Menü
Tohum sertifikasyonu, bir tohumluğun çeşit saflığı, çimlenme gücü, fiziksel temizliği ve bitki sağlığı yönünden belirlenmiş standartlara uygunluğunun resmi kontrollerle belgelenmesi sürecidir. Türkiye'de bu işlemler Tarım ve Orman Bakanlığı ile yetkilendirilmiş sertifikasyon kuruluşları tarafından yürütülür. Süreç, tarla döneminde yapılan denetimlerle laboratuvar analizlerini birleştirir ve tohumun hangi sınıf ve kademede olduğunu gösteren etiketle sonuçlanır. Böylece üretici, torbadaki tohumun bilinen ve denetlenmiş bir kalitede olduğuna güvenebilir.
Sertifikalı tohum, kaynağı ve kalitesi kayıt altına alınmış, tescilli bir çeşide ait olduğu belgelenen tohumdur. En belirgin özelliği, üretim zincirinin her aşamasının izlenebilir olması ve tohumun çuval üzerinde resmi bir etiketle sunulmasıdır. Sertifikasyon sistemi genellikle kademelere dayanır; kaynak niteliğindeki üst kademelerden (elit ve orijinal) başlayarak çiftçinin tarlaya ekeceği sertifikalı kademeye doğru çoğaltılır. Sertifikasız yani beyanlı ya da kayıt dışı tohumdan farkı, çeşit kimliğinin, çimlenme oranının ve safiyetinin bağımsız denetimle güvence altına alınmış olmasıdır. Köylük deyimiyle elde kalan, ambardan ayrılan tohumda ise bu güvence bulunmaz.
Sertifikalı tohumun en büyük yararı öngörülebilirliktir; çimlenme gücü ve çeşit saflığı denetlendiği için tarlada boşluk ve karışık bitki riski azalır. Bilinen bir çeşide ait olması, verim ve kalite beklentisini daha güvenilir kılar. Yabancı ot tohumu ve hastalık etmeni yönünden temizlendiği için tarlaya taşınan sorun yükü düşer. Ayrıca sertifikalı tohum kullanımı çoğu zaman devlet destekleri ve alım kayıtları açısından da avantaj sağlar. Toprağını doğru başlangıçla ekmek isteyen üretici için sağlam bir zemin oluşturur.
Tohum alırken çuval veya ambalaj üzerindeki resmi sertifika etiketini kontrol etmek en pratik yoldur; etikette çeşit adı, sınıf ve kademe, parti numarası, çimlenme oranı ve safiyet bilgileri yer alır. Etiketin sağlam, okunaklı ve ambalajın kapalı olmasına dikkat edilir. Ekim yapılacak bölgeye ve amaca uygun tescilli bir çeşit seçmek, üst kademe yerine ihtiyaca uygun sertifikalı kademeyi tercih etmek maliyet açısından da yerinde olur. Etiket bilgilerini üretim ve son kullanma tarihi ile birlikte saklamak, ileride bir sorun olursa izlenebilirlik sağlar.
Sertifika, tohumun kalite ve kimliğini belgeler; tarladaki verimi tek başına garanti etmez, çünkü sonuç iklim, toprak ve bakım koşullarına da bağlıdır. Etiketteki çimlenme oranı laboratuvar koşullarında ölçülür, tarla çıkışı ekim zamanı ve toprak nemine göre değişebilir. Depolama koşulları bozuksa, sertifikalı tohum bile zamanla çimlenme gücünü yitirebilir; bu nedenle serin ve kuru saklama önemlidir. Sertifikalı tohumdan elde edilen ürünü tekrar tohumluk olarak kullanmak, çeşit saflığının ve sertifika güvencesinin kaybolmasına yol açar. Tohum ilaçlaması yapılmış partilerde ambalaj üzerindeki uyarılara uyulmalı ve bu tohum kesinlikle yemlik ya da gıda amaçlı kullanılmamalıdır.
Sertifikalı tohum, tescilli bir çeşide ait olduğu, çimlenme gücü, safiyeti ve sağlığı bağımsız denetimlerle belgelenmiş tohumdur. Kendi ayırdığınız tohumda çeşit kimliği ve çimlenme oranı belirsizdir, yabancı ot tohumu ve hastalık taşıma riski daha yüksektir. Sertifika, torbadaki tohumun bilinen ve denetlenmiş bir kalitede olduğunu güvence altına alır.
Ambalaj üzerindeki resmi sertifika etiketine bakın. Etikette çeşit adı, tohum sınıfı ve kademesi, parti numarası, çimlenme oranı ve safiyet bilgileri bulunur. Etiketin okunaklı, ambalajın kapalı ve mühürlü olması gerekir. Tereddüt halinde satıcıdan sertifika belgesini istemek ve etiket bilgilerini saklamak en doğru yaklaşımdır.
Tohumlar kaynak niteliğindeki üst kademelerden başlayarak çiftçinin ekeceği kademeye doğru çoğaltılır. Elit ve orijinal gibi üst kademeler daha çok üretim zincirinin başındaki kaynak tohumlardır, sertifikalı kademe ise doğrudan tarlaya ekim için üretilen kademedir. Üretici olarak genellikle sertifikalı kademedeki tohum ihtiyacınızı karşılar; bu bilgi tohumun üretim zincirindeki yerini gösterir.
Sertifika, tohumun kalite ve kimliğini belgeler ancak tarladaki verimi tek başına garanti etmez. Sonuç; iklim, toprak yapısı, sulama, gübreleme ve bakım gibi birçok etkene bağlıdır. Sertifikalı tohum size sağlam ve öngörülebilir bir başlangıç sunar, gerisini yetiştirme koşulları belirler.
Teknik olarak kullanabilirsiniz ancak önerilmez. Bir sonraki nesilde çeşit saflığı bozulabilir, çimlenme gücü ve verim düşebilir, üstelik sertifika güvencesi ortadan kalkar. Kalite ve izlenebilirliği korumak için her ekim döneminde yeniden sertifikalı tohum tedarik etmek daha güvenlidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM).
Harman üzerinde tohum, fide ve fidan ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Tohum ve Fide İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
