar taslakları oluşmaya başlar. Bu aşamada oda koşulları hasat için yeniden ayarlanır ve mantarlar dönemler halinde elle toplanır.
Bakımın özü, oda iklimini istenen değerlerde sabit tutmak ve hijyeni korumaktır. Sıcaklık ve nem düzenli olarak izlenmeli, örtü toprağı kuruduğunda ortam su stresine sokulmadan yumuşak sulama ile nemlendirilmelidir. Kaynaklara göre haftada birkaç kez hafif sulama yapılması önerilir. Havalandırma ihmal edilmemeli, biriken karbondioksit taze hava ile seyreltilmelidir. Hijyen mantarcılıkta en kritik konudur; oda, raflar ve kullanılan aletler temiz tutulmalı, hastalıklı ya da bozulmuş üretim ortamı sağlıklı partilerden uzaklaştırılmalıdır. Çalışanların temiz giysi ve ayakkabı ile odaya girmesi, giriş çıkışın kontrol edilmesi bulaşma riskini azaltır. Aşırı sıcaklık miseli olumsuz etkileyebileceğinden ısıtma ve soğutma dengesi dikkatle kurulmalıdır.
Not: İklim (sıcaklık, nem) ve hijyen koşulları mantar üretiminde belirleyicidir. Ticari üretim öncesi teknik danışmanlık almanız önerilir.
Mantar yetiştirme odasının en büyük avantajı, üretimin mevsime ve dış hava koşullarına bağlı olmadan yıl boyu sürdürülebilmesi ve küçük bir alanda çok katlı sistemlerle yüksek üretim yapılabilmesidir; toprağa ve geniş araziye ihtiyaç duyulmaz, bu da atıl bodrum ya da depo gibi mekanların değerlendirilmesine imkan tanır. Dezavantaj tarafında ise ısıtma, soğutma, nemlendirme ve havalandırma donanımının ilk kurulum maliyeti ve enerji gideri yüksektir; ayrıca hijyen ile iklim kontrolündeki küçük aksaklıklar tüm partiyi riske atabildiği için sürekli takip ve deneyim gerektirir. Başarı büyük ölçüde koşulların istikrarlı tutulmasına bağlıdır.
Kaynaklara göre miselin kompostta geliştiği dönemde ortam sıcaklığının yaklaşık 20-25 derece aralığında tutulması idealdir. Yüksek sıcaklıklar misel gelişimini yavaşlatabilir, bu yüzden odanın hem ısıtma hem soğutma ile dengede tutulması önemlidir. Aşamalara göre istenen sıcaklık değişebildiğinden ortam sürekli izlenmelidir.
Kaynaklara göre üretim ortamında bağıl nemin yaklaşık yüzde 80-90 aralığında korunması önerilir. Nem, nemlendirme ya da sisleme sistemleriyle sağlanır ve örtü toprağı kuruduğunda hafif sulama yapılır. Amaç ortamı su stresine sokmadan sürekli nemli tutmaktır.
Sıcaklık, nem, ışık ve havalandırması kontrol edilebilen kapalı alanlar uygundur. Kaynaklarda sera, soğuk hava deposu, mağara ya da bir binanın bodrum katı gibi mekanların uygun donanımla mantar üretimine dönüştürülebileceği belirtilir. Önemli olan iç iklimin dış koşullardan bağımsız olarak sabit tutulabilmesidir.
Mantar gelişimi sırasında ortamda karbondioksit birikir; bu birikim havalandırma ile taze hava girişi sağlanarak seyreltilmelidir. Yetersiz havalandırma mantarın şekil ve gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle taze hava girişi ve iç sirkülasyon iklim kontrolünün ayrılmaz bir parçasıdır.
Hijyen mantarcılıkta başarıyı belirleyen en kritik konudur. Oda yüzeyleri, raflar ve aletler düzenli temizlenmeli, giriş çıkış kontrol edilmeli ve çalışanlar temiz giysiyle odaya girmelidir. Bozulmuş ya da hastalık belirtisi gösteren üretim ortamı sağlıklı partilerden uzak tutularak bulaşma riski azaltılır.
Kaynak: Çukurova Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi - Mantar Yetiştiriciliği.
Harman üzerinde ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilir, alıcılarla doğrudan buluşabilirsiniz.
Ücretsiz İlan Ver İlanları İnceleZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
