Menü
Aronya (Aronia melanocarpa), Karadeniz ve Marmara başta olmak üzere Türkiye'de son yıllarda hızla yayılan, yüksek antioksidan içeriğiyle tanınan bir çalı meyvesidir. Bitki dikimden sonra genellikle üçüncü yılda ekonomik verime geçer ve olgun bir çalı yıllarca ürün verebilir. Aronyada hasat, meyvelerin küçük salkımlar hâlinde ve topluca olgunlaşması nedeniyle tek seferde ya da birkaç el hâlinde yapılabilir. Meyve tam olgunlaştığında koyu siyah-mor renk alır, suyu bol ve şeker oranı yüksek olur; erken toplanan meyveler burukluk ve ekşiliğini korur. Aronyanın hasat penceresi diğer birçok meyveye göre daha geniştir; meyveler dalda bir süre bekleyebildiği için hasat esnekliği yüksektir. Bu bölümde aronyanın Türkiye koşullarında hangi aylarda ve hangi olgunluk belirtileriyle hasat edileceği ile toplama yöntemleri ve hasat sonrası işlemler ele alınmaktadır.
Türkiye'de aronya hasadı genellikle ağustos ayının ikinci yarısında başlar ve eylül ayı boyunca sürer; bazı yüksek rakımlı ve serin bölgelerde ekim başına kadar uzayabilir. Karadeniz'in serin ve nemli kesimlerinde olgunlaşma bir miktar geç olurken, Marmara ve daha ılıman iç kesimlerde hasat ağustos sonunda yoğunlaşır. Olgunluğun en belirgin işareti meyve renginin parlak siyaha yakın koyu mor tona dönmesidir; ayrıca meyve etinin ve suyunun koyu kırmızı-mor renk alması tam olgunluğu gösterir. Olgun meyve yumuşar, şeker oranı artar ve buruk tadı belirgin biçimde azalır. Meyveler dalda topluca olgunlaştığı ve bir süre kalitesini koruyabildiği için hasat birkaç güne yayılabilir. Sofralık ve taze tüketim için tam olgunluk beklenirken, meyve suyu, reçel, kurutma veya dondurma amaçlı hasatta da renk ve şeker gelişimi tamamlanana kadar beklenmesi ürün kalitesini artırır. Yağmurlu ve aşırı nemli havalarda meyvenin çatlama ve mantari hastalık riski arttığından, hasat kuru günlerde planlanmalıdır.
Küçük ve orta ölçekli bahçelerde aronya elle hasat edilir; salkımlar sapından kavranıp meyveler sıyrılarak veya salkım hâlinde koparılarak toplanır. Çalı boyunun genellikle insan boyunu aşmaması, elle hasadı kolaylaştırır. Büyük ticari bahçelerde ise yaban mersini ve frenk üzümü hasadında kullanılan sarsıntılı (silkeleme esaslı) mekanik hasat makineleriyle toplu hasat yapılabilir; bu yöntem işçilik maliyetini düşürür ancak meyvede ezilme riskini artırdığından daha çok işlenecek ürün için tercih edilir. Hasat sırasında meyvelerin ezilmemesine ve kapların çok derin doldurulmayarak alttaki meyvelerin baskı altında kalmamasına dikkat edilmelidir. Hasat edilen meyveler serin, gölge ve iyi havalanan bir ortama alınmalı, doğrudan güneş ışığında bekletilmemelidir. Taze tüketim için soğuk zincirde birkaç gün korunabilen aronya, uzun süreli saklamada dondurularak aylarca bekletilebilir; ayrıca kurutma, meyve suyu ve reçel işlemeye de çok uygundur. İşlemeye gidecek ürün için hasattan sonra en kısa sürede soğutma veya işleme yapılması kaliteyi korur.
Türkiye'de aronya hasadı genellikle ağustos ayının ikinci yarısında başlar ve eylül boyunca devam eder. Serin ve yüksek rakımlı bölgelerde hasat ekim başına kadar uzayabilir. Hasat zamanının belirlenmesinde takvimden çok meyvenin koyu siyah-mor renge dönmesi ve suyunun koyulaşması esas alınır.
Olgun aronya meyvesi parlak, koyu siyaha yakın mor renk alır; meyve eti ve suyu koyu kırmızı-mor olur. Meyve yumuşar, şeker oranı yükselir ve karakteristik buruk tadı belirgin şekilde azalır. Renk henüz koyulaşmamışsa ve tat çok burуksa meyve tam olgunlaşmamış demektir.
Küçük ve orta ölçekli bahçelerde meyveler elle, salkım hâlinde veya sıyrılarak toplanır. Büyük ticari bahçelerde ise yaban mersini hasadında kullanılan sarsıntı esaslı mekanik hasat makineleri kullanılabilir. Makineli hasat işçiliği azaltır ama ezilme riski nedeniyle daha çok işlenecek ürün için tercih edilir.
Aronya çalıları dikimden sonra genellikle ikinci yıldan itibaren meyve vermeye başlar ve üçüncü yılda ekonomik anlamda verimli hasada geçer. Verim ilerleyen yıllarda artar; bakımı iyi yapılan bir aronya bahçesi uzun yıllar boyunca düzenli ürün verebilir.
Taze aronya soğuk ve serin ortamda birkaç gün korunabilir. Uzun süreli saklama için en yaygın yöntem dondurmadır; meyve aylarca kalitesini koruyabilir. Aronya ayrıca kurutmaya, meyve suyu, reçel ve konsantre işlemeye çok uygundur. İşlenecek ürün hasattan hemen sonra soğutulmalı veya işlenmelidir.
Kaynak: TAGEM - Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel aronya ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Aronya İlanları Aronya Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Aronya Nasıl Saklanır Aronya Yetiştiriciliği Tüm Aronya BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
