Menü
Leylandi (× Cuprocyparis leylandii, eski adıyla Cupressocyparis leylandii), Monterey servisi (Cupressus macrocarpa) ile Alaska servisinin (Chamaecyparis nootkatensis) doğal melezi olan, her dem yeşil kalan bir iğne yapraklı kozalaklı ağaçtır. İlk kez 1888 yılında İngiltere Galler bölgesindeki Leighton Hall bahçesinde ortaya çıkmış, adını da buradan almıştır. Bir iç mekan bitkisi değildir; tamamen bahçe ve dış mekan bitkisidir. Türkiye bahçelerinde en çok çit, perde ve rüzgar kıran olarak tercih edilir çünkü inanılmaz hızlı büyür (yılda 60 ila 90 santime kadar) ve kısa sürede yoğun, mahremiyet sağlayan yeşil bir duvar oluşturur. Yumuşak dokulu, yassı, pul benzeri yeşil ya da altın sarısı yaprakları ve düzgün konik formu ile sevilir. Budamaya iyi yanıt vermesi, farklı iklimlere uyum sağlaması ve hızlı kapatıcı özelliği onu peyzajda popüler kılar. Villalarda, yol kenarlarında ve site bahçelerinde sıkça görülür.
Leylandi tam güneş seven bir bahçe bitkisidir. En sağlıklı, yoğun ve dolgun gelişimi günde en az altı ila sekiz saat doğrudan güneş alan açık konumlarda gösterir. Yarı gölgeye de dayanır ancak gölgede kalan taraflarda dallar seyrekleşir, iç kısımlar açılır ve alt dallar dökülerek çıplaklaşabilir. Çit olarak dikildiğinde her bireyin güneşe iyi maruz kalması için sıra aralığının aşırı sık tutulmaması önemlidir; aksi halde birbirini gölgeleyen bitkilerin gövde tarafları sararıp kurur. Altın sarısı çeşitler (örneğin Castlewellan Gold, 2001 Gold) en canlı sarı rengini bol güneş altında verir; gölgede renk soluklaşıp yeşile döner. İç mekanda saksıda yaşatmaya uygun değildir, ışıksız ortamda hızla zayıflar.
Yeni dikilen Leylandi fidanları ilk iki yıl boyunca köklerin tutması için düzenli sulama ister; yaz aylarında haftada bir ya da iki kez, toprağın 20 ila 30 santim derinliğe kadar nemlenmesini sağlayacak şekilde bol su verilmelidir. Sık ve yüzeysel değil, seyrek ve derin sulama kökleri aşağıya yönlendirir. Kökleşmiş yetişkin bitkiler kuraklığa oldukça dayanıklıdır ve genelde doğal yağışla yetinir; ancak uzun kurak dönemlerde on beş günde bir derin sulama faydalıdır. Kışın sulama büyük ölçüde durdurulur, yağışlar yeterlidir. Su fazlalığı ve ağır killi, göllenen toprak en tehlikeli durumdur; iç dallardan başlayan kahverengileşme ve kök çürüğüne yol açar. Susuzluk belirtisi ise uç sürgünlerin matlaşması, grileşmesi ve yaprakların kuruyup kırılganlaşmasıdır. Sabah saatlerinde kök bölgesine sulamak, yaprakları ıslatmaktan daha sağlıklıdır.
Leylandi toprak konusunda seçici değildir ve killiden kumluya geniş bir aralığa uyum sağlar, ancak en iyi gelişimi derin, gevşek, iyi drene olan, hafif asidik ile nötr (pH 5,5 ila 7,5) topraklarda gösterir. En kritik nokta drenajdır; su tutan, göllenen ağır topraklarda kökleri boğulur ve çürür. Dikim çukuruna bahçe toprağı, yanmış hayvan gübresi ve drenajı artırmak için bir miktar kum ya da perlit karışımı hazırlanması idealdir. Çit için sıralı dikimde bitkiler arası yaklaşık 80 santim ile 1 metre bırakılır. Genellikle doğrudan toprağa dikilen bir ağaç olduğundan saksı değişimi (repotting) tipik bir konu değildir; ancak geçici olarak saksıda büyütülen fidanlar kökler saksıyı doldurduğunda, ilkbaharda bir boy büyük ve dipte drenaj delikleri olan kaba geçirilmelidir. Dikim için en uygun mevsim sonbahar ve erken ilkbahardır.
Leylandi ılıman ve serin iklimlere çok iyi uyum sağlayan dayanıklı bir dış mekan bitkisidir. Kışın yaklaşık eksi 15 ila eksi 18 dereceye kadar dona dayanabilir (USDA 6 ile 10 iklim bölgeleri), bu yüzden Türkiye'nin büyük bölümünde kışı sorunsuz geçirir. Deniz kıyısı ikliminde, tuzlu rüzgara ve nemli havaya iyi tolerans gösterdiği için sahil peyzajında sıkça kullanılır. Ortam nemi konusunda talepkar değildir; iç mekan bitkilerinin aksine ek nemlendirme gerektirmez. Genç fidanlar ilk kışlarında şiddetli don ve kuru soğuk rüzgardan bir miktar etkilenebilir; kök bölgesinin malçlanması (saman, ağaç kabuğu) ve şiddetli rüzgardan korunan bir konum yeni dikimlerde faydalıdır. Aşırı sıcak ve kurak yaz iklimlerinde ise yeterli sulama sağlanmazsa uç yanmaları görülebilir.
Leylandi steril bir melez olduğu için tohumu ya hiç oluşmaz ya da çimlenmez; bu nedenle tohumla değil, çelikle çoğaltılır. En yaygın ve güvenilir yöntem yarı odunsu gövde çeliğidir. Sonbaharın sonu ile kış başında, o yılki büyümenin sertleşmeye başlamış sağlıklı sürgünlerinden 10 ila 15 santimlik uç çelikler alınır. Çeliğin alt kısmındaki yapraklar sıyrılır, kesim ucu köklendirme hormonuna (IBA) batırılır ve perlit ile torf karışımı nemli bir harca dikilir. Çelikler yüksek nem sağlayan bir ortamda (sisleme ya da şeffaf örtü altında), ılık ve aydınlık ama doğrudan güneşsiz bir yerde tutulur. Köklenme birkaç ay sürebilir; yaprak çeliği ya da kök ayırma bu bitki için uygun değildir. Köklenen fidanlar bir yıl saksıda güçlendirildikten sonra bahçeye şaşırtılır. Amatör koşullarda köklenme oranı düşük olabildiğinden hazır tüplü fidan almak çoğu bahçıvan için daha pratiktir.
Leylandi'de en sık görülen sorun iç dallardan başlayan kahverengileşme ve kurumadır. Bunun başlıca nedenleri ağır, drenajsız toprakta kök çürüğü (Phytophthora), aşırı sulama ya da tam tersi uzun kuraklıktır. Bir diğer ciddi sorun mantar kaynaklı kanser hastalıklarıdır (Seiridium ve Kabatina); dallarda reçine akıntısı, çökük yaralar ve bölgesel kahverengi kuruma yaparlar; enfekte dallar sağlıklı dokuya kadar budanıp uzaklaştırılmalı, budama aletleri dezenfekte edilmelidir. Zararlılar arasında en yaygını sıcak ve kurak dönemde çoğalan kırmızı örümcektir (akar); yapraklarda sarımsı benek, matlaşma ve ince ağ oluşturur, yaprak altını suyla yıkamak ve nem artırmak yararlıdır. Ayrıca yaprak bitleri ve pul benzeri sürgünlerde beslenen kabuklu bit görülebilir. Çit içinin çıplaklaşması ise çoğunlukla ışıksızlık ve aşırı geç budamadandır; Leylandi eski, yapraksız odundan yeniden sürmediği için budama daima yeşil dokuda yapılmalıdır.
Yeni dikilen fidanlar ilk iki yıl yaz boyunca haftada bir iki kez, toprağı 20 ila 30 santim derinliğe kadar ıslatacak şekilde derin sulanır. Kökleşmiş yetişkin bitkiler kuraklığa dayanıklıdır ve genelde yağışla yetinir, yalnızca uzun kurak dönemlerde on beş günde bir derin su verilir. Kışın sulama durdurulur. Sık ve yüzeysel değil seyrek ve derin sulama tercih edilir; suyu kök bölgesine, yaprakları ıslatmadan vermek daha sağlıklıdır.
En sık neden drenajsız ağır toprakta aşırı su ve buna bağlı kök çürüğüdür; iç dallardan başlayan kahverengileşme genelde bunu işaret eder. Uzun kuraklık, kırmızı örümcek zararı, mantar kaynaklı kanser hastalıkları (dallarda reçine akıntısı ve çökük yara) ve gölgede kalıp ışık alamayan iç dalların doğal dökülmesi de sararma nedenidir. Önce toprağın nemini ve drenajı kontrol edin, sulama düzeninizi buna göre ayarlayın.
Hayır, Leylandi bir iç mekan bitkisi değildir. Hızlı büyüyen, tam güneş isteyen ve kök sistemi geniş bir bahçe ağacıdır. İç mekanda yeterli ışık ve kök hacmi bulamadığı için hızla zayıflar, seyrekleşir ve kurur. Geçici olarak fidan halinde saksıda tutulabilse de kalıcı olarak dış mekana, açık toprağa dikilmesi gerekir.
Budama için en uygun dönem ilkbahar sonu ile yaz başıdır; aşırı sıcak günlerden ve kışın şiddetli donlarından kaçınılır. En kritik kural budamayı daima yeşil, yapraklı dokuda yapmaktır çünkü Leylandi çıplak eski odundan yeniden sürmez. Formu korumak için yılda bir iki kez hafif budama, çıplaklaşmayı önlemek için ise yan yüzeylerin ışık alacak şekilde açılması önerilir. Budama aletleri hastalık geçişini önlemek için dezenfekte edilmelidir.
Evet, Leylandi dayanıklı bir dış mekan bitkisidir ve yaklaşık eksi 15 ila eksi 18 dereceye kadar dona dayanır, bu yüzden Türkiye'nin büyük bölümünde kışı sorunsuz geçirir. Ilıman ve serin iklimlere iyi uyum sağlar, deniz kıyısındaki tuzlu rüzgara da toleranslıdır. Yalnızca ilk kışlarındaki genç fidanlar kuru soğuk rüzgardan etkilenebilir; kök bölgesini malçlamak ve rüzgardan korunan bir konum seçmek bu dönemde faydalıdır.
Kaynak: Royal Horticultural Society (RHS) ve Missouri Botanical Garden bitki bakım kaynakları.
Harman üzerinde güncel leylandi ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Leylandi Leylandi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
