Menü
Azalya (Rhododendron cinsi, Ericaceae familyası), asit sever bir çalı grubudur ve özellikle kış sonu ile ilkbaharda açtığı yoğun, gösterişli çiçekleriyle tanınır. Anavatanı büyük ölçüde Asya'nın (Japonya, Çin) ve kuzey yarımkürenin serin, nemli ormanlık bölgeleridir. İki temel grubu vardır: iç mekanda saksıda yetiştirilen ince yapraklı Hint azalyaları (saksı azalyası) ve bahçelerde yetişen, soğuğa daha dayanıklı yaprağını döken türler. İç mekan azalyaları serinlik ve nem isteyen, kısa süreli bakım gerektiren bitkilerdir; çoğu kez çiçekli haldeyken hediye edilir. Beyaz, pembe, kırmızı, somon ve iki renkli tonlarda kat kat çiçekleriyle sevilir. Kısacık boylanan, yoğun dallı yapısı sayesinde küçük saksılarda dahi bol çiçek verir. Serin odaları ve parlak dolaylı ışığı sevdiği için doğru koşullarda haftalarca süren uzun bir çiçeklenme sunar, bu da onu kış aylarının en renkli iç mekan bitkilerinden biri yapar.
Azalya parlak fakat dolaylı ışığı sever. Öğle saatlerindeki sert, doğrudan güneş yapraklarını yakar, kenarlarını kavurur ve çiçeklerin çabuk solmasına yol açar. En uygun konum doğu ya da batı yönlü bir pencere önü veya güney penceresinin biraz gerisi, tül perde arkasıdır. Kuzey pencerede yeterli ışık alamazsa çiçeklenme zayıflar ve dallar cılız kalır. Işık az olduğunda yapraklar soluklaşıp sararabilir, aşırı güneşte ise yapraklarda kahverengi yanık lekeleri belirir. Yaz aylarında yarı gölge bir dış mekana (ağaç altı, kuzey balkon) çıkarılabilir; bu dönemde tomurcuk oluşumunu destekler.
Azalya sürekli hafif nemli toprak ister; kök topağının tamamen kuruması çiçek ve tomurcukların dökülmesine neden olur, bu bitkinin en hassas noktasıdır. Kökleri ince ve yüzeysel olduğundan susuzluğa çok çabuk tepki verir. Toprağın üst 1-2 santimi kuruduğunda, tercihen oda sıcaklığında ve kireçsiz (yağmur suyu veya dinlendirilmiş) su ile sulayın; azalya kireçli suyu sevmez. En sağlıklı yöntem saksıyı 15-20 dakika su dolu bir kabın içine oturtup topağın alttan emmesini sağlamak, ardından fazla suyu boşaltmaktır. Çiçeklenme ve yaz döneminde su ihtiyacı artar, neredeyse her gün kontrol gerekir; kışın ve serin ortamda seyrekleşir. Sürekli su içinde bekleyen tabak kök çürüğü yapar. Fazla suda yapraklar sararıp sararak dökülür, susuzlukta ise yapraklar pörsür, kıvrılır ve kurur.
Azalya asit sever (kalsifob) bir bitkidir ve pH 4.5-6 arası asidik, gözenekli toprak ister. Bahçe toprağı ve kireçli harçlar uygun değildir; azalya-ortanca için hazırlanmış asidik saksı toprağı veya torf, çam kabuğu ve perlit karışımı idealdir. Saksının altında mutlaka drenaj deliği bulunmalı, dipte kök çürüğünü önlemek için ince bir drenaj katmanı olmalıdır. Kökleri yüzeysel olduğundan derin değil, geniş saksı tercih edilir. Saksı değişimi için en uygun zaman çiçeklenme bittikten sonraki ilkbahardır. Bitkiyi topağını dağıtmadan bir boy büyük saksıya alın, çevresini taze asidik harçla doldurun ve kök boğazını gömmeyin. Sık gübreleme yerine büyüme döneminde asit sever bitki gübresi seyreltilerek verilir.
Azalya serinliği ve yüksek havayı nemi sever; bu yüzden sıcak, kuru iç mekanlarda zorlanır. En iyi çiçeklendiği sıcaklık 10-18 derece arasıdır; 20 derecenin üstündeki sürekli sıcak ortamlarda çiçekler hızla solar ve tomurcuklar dökülür. Kalorifer, soba gibi ısı kaynaklarının yanına konmamalıdır. Nem oranını artırmak için saksıyı nemli çakıl dolu bir tabağa oturtabilir, çevresine su püskürtebilirsiniz; ancak açık çiçeklerin üzerine su gelmesi lekelenme yapar. İç mekan Hint azalyaları soğuğa dayanıklı değildir ve dondan korunmalıdır. Bahçe azalyalarının çoğu ise yaprağını döken sert türler olup eksi derecelere dayanır, ama genç bitkiler ilk kışlarda malçlama ile korunmalıdır. Kışın serin fakat donsuz, aydınlık bir yer idealdir.
Azalya en güvenilir şekilde çelikle çoğaltılır. İlkbahar sonu ile yaz başında, o yılki sürgünlerden 8-10 santimlik yarı odunsu çelikler alın; alt yaprakları temizleyip kesim yüzeyini köklendirme hormonuna batırın. Çelikleri torf ve perlit karışımı asidik, nemli bir ortama dikin, üzerini şeffaf poşetle örterek yüksek nem sağlayın ve parlak dolaylı ışıkta serin tutun. Köklenme yavaştır, birkaç haftadan aylara kadar sürebilir; bu sürece sabır gerekir. Bir diğer pratik yöntem daldırmadır (yatık daldırma): alçak bir dalı bükerek toprağa gömüp sabitleyin, köklendikten sonra ana bitkiden ayırın; bu yöntem özellikle bahçe azalyalarında yüksek başarı verir. Tohumla çoğaltma mümkündür fakat çok yavaştır ve melez çeşitlerde ana bitkinin özelliklerini korumaz, bu yüzden amatör bakımda tercih edilmez.
Azalyada en sık görülen sorun yaprak sararmasıdır (kloroz): damarlar yeşil kalırken yaprak arası sararıyorsa neden genellikle kireçli su veya alkali toprağa bağlı demir eksikliğidir; asidik toprak, kireçsiz su ve demir sülfat/asit sever gübre ile düzeltilir. Tomurcuk ve çiçeklerin açmadan dökülmesi kuruluk, sıcak-kuru hava veya ışık yetersizliğinden olur. Yapraklarda kahverengi kavruk kenarlar aşırı güneş, kireçli su veya susuzluk işaretidir. Sürekli ıslak toprakta kökler çürür, bitki genelinde solgunluk ve yaprak dökümü görülür; bu durumda sulama azaltılıp drenaj düzeltilir. Zararlılardan kırmızı örümcek kuru-sıcak ortamda çoğalır, yapraklarda soluk noktacıklar ve ince ağ bırakır; nem artırılıp uygun akarisit veya sabunlu su ile mücadele edilir. Azalya kaplanı (lace bug) yaprak altında beslenerek üst yüzde gümüşi-benekli görünüm yapar. Ayrıca aşırı nemde küllenme ve yaprak lekesi mantar hastalıkları görülebilir.
Toprağın üst 1-2 santimi kuruduğunda kireçsiz, oda sıcaklığındaki su ile sulanır. En iyi yöntem saksıyı 15-20 dakika su dolu bir kaba oturtup alttan emdirmek, sonra fazla suyu dökmektir. Kök topağının tamamen kurumasına asla izin vermeyin; azalya susuzlukta tomurcuklarını döker.
En yaygın neden kireçli su ve alkali topraktan kaynaklanan demir eksikliğidir (kloroz); damarlar yeşil kalır, arası sararır. Asidik toprak, yağmur suyu ve asit sever gübre ile düzelir. Yaprakların topluca sararıp dökülmesi ise genellikle aşırı sulama ve kök çürüğüne işaret eder.
Hayır. Öğle güneşi yaprakları yakar ve çiçekleri hızla soldurur. Parlak fakat dolaylı ışık, doğu veya batı pencaresi ya da tül perde arkası idealdir. Yazın yarı gölge bir dış mekana çıkarılabilir.
Genellikle toprağın kuruması, sıcak ve kuru hava ya da ısı kaynağına yakınlık nedeniyledir. Azalya serinlik ister; 20 derecenin üstünde ve kalorifer yanında çiçekleri kısa sürede solup dökülür. Serin, nemli ve düzenli sulanan bir ortamda çiçeklenme uzun sürer.
İç mekan Hint azalyaları dona dayanmaz ve donsuz, serin, aydınlık bir yerde tutulmalıdır. Bahçe azalyalarının çoğu ise yaprağını döken sert türler olup eksi derecelere dayanır; yine de genç bitkiler ilk kışlarında kök bölgesi malçlanarak korunmalıdır.
Kaynak: Royal Horticultural Society (RHS) - Azalea ve Rhododendron Bakım Rehberi.
Harman üzerinde güncel azalya ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Azalya Azalya Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
