Menü
Çimlenme testi, bir tohum partisindeki tohumların uygun sıcaklık, nem ve havalandırma koşullarında normal ve sağlıklı fide verme gücünü ölçen laboratuvar analizidir. Belirli bir tohum örneğinin ne kadarının canlı olduğunu ve tarlada tutma potansiyelini önceden gösterir. Sertifikalı tohumlukta partinin satışa uygunluğunu belirleyen temel kalite ölçütlerinden biridir. Ekim öncesinde tohumun güvenilirliğini görmenin en yaygın yoludur.
Çimlenme testinde tohumlar kontrollü ortamda çimlendirilir ve belirlenen sayım günlerinde normal fide oranı hesaplanarak yüzde olarak ifade edilir. Standart yöntemlerde tohumlar nemli kağıt arasında, kum içinde ya da uygun organik ortamda çimlendirilir; test için genellikle örnekten tesadüfi olarak dört tekrar halinde toplam 400 tohum alınır. Çimlenme testi, sadece tohumun canlı olup olmadığını hızlı boyama ile gösteren canlılık (tetrazolyum) testinden farklıdır; canlılık testi kısa sürede sonuç verir ama fiili fide verme gücünü göstermez. Ayrıca çimlenme testi, tohumun zorlu tarla koşullarındaki dayanıklılığını ölçen tohum gücü (vigor) testinden de daha temel ve standarttır.
Ekimden önce partinin ne oranda fide vereceğini bilmek, ekim normunu (dekara atılacak tohum miktarını) doğru ayarlamayı ve seyrek ya da boş tarla riskini azaltmayı sağlar. Düşük çıkan partiler önceden ayıklanabilir, böylece emek, gübre ve sezon boşa gitmez. Sertifikasyon sürecinde partinin satışa uygunluğunu belgeler ve alıcıya güven verir. Depoda uzun süre bekleyen tohumların hala kullanılabilir olup olmadığını da ortaya koyar.
Üretici, satın aldığı sertifikalı tohumun etiketinde beyan edilen çimlenme değerine bakmalı ve partinin analiz tarihinin güncel olmasına dikkat etmelidir. Kendi ürettiği ya da elinde bekleyen tohumu ekmeden önce basit bir kontrol için nemli kağıt havlu arasında ısıtılmayan, ışık almayan sabit sıcaklıkta bir deneme yapılabilir; ancak resmi ve güvenilir sonuç için yetkili tohum test laboratuvarına örnek gönderilmesi en doğru yoldur. Örnek partiyi temsil edecek şekilde farklı çuvallardan karışık alınmalı, tek bir noktadan alınmamalıdır. Sonuç düşükse ekim sıklığı artırılarak kısmen telafi edilebilir.
Çimlenme testi laboratuvarda ideal koşullarda yapıldığı için sonuç, tarladaki gerçek çıkışın üst sınırıdır; soğuk, kaymak bağlamış ya da fazla nemli toprakta fiili çıkış daha düşük olabilir. Bazı tohumlar dinlenme (dormansi) halindeyken düşük sonuç verebilir, bu durumda özel ön işlemler gerekir ve ham sonuç yanıltıcı olur. Ev koşullarında yapılan basit denemeler fikir verir ama steril olmayan ortam, dengesiz sıcaklık ve az örnek nedeniyle laboratuvar sonucunun yerini tutmaz. Çimlenme değeri zamanla düşebileceğinden eski analizli ya da uzun süre uygunsuz depolanmış partilere güvenmeden yeni test yaptırmak gerekir.
Hayır. Çimlenme testi tohumun kontrollü koşullarda gerçekten normal fide verme oranını gösterir ve birkaç gün sürer. Canlılık testi ise tohum dokusunun canlı olup olmadığını boyama ile hızlıca ortaya koyar ama fiili çıkış gücünü tam yansıtmaz; genellikle dinlenmedeki tohumlarda ya da hızlı ön bilgi gerektiğinde tercih edilir.
Laboratuvar testi sıcaklık, nem ve havalandırmanın ideal tutulduğu ortamda yapılır, bu yüzden çıkan değer tarlanın ulaşabileceği en yüksek sınırı gösterir. Tarlada soğuk, kaymak, fazla su, hastalık ve ekim derinliği gibi etkenler çıkışı düşürür; bu nedenle ekim normu belirlenirken laboratuvar değerinin bir miktar altına düşülebileceği hesaba katılır.
Fikir vermesi açısından yararlıdır ve elinizdeki tohumun tamamen ölü olup olmadığını görmenizi sağlar. Ancak ortam steril olmadığı, sıcaklık dalgalandığı ve az sayıda tohumla çalışıldığı için sonuç yaklaşık kalır. Satış, sertifikasyon ya da büyük alan ekimi gibi kritik kararlarda yetkili tohum test laboratuvarının analizine dayanmak gerekir.
Standart laboratuvar testinde örnekten tesadüfi olarak, genellikle dört tekrar halinde toplam 400 civarında tohum kullanılır. Önemli olan örneğin partiyi temsil etmesidir; tohumu tek bir çuvalın üstünden değil, farklı çuval ve noktalardan karışık alıp iyice harmanladıktan sonra göndermek doğru sonuç için şarttır.
Evet, özellikle bir yıldan uzun süre ya da nemli ve sıcak koşullarda beklemiş tohumda çimlenme gücü düşebilir. Ekimden önce güncel bir çimlenme testi yaptırmak, boş kalan tarla ve tekrar ekim masrafı riskini ortadan kaldırır. Sonuç beklenenden düşükse ekim sıklığını artırarak kısmen telafi edebilir ya da tohumu yenilemeye karar verebilirsiniz.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM).
Harman üzerinde tohum, fide ve fidan ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Tohum ve Fide İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
