Menü
Newcastle hastalığı, halk arasında yalancı veba, sallabaş ya da delibaş olarak bilinen, etkeni Paramyxovirus ailesinden kanatlı paramiksovirüsü (APMV-1) olan viral bir enfeksiyondur. Son derece bulaşıcı ve öldürücü seyredebilen bu hastalık, kanatlıların solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklara yol açar. Ülkemizde ihbarı zorunlu hastalıklar arasında yer alır ve resmi mücadele yönetmeliği kapsamında ele alınır.
Başta tavuk olmak üzere hindi, sülün, güvercin, papağan ve birçok evcil kanatlı ile yabani kuş türü hastalığa duyarlıdır. En ağır seyir tavuklarda görülür; su kanatlıları (ördek, kaz) çoğunlukla taşıyıcı olabilir ancak daha dirençlidir. Her yaştaki hayvan etkilenebilir, genç civcivlerde ölüm oranı daha yüksektir.
Solunum güçlüğü, hızlı ve hırıltılı soluma, halsizlik ve durgunluk ile yeşilimsi sulu ishal öne çıkan belirtilerdir. Sinirsel formda başın geriye ya da yana dönmesi (tortikollis), boyun bükülmesi, felçler, kanat ve bacaklarda titreme görülür. Yumurtacı sürülerde yumurta veriminde ani düşüş ve kabuk kalitesinde bozulma dikkat çeker. Bazı virulan suşlarda belirti görülmeden ani ölümler yaşanabilir.
Virüs hasta hayvanların solunum salgıları ve dışkısıyla saçılır; sağlıklı hayvanlar solunum ve sindirim yoluyla enfekte olur. Bulaşık yem, su, altlık, ekipman, nakil araçları, insan ayakkabı ve giysileri ile yabani kuşlar yayılımda önemli rol oynar. Kısa sürede tüm sürüye yayılabilen çok bulaşıcı bir hastalıktır.
Korunmanın temeli düzenli aşılama ve sıkı biyogüvenliktir; civciv ve piliçler koruma programına uygun biçimde aşılanmalıdır. Kümese giriş çıkışların kontrolü, dezenfeksiyon, yabani kuşlarla temasın engellenmesi ve yeni gelen hayvanların karantinaya alınması önemlidir. Aşı programının bölgeye ve sürü tipine göre belirlenmesi için veteriner hekime danışılmalıdır.
Hastalığın etkene yönelik kesin bir tedavisi yoktur; ihbarı zorunlu bir hastalık olduğundan resmi mücadele esastır. Şüphe durumunda hayvanlara müdahale etmeden derhal il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirim yapılmalı ve veteriner hekime başvurulmalıdır. Alınacak önlemler, izolasyon ve itlaf kararı gibi işlemler yetkili resmi otorite tarafından yönetilir.
Evet, Newcastle (yalancı veba) ülkemizde ihbarı zorunlu hastalıklardandır. Şüphe halinde hayvana müdahale etmeden derhal en yakın il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmelidir.
Sinirsel formda başın geriye veya yana dönmesi, boyun bükülmesi ve dengesiz duruş en dikkat çekici bulgulardır. Bunlara solunum güçlüğü ve yeşil ishal eşlik edebilir.
Düzenli ve doğru zamanlanmış aşılama hastalığa karşı en etkili korunma yöntemidir, ancak tek başına yeterli değildir. Aşı, sıkı biyogüvenlik önlemleriyle birlikte uygulanmalıdır.
Newcastle virüsü nadiren insanlarda hafif konjonktivit (göz kızarıklığı) yapabilir, ancak ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturmaz. Asıl önemi kanatlı sağlığı ve üretim kayıpları açısındandır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.
Sponsorlu
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
