Menü
Terraryum bitkileri, cam bir kap ya da fanus içinde oluşturulan küçük, nemli mikro ekosistemde yetişen türlerin ortak adıdır. Bunlar tek bir bitki değil, terraryum koşullarına uyum sağlayan küçük boylu ve yavaş büyüyen türlerdir. Kapalı terraryumlarda çoğunlukla tropik yağmur ormanı kökenli, yüksek neme bayılan bitkiler kullanılır: Fittonia (sinir otu), minyatür eğrelti otları, yosunlar, Selaginella, Pilea, Peperomia ve sürünücü Ficus pumila gibi. Açık terraryumlarda ise sukulentler ve kaktüsler tercih edilir. Bu bitkiler tamamen iç mekan bitkileridir; cam kap içindeki kararlı nem ve ışık sayesinde kendi minyatür bahçelerini oluştururlar. Terraryumlar, az yer kaplaması, düşük bakım gerektirmesi ve masaüstünde canlı bir yeşil köşe sunması nedeniyle sevilir. Kapalı terraryum, su döngüsünü içeride tuttuğu için haftalarca sulama gerektirmeden yaşayabilen, dekoratif ve öğretici bir sistemdir. Doğru bitki seçimi ve dengeli nem, başarılı bir terraryumun temelidir.
Terraryum bitkilerinin büyük çoğunluğu parlak ama dolaylı ışık ister. Cam kap bir büyüteç gibi davrandığından, doğrudan güneş ışığı içerideki sıcaklığı hızla yükseltir ve yaprakları haşlayarak kahverengi yanıklar oluşturur; kapalı terraryumda bu etki çok daha tehlikelidir. En uygun konum kuzey ya da doğu pencere yakını veya güney pencereden birkaç adım içeride, perde arkasıdır. Fittonia, eğrelti ve yosun gibi tropik türler yarı gölgeye yakın parlak ışıkta en iyi renklerini verir. Işık yetersiz kalırsa bitkiler uzayıp cılızlaşır, yapraklar solar; fazla ve doğrudan güneşte ise yapraklar sararır, kavrulur ve terraryum içi buğulanıp aşırı ısınır. Sukulentli açık terraryumlar biraz daha fazla ışık ister ama yine doğrudan öğle güneşinden korunmalıdır. Işığın az olduğu ortamlarda kısık, beyaz LED bitki aydınlatması günde 10 ila 12 saat destek olarak kullanılabilir.
Sulama, terraryumun kapalı mı açık mı olduğuna göre tamamen değişir. Kapalı terraryumlar neredeyse kendi kendini sular: içeride buharlaşan su cam yüzeyde yoğuşup toprağa geri döner, bu yüzden haftalarca hatta bir iki ayda bir çok az su gerekir. Sabahları camda hafif buğu görülmesi normaldir; hiç buğu yoksa azıcık su eklenmeli, cam sürekli su damlacıklarıyla kaplı ve toprak vıcık ise kapak birkaç saat açık bırakılıp fazla nem uçurulmalıdır. Suyu sprey ya da ince ağızlı şişeyle azar azar, toprağı hafif nemli tutacak kadar verin; asla göllendirmeyin çünkü drenaj deliği olmadığından fazla su dipte birikip kök çürütür. Açık terraryumlardaki tropik bitkiler yüzey kuruyunca, sukulentli terraryumlar ise toprak tamamen kuruyup birkaç gün geçince çok az sulanır. Yazın buharlaşma artar, kışın azalır. Sararan alt yapraklar genelde fazla su, kırışıp kuruyan yapraklar ise susuzluk işaretidir.
Terraryumda drenaj deliği olmadığı için katmanlı bir taban kurmak şarttır. En alta 2 ila 4 santim yıkanmış çakıl veya perlit koyarak fazla suyun köklerden uzakta toplanacağı bir hazne oluşturun. Üstüne kokuyu ve bakteri dengesini kontrol eden ince bir aktif kömür katmanı serin; ardından yetiştirme ortamı gelir. Tropik terraryum bitkileri için hafif asitli, tutucu bir karışım idealdir: torf veya hindistan cevizi lifi ağırlıklı saksı toprağına perlit ve bir miktar orkide kabuğu eklenir. Sukulentli açık terraryumlarda ise kaktüs toprağı, kaba kum ve perlitten oluşan hızlı süzülen bir harç kullanılır. Terraryumda bitkiler bilinçli olarak minyatür ve yavaş tutulur, bu yüzden sık saksı değişimi gerekmez. Bitkiler kabı doldurduğunda, kök birbirine dolaştığında ya da toprak çöküp tuzlandığında budayarak ya da bitkileri bölerek tazeleyin; her yıl toprak üstünü hafifçe değiştirmek yeterlidir.
Kapalı terraryumlar en çok yüksek nem seven tropik bitkiler içindir; içeride nem çoğu zaman yüzde 80 ve üzerine çıkar, bu da Fittonia, eğrelti, yosun ve Selaginella gibi türlerin normal oda havasında zor tutulan nem ihtiyacını doğal olarak karşılar. Açık terraryumlardaki sukulentler ise yüksek nemden hoşlanmaz, onlara havadar bir ortam gerekir. Sıcaklık açısından bu bitkiler ılıman iç mekan koşullarını sever: gündüz 18 ila 26 derece idealdir. Cam kabı radyatör, soba ya da doğrudan güneş gibi ısı kaynaklarından uzak tutun; ani ısınma iç nemi bozar ve yaprakları haşlar. Terraryum bitkileri tropik kökenli olduğundan dona ve soğuğa dayanıksızdır, kesinlikle dış mekan bitkisi değildir. Kışın kabı soğuk cam kenarından ve hava akımından uzaklaştırın; ortam 12 derecenin altına düşmemelidir. Kalorifer nedeniyle kuruyan odalarda açık terraryumlar için ara sıra hafif spreyleme yardımcı olur.
Terraryum bitkileri kolay çoğaltılır ve çoğaltma yöntemi türe göre değişir. Fittonia, Pilea, Peperomia ve Ficus pumila gibi türler gövde çeliğiyle üretilir: bir boğumun hemen altından 5 ila 8 santimlik uç kesilir, alt yapraklar alınır ve nemli terraryum toprağına ya da bir bardak suya konarak köklendirilir; terraryumun yüksek nemi köklenmeyi hızlandırır. Peperomia ayrıca yaprak çeliğiyle de çoğalabilir. Yosunlar küçük parçalara bölünüp nemli yüzeye bastırılarak yayılır; birkaç hafta içinde tutunup çoğalırlar. Eğrelti otları ve Pilea gibi öbek yapan bitkiler, kök topu ikiye ayrılarak kök bölmeyle üretilir. Selaginella sürünen gövde parçalarından kolayca köklenir. Sukulentli terraryumlarda ise yaprak ya da gövde çelikleri kesilip kesik yüzey bir iki gün kurutulduktan sonra dikilir. Tohumla üretim terraryum bitkilerinde nadiren tercih edilir çünkü çelikle çoğaltma çok daha hızlı ve güvenilirdir.
En sık görülen sorun aşırı nem ve durgun havadan kaynaklanan küf ve kök çürüğüdür; camda sürekli yoğun su damlacıkları, toprakta beyaz kabarık küf ya da yumuşayıp kararan gövdeler bunun işaretidir. Çözüm, kapağı bir süre açıp havalandırmak, küflü kısımları ve ölü yaprakları temizlemek, sulamayı azaltmaktır. Yaprak sararması genelde fazla su veya kötü drenaj, bazen ışık yetersizliğidir. Yaprak uçlarının kahverengileşip kuruması sukulentlerde fazla nemi, tropik bitkilerde ise ani kuruluk ya da doğrudan güneş yanığını gösterir. Fittonia nemsizlikte hızla pörsüyüp yatar, ama sulanınca çoğu zaman toparlanır. Zararlılar arasında sıcak kuru havada kırmızı örümcek, yeni yapraklarda unlu bit ve yaprak bitleri görülebilir; erken fark edilirse enfekte kısım kesilir, bitki hafif sabunlu suyla silinir ve terraryum ana kaptan izole edilir. Aşırı gübreleme yaprak uçlarını yakabildiğinden terraryumda gübre çok seyreltik ve nadir verilmelidir.
Kapalı terraryumlar kendi su döngüsünü kurduğu için çok seyrek, haftalarda hatta aylarda bir ve azar azar sulanır. Cam yüzeyde sabah hafif buğu olması ideal nemin göstergesidir; hiç buğu yoksa ince ağızlı şişe ya da spreyle biraz su ekleyin, cam sürekli damlacıkla kaplıysa kapağı birkaç saat açıp fazla nemi uçurun. Drenaj deliği olmadığından asla göllendirmeyin. Açık terraryumdaki sukulentler ise toprak tamamen kurusun diye çok daha az sulanır.
En yaygın neden fazla su ve drenaj eksikliğidir; deliksiz kapta dipte biriken su kökleri boğar ve alt yapraklar sararır. Işık yetersizliği de yaprakları soluk ve sarımsı yapar. Buna karşılık doğrudan güneş altında kalan terraryumda yapraklar önce sararıp sonra kavrulabilir. Camda sürekli yoğun buğu ve ıslak toprak görüyorsanız sulamayı kesip havalandırın, ışığı da parlak ama dolaylı bir konuma taşıyın.
Kapalı ve nemli terraryumlar için Fittonia (sinir otu), minyatür eğrelti otları, yosunlar, Selaginella, Pilea, Peperomia ve sürünücü Ficus pumila gibi küçük boylu, yavaş büyüyen tropik nem sever türler idealdir. Açık ve havadar terraryumlar için ise küçük sukulentler ve kaktüsler uygundur. Kapalı terraryuma sukulent, açık terraryuma yüksek nem seveni koymak çürümeye ya da kurumaya yol açar.
Kapalı terraryum çoğu zaman kapalı kalabilir çünkü içerideki su döngüsü nem dengesini kendi kurar. Ancak cam sürekli su damlacıklarıyla kaplıysa, küf başladıysa ya da koku oluştuysa kapağı birkaç saat açıp havalandırmak gerekir. Doğru dengede sabahları hafif buğu görülür, gün içinde cam berraklaşır. Sukulentli açık terraryumlarda kapak zaten olmaz.
Terraryumda bitkiler bilinçli olarak küçük ve yavaş büyür tutulur, bu yüzden gübre çok az gerekir. Aşırı gübre tuz birikimine ve yaprak uçlarında yanmaya yol açar. İstenirse büyüme mevsiminde, normal dozun dörtte biri kadar seyreltilmiş sıvı iç mekan gübresi birkaç ayda bir verilebilir. Sukulentli terraryumlarda gübre ihtiyacı daha da azdır.
Kaynak: Royal Horticultural Society (RHS) Terrariums.
Harman üzerinde güncel terraryum bitkileri ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Terraryum Bitkileri Terraryum Bitkileri Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
