Menü
Süs Kirazı (Prunus serrulata ve akraba türler), Uzak Doğu kökenli, özellikle Japonya, Kore ve Çin ormanlarında doğal yayılış gösteren yaprağını döken bir süs ağacıdır. Meyve vermek yerine ilkbaharda açtığı yoğun, pembe ya da beyaz çiçek bulutlarıyla sevilir; Japonya kültüründe sakura olarak bilinir ve bahar bayramlarının simgesidir. İç mekan bitkisi değildir; bahçe, park ve cadde ağaçlandırmasında, açık toprakta ya da yeterince büyük saksılarda yetiştirilir. Türe göre 4 ile 8 metre boylanır, yayvan ya da sütun formlu taçlar oluşturur. Çiçeklenme genellikle nisan ayında, yapraklardan önce ya da yapraklarla eş zamanlı olur ve bir iki hafta sürer. Sonbaharda yaprakları turuncu kızıla döner, bu da yıl boyu görsel değer sağlar. Soğuğa dayanıklı, ılıman iklim ağacıdır. Kısa ömürlü olsa da hızlı büyümesi, gösterişli çiçekleri ve bakım kolaylığı sayesinde peyzajda en çok tercih edilen süs ağaçlarından biridir.
Süs Kirazı bol güneş isteyen bir ağaçtır. Günün büyük bölümünde, en az altı saat doğrudan güneş alan açık bir konumda çiçeklenmesi en bol ve renkleri en canlı olur. Yarı gölgede yaşar ancak çiçek sayısı belirgin biçimde azalır, taç seyrelir ve sonbahar yaprak renkleri sönük kalır. Bahçede kuzey rüzgarlarından korunan, güney ya da güneybatıya bakan açık alanlar idealdir. Genç fidanlar için gölge sorun değildir, fakat olgunlaştıkça mutlaka güneşli konum gerekir. Büyük binaların tam kuzey cephesi ya da sık ağaç altları gibi sürekli gölgeli yerlerden kaçınılmalıdır. Saksıda yetiştiriliyorsa balkon ya da terasın en aydınlık, güneş gören köşesine yerleştirilmelidir. Yaprak yanığı iç mekan bitkilerindeki gibi bir risk oluşturmaz; açık havada güneşe tam uyumludur.
Süs Kirazı düzenli ama aşırıya kaçmayan sulama sever; kökleri sürekli ıslak toprağa dayanamaz. Dikimden sonraki ilk iki yıl kök sistemi yerleşene kadar düzenli sulama kritiktir; bu dönemde toprağın üst katmanı kuruyunca derinlemesine su verilir. Yerleşmiş ağaçlar yağış alan ılıman iklimlerde çoğu zaman doğal yağmurla idare eder, ancak yaz sıcaklarında ve kurak dönemlerde haftada bir kez bol su gerekir. Yüzeysel değil, kök bölgesine derin sulama yapılmalı, sulama arası toprağın hafifçe kuruması beklenmelidir. Kışın ağaç uykuda olduğu için sulama gerekmez, doğal nem yeterlidir. Saksıdaki bireyler toprak hacmi sınırlı olduğundan daha sık su ister ve kışın bile tamamen kurumamalıdır. Fazla su belirtisi yaprakların sararıp dökülmesi ve kök çürümesidir; susuzlukta ise yapraklar kenardan kahverengileşir, pörsür ve erken dökülür.
Süs Kirazı, iyi drene olan, hafif nemli, humusça zengin ve hafif asidik ile nötr (pH 6 ile 7) toprakları sever. En büyük düşmanı su tutan, ağır killi ve göllenen topraklardır; bu koşullarda kök çürüğü kaçınılmazdır. Dikim yerinde su birikmemesine dikkat edilmeli, gerekirse toprağa kum, perlit ve organik kompost eklenerek drenaj artırılmalıdır. Bahçeye dikim en iyi sonbahar ya da erken ilkbaharda, ağaç uykudayken yapılır; dikim çukuru kök topağının iki katı genişliğinde açılır ve aşı noktası toprak yüzeyinin üstünde kalır. Saksıda yetiştiriliyorsa geniş ve derin, taban delikleri bol bir kap seçilir, dibine drenaj katmanı konur. Saksı değişimi iki üç yılda bir, ilkbahar başında bir boy büyük kaba ve taze bahçe toprağı ile harmanlanmış karışıma yapılır. Yılda bir kez ilkbaharda dengeli organik gübre desteği çiçeklenmeyi güçlendirir.
Süs Kirazı ılıman iklim ağacıdır ve düşük sıcaklıklara oldukça dayanıklıdır; olgun ağaçlar eksi 20 dereceye kadar dona sorunsuz katlanır, hatta çiçek açabilmek için kışın belirli bir soğuklama süresine ihtiyaç duyar. Bu nedenle kışın içeri alınmaz, açık bahçede bırakılır. Asıl risk ilkbaharda erken açan çiçeklerin geç gelen don vurmasıdır; geç don çiçekleri kararttığından, mümkünse geç don tehlikesi düşük konumlar tercih edilir. Nem konusunda seçici değildir, açık hava neminden memnun olur; iç mekan bitkilerindeki gibi nemlendirme gerektirmez. Sıcak ve kurak yaz iklimlerinde kök bölgesini malçlamak toprak nemini korur ve sıcaklık dalgalanmasını azaltır. Saksıdaki genç bireylerde kökler dona daha açık olduğundan, çok sert kışlarda saksı rüzgardan korunaklı bir duvar dibine çekilebilir ya da kök bölgesi malç ve çuvalla sarılabilir.
Süs Kirazı en güvenilir biçimde aşı yöntemiyle çoğaltılır; peyzajda satılan süs çeşitleri genellikle dayanıklı yabani kiraz ya da idris (Prunus mahaleb) anacı üzerine kalem ya da göz aşısı ile üretilir; bu yöntem çeşit özelliklerini birebir korur. Amatör olarak yaz başında yarı odunsu gövde çelikleri alınıp köklendirme hormonuna batırılarak nemli perlit kum karışımında köklendirilebilir, ancak köklenme oranı düşüktür ve sabır ister. Kış sonunda alınan sert odun çelikleri de denenebilir. Tohumla çoğaltma mümkündür fakat tohumların çimlenmesi için birkaç ay soğuk katlama (stratifikasyon) gerekir ve tohumdan gelen bireyler ana bitkinin çiçek özelliklerini taşımayabilir, çiçeklenme yıllar alır. Bazı türler kök sürgünü verir; bu sürgünler köküyle birlikte ayrılarak yeni fidan elde edilebilir. Yaprak çeliği bu ağaç için işe yaramaz.
Süs Kirazında en sık görülen sorun kök çürüğü ve gövde dibi çürümesidir; nedeni ağır, su tutan toprak ve fazla sulamadır, çözümü drenajı artırmak ve sulamayı azaltmaktır. Yaprakların yaz ortasında sararıp dökülmesi çoğunlukla ya susuzluktan ya da tersine göllenmeden kaynaklanır; toprak nemi kontrol edilmelidir. Yapraklarda kahverengi lekeler ve erken dökülme, kiraz yaprak deliği hastalığı gibi mantar enfeksiyonlarının işaretidir; hasta yapraklar toplanıp uzaklaştırılır, hava dolaşımı için budama yapılır. Gövde ve dallardan sızan zamk kıvamında reçine, mekanik yara ya da mantar bulaşına tepkidir. Zararlılardan yaprak bitleri (afit) genç sürgünleri kıvırıp yapışkan salgı bırakır, kırmızı örümcek sıcak kuru havalarda yaprakları soldurur, tırtıllar ve tomurcuk delen böcekler çiçek ve yaprakları kemirir. Erken müdahale, budama ve düzenli bakım çoğu sorunu önler.
Dikimden sonraki ilk iki yıl kök yerleşene kadar düzenli, derin sulama yapılır; toprağın üst katmanı kuruyunca kök bölgesine bol su verilir. Yerleşmiş ağaçlar çoğu zaman yağmurla idare eder, sadece yaz sıcaklarında ve kurak dönemde haftada bir derin sulama ister. Kışın ağaç uykuda olduğu için sulama gerekmez. Su birikmesine ve göllenmeye izin verilmemelidir.
En yaygın nedeni toprakla ilgili su dengesizliğidir. Sürekli ıslak, göllenen toprakta kökler boğulur ve yapraklar sararıp dökülür; tersine uzun susuzlukta da yapraklar önce kenardan kurur sonra sararır. Bunun dışında besin eksikliği ve mantar hastalıkları da sararmaya yol açabilir. Önce drenaj ve sulama düzeni kontrol edilmelidir.
Hayır, Süs Kirazı bir iç mekan bitkisi değildir. Bol güneşe, açık hava sirkülasyonuna ve çiçek açabilmek için kışın soğuklama dönemine ihtiyaç duyar. Balkon ya da terasta geniş bir saksıda açık havada yetiştirilebilir, ancak eve alınırsa çiçek açmaz ve zamanla zayıflar.
Evet, ılıman iklim ağacıdır ve olgun bireyler eksi 20 dereceye kadar dona dayanır; hatta çiçeklenmesi için kış soğuğu gerekir, bu yüzden içeri alınmaz. Asıl risk ilkbaharda erken açan çiçeklerin geç don vurmasıdır. Saksıdaki genç bireylerin kökleri daha hassas olduğundan sert kışlarda korunaklı yere çekilmesi iyi olur.
Budama için en uygun zaman yaz sonu ile erken sonbahardır; bu dönemde kesim yaraları daha çabuk kapanır ve zamk akıntısı ile mantar bulaşı riski azalır. Kuru, hastalıklı ve birbirine sürten dallar alınır, taç hafifçe seyreltilerek hava ve ışık girişi sağlanır. Ağır ve sert budamadan kaçınılmalı, keskin ve temiz aletlerle çalışılmalıdır.
Kaynak: Missouri Botanical Garden, Prunus serrulata bitki rehberi.
Harman üzerinde güncel süs kirazı ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Süs Kirazı Süs Kirazı Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
