Menü
Sel ve taşkın, kısa sürede düşen yoğun yağış, kar erimesi ya da dere ve akarsuların yatağından taşması sonucu tarım alanlarının su altında kalması olayıdır. Düz ve çukur arazilerde suyun belirli bir kalınlığa ulaşarak birikmesi ve uzun süre kalması, bitki gelişimini doğrudan etkiler. Taşkın genellikle akarsu yatağının taşmasıyla, su baskını ise arazide biriken suyun tahliye edilememesiyle ortaya çıkar. Türkiye genelinde hem kıyı havzalarında hem de iç bölgelerde tarımı tehdit eden yaygın bir doğal olaydır.
Tarlada biriken su, kök bölgesindeki oksijeni azaltarak kök boğulmasına yol açar; kökler oksijensiz kalınca bitki gelişimi durur, sararma ve solma görülür. Uzun süreli su baskını tohum çürümesine, fide kaybına ve olgunlaşmış ürünlerde çürümeye neden olabilir. Toprakta sıkışma, çökme ve yüzey erozyonu gibi fiziksel bozulmalar yaşanır, verimli üst toprak taşınabilir. Ayrıca nemli ve durgun ortam mantari hastalıklar ile kök çürüklüğü etmenlerinin yayılmasını kolaylaştırır. Zarar oranı; suyun derinliğine, arazide kalma süresine, bitkinin türüne ve gelişme dönemine göre büyük ölçüde değişir.
Korunmanın temeli iyi bir su yönetimidir; tarla içi ve tarla kenarı drenaj kanalları açık ve bakımlı tutulmalı, fazla su hızla tahliye edilmelidir. Tarla seçiminde dere yatağına yakın, çukur ve taban suyu yüksek alanlardan kaçınmak, tesviye ile suyun bir noktada birikmesini önlemek etkilidir. Eğimli arazilerde teraslama ve toprağı tutan bitki örtüsü, hem taşkın hızını hem de erozyonu azaltır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü uyarıları ile hidrolojik tahminler düzenli takip edilerek yağışlı dönem öncesi drenaj hazırlığı yapılabilir. Risk yönetiminin bir parçası olarak devlet destekli tarım sigortası kapsamında sel ve su baskını teminatı değerlendirilebilir; poliçe alırken teminat kapsamı ve istisnalar dikkatle incelenmelidir.
Su çekildikten sonra ilk iş kök bölgesini havalandırmak ve sulamayı azaltmaktır; toprak ıslakken ağır makine ile girmek sıkışmayı artırır, mümkünse toprak tava gelene kadar beklenmelidir. Su baskını sonrası mantari hastalık ve kök çürüklüğü riskine karşı bitkiler yakından gözlenmeli, hasar tespiti için parseller kontrol edilmelidir. Sigorta teminatı olan üreticiler zararı fark ettiklerinde gecikmeden hasar bildirimi yapmalı, ekspertiz öncesi tarlada değişiklik yapmaktan kaçınmalıdır. Baraj taşması veya kamu otoritesince kapak açılması gibi durumların bazı poliçelerde teminat dışında kalabileceği unutulmamalıdır. Meteoroloji uyarılarını, kuvvetli yağış ve sel bültenlerini yağışlı mevsim boyunca takip etmek erken önlem için önemlidir.
Not: Meteorolojik uyarılar ve resmi tahminler için MGM ve tarım il/ilçe müdürlüğü kaynaklarını takip edin; bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sel ve taşkın, tarımda kök boğulması, verim kaybı, toprak erozyonu ve hastalık artışı gibi çok yönlü zararlara yol açar. Zararı sınırlamanın anahtarı açık ve bakımlı drenaj, uygun tarla seçimi, tesviye ve meteorolojik uyarıların düzenli takibidir. Su çekildikten sonra kök bölgesini havalandırmak, toprak tava gelmeden makineyle girmemek ve hastalık takibi yapmak önerilir. Risk yönetimi için devlet destekli tarım sigortasının sel ve su baskını teminatı değerlendirilmeli, teminat kapsamı önceden incelenmelidir. Erken hazırlık ve doğru su yönetimi, olası kaybı önemli ölçüde azaltır.
Öncelikle biriken suyu drenaj kanallarıyla hızla tahliye edin ve kök bölgesinin havalanmasını sağlayın. Sulamayı azaltın, toprak ıslakken ağır makineyle tarlaya girmeyin ve toprak tava gelene kadar bekleyin. Sonrasında bitkileri kök çürüklüğü ve mantari hastalıklar açısından yakından izleyin.
Kök boğulması, tarlada uzun süre kalan suyun köklerdeki oksijeni azaltmasıyla ortaya çıkar. Kökler oksijensiz kalınca bitkide gelişme durması, yapraklarda sararma ve solma gibi belirtiler görülür. Fazla suyun tahliye edilip kök bölgesinin havalandırılması bu sorunu azaltmaya yardımcı olur.
Devlet destekli tarım sigortası kapsamında bitkisel ürün ve sera üretiminde sel ve su baskını teminat olarak sunulabilmektedir. Ancak baraj taşması veya kamu otoritesince kapak açılması gibi bazı durumlar poliçelerde teminat dışında kalabilir. Poliçe almadan önce teminat kapsamını ve istisnaları ilgili kurumdan teyit etmeniz önerilir.
Tarla içi ve kenar drenaj kanallarını açık ve bakımlı tutun, tesviye ile suyun bir noktada birikmesini önleyin. Dere yatağına yakın ve çukur alanlardan kaçının, eğimli arazilerde teraslama ve toprağı tutan bitki örtüsünden yararlanın. Yağışlı dönem öncesi meteoroloji uyarılarını takip ederek drenaj hazırlığınızı tamamlayın.
Durgun su ve yüksek nem, mantari hastalık etmenleri ile kök çürüklüğü için elverişli ortam oluşturur. Bu nedenle su çekildikten sonra bitkiler düzenli gözlenmeli ve belirti görülen parseller kontrol edilmelidir. Kök bölgesinin havalandırılması ve fazla suyun uzaklaştırılması hastalık baskısını azaltır.
Kaynak: TARSİM Tarım Sigortaları Havuzu, Bitkisel Ürün Sigortası.
Harman üzerinde ilçe ve mahalle bazında hava durumunu inceleyebilir, tarımsal ilanlarınızı ücretsiz yayınlayabilirsiniz.
Hava Durumu Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
