Menü
Kanatlı tifosu ve pullorum hastalığı, Salmonella cinsi bakterilerin yol açtığı, tavuk ve hindilerde önemli kayıplara neden olan bakteriyel enfeksiyonlardır. Pullorum hastalığının etkeni Salmonella Pullorum, erişkin kanatlılarda görülen kanatlı tifosunun etkeni ise Salmonella Gallinarum'dur. Her iki etken de yumurta yoluyla yavruya geçebildiği için sürüde nesilden nesile taşınabilir. Özellikle civcivlerde yüksek ölüm oranıyla seyreder.
Başta tavuk olmak üzere hindi, sülün ve bazı yabani kanatlılar etkilenir. Pullorum hastalığı genellikle üç haftalıktan küçük civcivlerde ağır seyrederken, kanatlı tifosu daha çok büyümüş ve erişkin hayvanlarda görülür. Damızlık sürüler taşıyıcı olarak hastalığın kaynağını oluşturur.
Civcivlerde beyaz renkli ishal, kloaka çevresine yapışmış dışkı, halsizlik, iştahsızlık ve tüylerin kabarması dikkat çeker. Kuluçkadan çıktıktan kısa süre sonra toplu ölümler ve kabuk içinde ölü embriyolar görülebilir. Erişkin kanatlılarda ise durgunluk, ibiklerde solgunluk, yumurta veriminde düşüş ve zaman zaman ishal gözlenir. Kesin tanı laboratuvar incelemesiyle konulur.
En önemli bulaşma yolu enfekte damızlıklardan yumurta aracılığıyla yavruya geçiştir. Kuluçkahanede hasta civcivlerden sağlıklılara yatay olarak da yayılır. Bakteri dışkıyla saçılır; bulaşık yem, su, altlık, ekipman ve bakıcılar aracılığıyla sürüye taşınabilir. Taşıyıcı hayvanlar belirti göstermeden hastalığı yayabilir.
Korunmanın temeli hastalıktan ari, sertifikalı damızlık ve kuluçkalık yumurta kullanımıdır. Damızlık sürülerin düzenli olarak pullorum yönünden test edilmesi ve pozitiflerin sürüden çıkarılması esastır. Kümes, kuluçka makineleri ve ekipmanların uygun dezenfeksiyonu, yumurtaların fumigasyonu ve iyi bir biyogüvenlik programı yayılımı engeller. Yeni hayvanların karantina sonrası sürüye katılması önerilir.
Tedavi kararı ve uygulaması mutlaka bir veteriner hekim tarafından yönetilmelidir. Etkenin sürüde kalıcı taşıyıcılık oluşturması nedeniyle tedavi çoğu zaman hastalığı ortadan kaldırmaz, sadece klinik tabloyu baskılar. Bu yüzden modern kanatlı işletmeciliğinde tedaviden çok ari sürü oluşturma ve enfekte hayvanları ayıklama yaklaşımı benimsenir. Şüpheli durumda erken teşhis için veteriner hekime başvurulmalıdır.
İki hastalık yakın akraba bakterilerden kaynaklanır. Pullorum hastalığı Salmonella Pullorum'un yol açtığı ve daha çok civcivlerde görülen tablodur; kanatlı tifosu ise Salmonella Gallinarum kaynaklıdır ve genellikle büyümüş ile erişkin kanatlıları etkiler.
Evet, en önemli bulaşma yollarından biri enfekte damızlıklardan yumurta aracılığıyla civcive geçiştir. Bu nedenle damızlık sürülerin hastalıktan ari olması büyük önem taşır.
Civcivlerde en tipik bulgu beyaz renkli ishal ve kloaka çevresine yapışan dışkıdır. Bunun yanında halsizlik, iştahsızlık, tüylerin kabarması ve kuluçka sonrası toplu ölümler görülebilir.
Korunmada ari ve sertifikalı damızlık kullanmak, damızlıkları düzenli test etmek, kuluçka ve kümes hijyenini titizce sağlamak esastır. Yeni hayvanların karantina sonrası katılması ve güçlü bir biyogüvenlik programı yayılımı azaltır.
Kaynak: İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi - Pullorum Hastalığı ve Kanatlı Tifosu Ders Notu.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
