Menü
Kasımpatı (Chrysanthemum), papatyagiller (Asteraceae) familyasından, kökeni Doğu Asya (Çin ve Japonya) olan çok yıllık bir çiçekli bitkidir. Adını sonbaharda, kasım ayına doğru açan gösterişli çiçeklerinden alır. Sararan bahçelerde renk arayan üreticiler için ideal bir mevsim sonu bitkisidir; sarı, turuncu, bordo, beyaz ve pembe tonlarında top, ışın veya pompon biçiminde yoğun taç yaprakları vardır. Hem bahçe hem saksı bitkisi olarak yetiştirilir. Saksıda balkon ve teraslarda, açık toprakta ise bordür ve rabatlarda kullanılır. İç mekanda geçici olarak, çiçekli dönemde süs amaçlı tutulabilir fakat asıl doğası bahçe bitkisidir ve serin, aydınlık ortamı sever. Gün uzunluğuna duyarlı (kısa gün) bir bitki olduğu için çiçeklenmesi güz aylarına denk gelir. Uzun ömürlü, kesme çiçek olarak da dayanıklı olması ve az bakımla bol çiçek vermesi nedeniyle sevilir.
Kasımpatı bol ışık isteyen bir bitkidir. En sağlıklı gelişimi günde en az 5-6 saat doğrudan güneş aldığı konumlarda gösterir. Bahçede güneşli, açık bir yer; saksıda ise güney veya güneydoğu yönlü, ışık alan bir balkon idealdir. Yetersiz ışıkta gövdeler incelir, uzayıp yatar (etiolasyon) ve çiçek sayısı belirgin biçimde azalır. İç mekanda tutulacaksa mutlaka en aydınlık pencerenin (güney/batı) hemen önüne konmalı, aksi halde açmış çiçekler çabuk solar. Yaz ortasının çok sert öğle güneşi saksı bitkilerinde yaprak kenarlarında yanma ve kuruma yapabilir; bu dönemde hafif öğle gölgesi yararlıdır. Sonbahar ve ilkbaharda ise doğrudan güneşten çekinmeye gerek yoktur. Işık yönüne bağlı tek yönlü uzamayı önlemek için saksıyı ara ara döndürmek dengeli bir form sağlar.
Kasımpatı düzenli ve dengeli sulama ister; ne sürekli ıslak ne de tamamen kurumuş toprak sever. Toprağın üst 2-3 santimi kuruduğunda derinlemesine sulayın, saksının altından su süzülene kadar verin ve tabakta biriken suyu boşaltın. Çiçeklenme döneminde (yaz sonu ve sonbahar) su ihtiyacı artar, sıcak günlerde saksıda günaşırı sulama gerekebilir. Kışın, bitki dinlenmeye geçtiğinde sulamayı belirgin biçimde azaltın; toprağı sadece nemli tutacak kadar su yeterlidir. Fazla suyun belirtileri sararan alt yapraklar, yumuşama ve kök çürüğüdür; drenajı bozuk, sürekli ıslak toprakta kökler boğulur. Susuzlukta ise yapraklar pörsür, sarkar ve çiçekler erken solar. Sulamayı sabah saatlerinde ve doğrudan toprağa yapın; çiçek ve yaprakların üstünü ıslatmak mantari lekelenmeyi tetikleyebilir.
Kasımpatı, besince zengin, humuslu ve iyi drene olan hafif asidikten nötre (pH 6,0-7,0) toprakları sever. Saksı için iki ölçü kaliteli bahçe/torf harcına bir ölçü perlit veya iri kum ekleyerek geçirgen bir karışım hazırlamak idealdir; yanmış çiftlik gübresi veya solucan gübresi eklemek çiçeklenmeyi güçlendirir. Saksı tabanında mutlaka drenaj deliği bulunmalı, dibe bir parmak kalınlığında iri çakıl veya keramzit serilmelidir; kök çürüğünün en büyük nedeni durgun sudur. Saksı değişimi (repotting) için en uygun zaman ilkbaharın başı, yeni sürgünler belirmeden öncedir. Kökler saksı dibinden çıkmaya başladığında veya toprak tükendiğinde bir boy büyük saksıya alın. Bahçeye dikimde toprağı derince belleyip organik madde ile zenginleştirin ve fidelerin arasını hava dolaşımı için 30-40 santim bırakın.
Kasımpatı serin iklim bitkisidir ve çiçeklenme için 10-18 derece arası serin sonbahar sıcaklıklarını çok sever; bu aralıkta çiçekleri daha uzun süre taze kalır. Yaz ortasının aşırı sıcağı (30 derece üstü) çiçeklenmeyi geciktirir ve çiçek ömrünü kısaltır. Ortalama oda ve bahçe nemi yeterlidir, yüksek nem istemez; tersine sık ve bunaltıcı nem, iyi hava dolaşımı olmayan yerlerde külleme ve pas gibi mantar hastalıklarını davet eder. Bahçe kasımpatıları soğuğa oldukça dayanıklıdır ve pek çok çeşit hafif donları sorunsuz atlatır; kök bölgesini kışın malç (yaprak, saman) ile örtmek dona karşı korur. Saksıdakiler kışın köklerden daha kolay etkilendiği için sert donlarda saksıyı soğuk ama donsuz bir yere (serin sundurma, korunaklı balkon) almak güvenlidir. İç mekanda kalorifer üstü gibi kuru sıcak noktalardan uzak tutun.
Kasımpatı en kolay ve en güvenilir biçimde vejetatif yolla çoğaltılır. İlkbaharda ana bitkiden çıkan taze, 8-10 santimlik uç sürgünlerden gövde çeliği alınır; alt yapraklar temizlenip kesim ucu köklendirme hormonuna batırılarak perlit veya kum ağırlıklı nemli harca dikilir. Çelikler serin, aydınlık ve nemli ortamda genellikle 2-3 haftada köklenir. İkinci pratik yöntem kök ayırmadır (bölme): olgun bir kümeyi ilkbaharda topraktan çıkarıp kök boğazından, her parçada sürgün ve kök kalacak şekilde elle veya bıçakla bölmek, hem çoğaltma hem de yaşlanan bitkiyi gençleştirme için idealdir. Bunu 2-3 yılda bir yapmak kümenin canlı kalmasını sağlar. Tohumla çoğaltma da mümkündür ancak melez çeşitlerde yavru bitkiler ana bitkiye benzemeyebileceğinden, belirli bir çeşidi korumak için çelik veya bölme tercih edilir.
Alt yaprakların sararması çoğunlukla aşırı sulama ve kötü drenaj kaynaklıdır; toprağı kurumaya bırakıp drenajı düzeltmek gerekir. Yaprak uçlarının ve kenarlarının kahverengileşip kuruması ise susuzluk, çok sert güneş veya kuru sıcak havayı işaret eder. Kök çürüğü, sürekli ıslak toprakta gövde dibinin yumuşayıp kararmasıyla belli olur; bitkiyi kuru harca alıp çürük kökleri temizlemek gerekir. Yapraklarda beyaz unsu tabaka külleme (mantar) hastalığıdır ve sık dikim, nemli durgun havada görülür; hava dolaşımını artırmak ve üstten sulamaktan kaçınmak çözümdür. Yaprak altında sarı benekler ve ince ağ kırmızı örümcek akarını, sürgün uçlarındaki yapışkan tomurcuk kümeleri yaprak bitini (afit) gösterir. Zararlılara karşı basınçlı su ile yıkama, ardından potasyum sabunu veya neem yağı etkilidir. Çiçeklerin erken solması ise çoğunlukla aşırı sıcak ve susuzluktan olur; soluk çiçekleri düzenli koparmak (deadheading) yeni çiçeklenmeyi teşvik eder.
Toprağın üst 2-3 santimi kuruduğunda, saksının altından su süzülene kadar derinlemesine sulayın ve tabakta biriken suyu boşaltın. Çiçeklenme dönemi ve sıcak günlerde su ihtiyacı artar, saksıda günaşırı sulama gerekebilir; kışın dinlenme döneminde sulamayı belirgin biçimde azaltın. Suyu sabah saatlerinde doğrudan toprağa verin, çiçek ve yaprakların üstünü ıslatmayın.
En sık neden aşırı sulama ve kötü drenajdır; sürekli ıslak toprakta alt yapraklar sararıp dökülür. Toprağı sulamalar arasında kurumaya bırakın, drenaj deliğini ve saksı dibindeki durgun suyu kontrol edin. Sararma köklerde çürümeyle birlikteyse bitkiyi kuru, geçirgen bir harca alıp bozulmuş kökleri temizleyin. Uzun süre çok az su ve besin eksikliği de sararmaya yol açabilir.
Kasımpatı doğası gereği bir bahçe bitkisidir ve serin, çok aydınlık ortamı sever. İç mekanda kalıcı olmaktan çok çiçekli döneminde geçici olarak süs amaçlı tutulur. Kapalı ortamda uzun süre tutulacaksa en aydınlık pencere önüne konmalı, kalorifer gibi kuru sıcak noktalardan uzak, serin bir yerde bulundurulmalıdır; aksi halde çiçekler çabuk solar ve gövdeler ışığa doğru uzayıp zayıflar.
Solan çiçekleri sap dibinden düzenli olarak koparmak (deadheading) bitkiyi tohum bağlamaya harcadığı enerjiden kurtarır ve yeni tomurcuk oluşumunu teşvik eder. Sezon bittiğinde ve bitki tamamen soluduğunda gövdeleri toprak seviyesine yakın budayabilirsiniz. Çok yıllık çeşitlerde kök kışı geçirir; kök bölgesini malçla örterek koruyun, ilkbaharda yeni sürgünler verecektir.
Bahçe kasımpatılarının çoğu soğuğa dayanıklıdır ve hafif donları sorunsuz atlatır; kök bölgesini yaprak veya samandan malçla örtmek sert kışlarda koruma sağlar. Saksıdaki bitkiler köklerinden daha kolay etkilendiği için şiddetli donlarda saksıyı soğuk ama donsuz bir yere, örneğin korunaklı bir balkona veya serin sundurmaya almak güvenlidir.
Kaynak: Missouri Botanical Garden, Plant Finder (Chrysanthemum).
Harman üzerinde güncel kasımpatı ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Kasımpatı Kasımpatı Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
