Menü
Türkiye, dünyada şark tipi (oriental) tütün üretiminin başlıca merkezlerinden biridir ve bu tütünler küçük yapraklı, düşük nikotinli, yüksek aromalı olmalarıyla tanınır. Ülkemizde yetiştirilen tütün çeşitleri, üretildikleri bölgenin adıyla anılan yöresel tiplere ayrılır ve her biri kendi iklimi, toprağı ve geleneksel işleme yöntemiyle şekillenmiştir. Ege Bölgesi hafif ve ince yapraklı harman tütünleriyle, Karadeniz kıyı kuşağı aromatik Samsun ve Bafra tipleriyle, Marmara çevresi ise nitelikli basma tütünüyle öne çıkar. Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu ise daha iri yapraklı, gövdeli ve nispeten yüksek nikotinli tütünlerin üretim alanıdır. Tütün, genellikle ilkbaharda fide olarak dikilir, yaz boyunca kırım (yaprak toplama) yoluyla hasat edilir ve güneşte kurutularak (güneşte kurutmalı tütün) balya haline getirilir. Çeşitler arasındaki farklar yaprak boyutu, renk, koku, şeker ve nikotin oranı ile sigara harmanlarındaki kullanım biçiminde ortaya çıkar. Bu sayfada Türkiye tarımında yaygın olarak yetiştirilen ve yöresel adlarıyla tescillenmiş başlıca tütün çeşitlerini, olgunlaşma dönemleri, verim özellikleri, yetişme bölgeleri ve kullanım alanlarıyla birlikte bulabilirsiniz.
Ege Bölgesinin geniş bir alanına yayılan, şark tipi tütünlerin en çok üretilen grubudur. Küçükten orta boya kadar değişen ince yaprakları, açık sarı rengi ve yumuşak aroması ile bilinir. Nikotin oranı düşük, şeker oranı yüksektir; bu nedenle uluslararası sigara harmanlarında dolgu ve tatlandırıcı tütün olarak yoğun kullanılır. Kırımı yaz aylarında kademeli yapılır ve güneşte dizi halinde kurutulur.
Ege ve Marmara çevresinde yetiştirilen, küçük yapraklı ve yüksek nitelikli aromatik bir şark tütünüdür. Yaprakları ince, elastik ve parlak sarı renkli olup harmanlarda kaliteyi yükselten değerli bir bileşen sayılır. Verimi diğer tiplere göre daha düşük olsa da birim değeri yüksektir. Ağır ve killi olmayan, drenajı iyi topraklarda daha kaliteli ürün verir.
Karadeniz kıyı kuşağında, özellikle Samsun ve çevresinde yetiştirilen, kendine özgü baharatımsı ve tatlı aromasıyla tanınan bir tütündür. Orta büyüklükte, açık sarıdan turuncumsuya değişen yaprakları vardır. Aromatik yapısı sayesinde blend sigaralarda karakter tütünü olarak aranır. Nemli ve ılıman iklim koşullarında iyi gelişir.
Samsun ilinin Bafra ovası ve çevresinde üretilen, Samsun tipiyle akraba olan aromatik bir şark tütünüdür. Yaprakları Samsun tütününe benzer ancak yöresel toprak ve iklim koşullarına bağlı olarak kendine özgü koku ve içim özelliği kazanır. Verimliliği bakımından ovanın alüvyal topraklarından iyi sonuç alınır ve harmanlarda aroma katkısıyla değerlendirilir.
Doğu Karadeniz kıyılarında, dik ve engebeli arazilerde küçük parseller halinde yetiştirilen yöresel bir tütündür. Bol yağış alan bu bölgede yaprakları nispeten küçük kalır ve kendine has bir aroma geliştirir. Üretim miktarı Ege ve Samsun bölgelerine göre sınırlıdır; daha çok geleneksel üretim ve yöresel harmanlarda yer bulur.
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yetiştirilen, Ege ve Karadeniz tütünlerine göre daha iri yapraklı ve gövdeli bir şark tütünüdür. Sıcak ve kurak iklim koşulları nedeniyle nikotin oranı görece yüksek, rengi koyu sarıdan kahverengiye yakındır. Kuru tarım koşullarına dayanıklı olması bölge için önemli bir avantajdır ve harmanlarda tütüne gövde kazandırmak için kullanılır.
Batman ve çevresini kapsayan Güneydoğu Anadolu üretim alanında yetiştirilen yöresel bir tütün tipidir. Sıcak iklime uyumlu, orta iriliğe ulaşabilen yaprakları ve dolgun yapısıyla bölge tütünleri arasında yer alır. Kurak koşullara uyum sağlaması sayesinde sulama imkanının sınırlı olduğu alanlarda tercih edilir ve gövdeli harman tütünü olarak değerlendirilir.
Hatay ilinin Yayladağı ilçesi ve çevresinde üretilen, Akdeniz iklimine uyumlu yöresel bir tütündür. Bölgenin ılıman ve güneşli koşulları yaprakların iyi olgunlaşmasını ve parlak renk almasını sağlar. Orta boy yaprakları ve dengeli aroması ile hem yöresel üretimde hem de harman tütünü olarak kullanılır. Sınırlı ancak süreklilik gösteren bir üretim alanına sahiptir.
Türkiye üretiminin büyük bölümünü Ege Bölgesinde yetiştirilen İzmir (Ege) tütünü oluşturur. Bu tütün, küçük ve ince yaprakları, düşük nikotin ve yüksek şeker oranıyla uluslararası sigara harmanlarında yoğun kullanıldığı için geniş bir üretim alanına sahiptir.
Şark tipi (oriental) tütün, küçük yapraklı, düşük nikotinli ve yüksek aromalı, güneşte kurutulan tütün grubudur. Türkiye, Ege, Karadeniz, Marmara ve Güneydoğu bölgelerinde üretilen tütünlerin çoğu bu gruba girer ve dünya çapında aromatik harman tütünü olarak tanınır.
Çeşitler arasındaki farklar yaprak boyutu, renk, koku, şeker ve nikotin oranıyla ortaya çıkar. Ege ve Marmara tütünleri ince ve hafif iken, Güneydoğu Anadolu tütünleri daha iri yapraklı ve gövdelidir. Bu farklar tütünün harmandaki kullanım biçimini belirler.
Türkiye'de tütün başlıca dört üretim havzasında yetişir: Ege (İzmir, Manisa çevresi), Karadeniz (Samsun, Bafra, Trabzon), Marmara ve Güneydoğu Anadolu (Adıyaman, Batman, Bitlis çevresi). Her havza kendi iklim ve toprak koşullarına göre farklı karakterde tütün üretir.
Tütün genellikle ilkbaharda tarlaya fide olarak dikilir. Yaz aylarında bitki geliştikçe alttan üste doğru yaprak yaprak toplanır; buna kırım denir. Toplanan yapraklar diziler halinde güneşte kurutularak balya yapılır ve satışa hazırlanır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız tütün çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Tütün İlanları Tütün Üreticileri Tütün Fiyatları Tütün Yetiştiriciliği Tüm Tütün BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
