Menü
Tırnak hastalıkları ve topallık, sığırlarda ayak yapısını ve hareket kabiliyetini bozan yaygın sağlık sorunlarıdır. Laminitis (tırnak iltihabı), digital dermatit, taban ülseri, ökçe erozyonu ve ak çizgi hastalığı bu grupta yer alan başlıca sorunlardır. Nedenleri arasında hatalı besleme ve asidoz, nemli ve kirli barınak zemini, düzensiz tırnak bakımı ve mineral eksiklikleri sayılır. Süt veriminde düşüşe ve hayvan refahında bozulmaya yol açtığı için önemli ekonomik kayıplara neden olur.
Tüm sığırlar etkilenebilir; ancak yüksek verimli süt inekleri ve sürekli ıslak, kirli zeminde tutulan hayvanlar daha risklidir. Digital dermatit daha çok genç hayvanlarda, taban ülseri ve ak çizgi hastalığı ise ileri yaştaki hayvanlarda görülür. Bazı ırklar laminitise, bazıları ise parmak arası oluşumlara daha yatkındır. Holştayn ırkı genel olarak topallığa daha duyarlıdır.
En belirgin belirti topallık ve aksayarak yürümedir. Hayvan ağırlığını sağlıklı ayağa verir, yatma süresi artar, ayakta durmakta zorlanır. Tırnakta şekil bozukluğu, aşırı uzama, ökçede yumuşama, kızarıklık ya da kötü kokulu lezyonlar görülebilir. Topallayan hayvanlarda yem tüketimi ve süt verimi düşer, kondisyon kaybı yaşanır.
Bu grup sorunların bir kısmı beslenme ve zemin kaynaklıdır, bir kısmı ise bulaşıcı olabilir. Örneğin digital dermatit, bakteriyel kökenli olup sürekli ıslak ve kirli koşullarda hayvandan hayvana yayılabilir. Laminitis ise çoğunlukla hatalı besleme ve asidoza bağlı gelişir, bulaşıcı değildir. Nemli, kirli ve sert zeminler ile ani yem değişimleri en önemli risk etkenleridir.
Bu sorunlara karşı genel bir aşı bulunmamaktadır; korunma yönetim ve bakıma dayanır. Barınak zemininin kuru, temiz ve hayvanın ayağını yaralamayacak yapıda olması, düzenli ve doğru tırnak kesimi büyük önem taşır. Asidozu önleyen dengeli besleme, biotin ve bakır, çinko gibi minerallerce yeterli rasyon ayak sağlığını destekler. Bulaşıcı sorunlarda düzenli ayak banyosu uygulamaları yayılımı azaltır.
Tedavi sorunun türüne göre değişir ve mutlaka veteriner hekim ya da uzman tırnak kesim personeli tarafından yürütülmelidir. Tırnak düzeltme, lezyonların temizlenmesi ve gerektiğinde uygun bandaj uygulamaları veteriner hekim yönlendirmesiyle yapılmalıdır. Bilinçsiz kesim ve müdahaleler sorunu ağırlaştırabilir. Topallayan hayvanlar erken tespit edilip zaman kaybedilmeden değerlendirilmelidir.
Hatalı besleme ve asidoza bağlı laminitis, nemli-kirli zeminler, bakteriyel digital dermatit ve düzensiz tırnak bakımı en sık görülen nedenlerdir.
Bir kısmı bulaşıcıdır; örneğin digital dermatit ıslak ve kirli koşullarda yayılabilir. Laminitis gibi besleme kaynaklı sorunlar ise bulaşıcı değildir.
Barınak zeminini kuru ve temiz tutmak, düzenli ve doğru tırnak kesimi yaptırmak, dengeli besleme ve gerektiğinde ayak banyosu uygulamak en etkili önlemlerdir.
Topallık fark edilir edilmez veteriner hekime ya da uzman tırnak kesim personeline başvurulmalıdır; erken müdahale iyileşme şansını artırır.
Kaynak: Konya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
