Menü
Portobello mantarı, dünyada en yaygın kültür mantarı olan Agaricus bisporus türünün olgunlaşmış, iri ve koyu kahverengi kapaklı formudur. Aynı türün genç ve beyaz hâli "beyaz şapkalı kültür mantarı" (button), açılmaya başlayan ara hâli ise "kestane mantarı" (cremini) olarak bilinir; portobello ise kapağı tam açılmış, eti kalınlaşmış son evredir. Türkiye kültür mantarı üretiminde Agaricus bisporus baskın türdür ve ülke bu alanda ciddi bir üretim kapasitesine sahiptir. Portobello özelinde üretim ise daha butik ve talebe bağlıdır; restoran, otel ve şehirli tüketici pazarına yönelik olarak yetiştirilir. Etli dokusu, ızgaraya ve fırına uygunluğu ve yoğun aroması sayesinde son yıllarda Türk mutfağında ve gastronomi restoranlarında popülerlik kazanmıştır. Kompost üzerinde, iklimi kontrol edilen kapalı tesislerde yıl boyu üretilebilmesi, portobelloyu mevsime bağımlı olmayan bir tarım ürünü hâline getirir. Yerli üretim büyük ölçüde iç tüketimi karşılamakta olup mantar tarımı, tarımsal katma değer ve istihdam açısından önemli bir alt sektördür.
Portobello, ayrı bir tür olmadığı için Türkiye kültür mantarı (Agaricus bisporus) üretiminin yapıldığı bölgelerde yetiştirilir. Türkiye'de kültür mantarı üretiminin en yoğun olduğu merkez Antalya'nın Korkuteli ilçesidir; buradaki ılıman iklim, yer altı kaynak suyu ve yerleşik kompost altyapısı üretimi kolaylaştırır. Korkuteli, ülke kültür mantarı üretiminin önemli bir bölümünü tek başına karşılayan bir merkez olarak öne çıkar. Bunun yanında Bolu, Düzce, Denizli, İzmir, Manisa, Bursa ve Konya çevresinde de kapalı tesislerde üretim yapılır. Portobello, iklimi kontrol edilen kapalı odalarda kompost üzerinde yetiştiği için doğal iklim koşullarından çok tesis teknolojisine bağlıdır; bu nedenle üretim, açık arazi tarımının aksine belirli iller yerine modern mantar tesislerinin bulunduğu her yerde yapılabilir. Portobello özelinde üretim, genellikle beyaz mantarı olgunlaştırmaya devam eden ya da kahverengi ırkı hasat için bekleten tesislerde gerçekleşir.
Portobello, Agaricus bisporus'un olgun hâli olduğundan verim, kültür mantarı üretiminin temel birimi olan kompost verimiyle ölçülür; verim, hasat edilen mantar ağırlığının kullanılan kompost ağırlığına oranı (kg mantar / ton kompost) üzerinden ifade edilir. Modern, iklimi kontrol edilen tesislerde bir üretim döngüsünde birkaç hasat dalgası (flush) alınır ve döngü genellikle birkaç hafta sürer. Portobello, mantarın olgun evrede daha uzun süre büyütülüp geç hasat edilmesiyle elde edildiği için birim ürün başına daha fazla biyokütle biriktirir; ancak olgunlaşma sürecinde su kaybı ve daha uzun tesis kullanımı olduğundan aynı komposttan alınan koli sayısı beyaz mantara göre farklılık gösterebilir. Kesin verim; kompost kalitesi, misel ırkı, oda iklimi ve sulama yönetimine göre değişir. Sağlıklı ve güncel verim rakamları için TAGEM ve TÜİK bitkisel üretim istatistikleri esas alınmalıdır; burada tahmini rakam verilmemiştir.
Türkiye kültür mantarı üretiminin büyük bölümü iç piyasada tüketilir. Portobello, bu üretim içinde nispeten küçük ve butik bir segmenttir; başlıca alıcıları restoranlar, oteller, catering firmaları ve büyük şehirlerdeki market zincirleridir. Taze mantar hızlı bozulan bir üründür, bu nedenle ticareti soğuk zincir ve hızlı dağıtıma bağlıdır ve genellikle yerel ile bölgesel pazarlarda döner. Portobello, beyaz mantara kıyasla daha yüksek fiyattan satılan gurme bir üründür ve bu yönüyle üreticiye katma değer sağlar. Türkiye'nin kültür mantarında yerli üretimi güçlü olduğu için portobello özelinde büyük ölçekli ithalata bağımlılık yoktur; ihracat ise daha çok işlenmiş (konserve, salamura, kurutulmuş) mantar ve komşu pazarlara taze sevkiyat üzerinden gerçekleşir. Ekonomik önemi; kapalı alanda yıl boyu üretim yapılabilmesi, istihdam yaratması ve tarımsal atıkların (saman, gübre) komposta dönüştürülerek değerlendirilmesi açısından öne çıkar. Güncel dış ticaret verileri için Ticaret Bakanlığı ve TÜİK istatistikleri esas alınmalıdır.
Portobello mantarı, genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında ekilir. Bu dönemler, mantarın büyümesi için uygun sıcaklık ve nem koşullarını sağlar.
Portobello mantarı, ekimden yaklaşık 3-4 ay sonra hasat edilebilir. Hasat süresi, yetiştirme koşullarına ve iklime bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Portobello mantarı, iyi drene edilmiş, organik maddece zengin topraklarda yetişir. Ilıman iklimler, mantarın gelişimi için en uygun koşulları sağlar.
Portobello mantarı sulama sıklığı, toprak nemine bağlı olarak değişir. Toprağın üst katmanı kuruduğunda sulama yapılması önerilir.
Portobello mantarının başlıca çeşitleri arasında beyaz şapkalı kültür mantarı ve kestane mantarı bulunur. Bu çeşitler, olgunlaşma aşamasına göre farklılık gösterir.
Portobello mantarında sık görülen hastalıklar arasında mantar hastalıkları ve bakteriyel enfeksiyonlar yer alır. Ayrıca, zararlılar olarak sinekler ve böcekler de zarar verebilir.
Portobello mantarının bakımı, düzenli olarak ortamın nem ve sıcaklığını kontrol etmeyi içerir. Budama genellikle gerekli değildir, ancak gelişimini desteklemek için ortamın temiz tutulması önemlidir.
Portobello mantarları, buzdolabında nemli bir bezle sarılarak saklanmalıdır. Böylece tazeliklerini daha uzun süre koruyabilirler.
Portobello mantarı, hem serada hem de açık alanda yetiştirilebilir. Ancak sera ortamı, iklim koşullarını daha iyi kontrol etme imkanı sunar.
Münavebe, Portobello mantarı yetiştirirken önemlidir; farklı bitkilerle dönüşümlü ekim yapmak, toprak sağlığını korur. Özellikle mantarların yanı sıra sebze ve tahıllar ile dönüşümlü ekim önerilir.
Portobello mantarının verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. Genel olarak, iyi bir bakım ile tatmin edici bir verim elde edilebilir.
Portobello mantarını organik olarak yetiştirmek için kimyasal gübre ve pestisitlerden kaçınılmalıdır. Organik malzemelerle zenginleştirilmiş toprak kullanmak, organik yetiştirmenin temelidir.
Hasat sonrası Portobello mantarları, hemen kullanılacaksa temizlenmeli, aksi takdirde uygun koşullarda saklanmalıdır. Temizlik sırasında su kullanmaktan kaçınılmalıdır.
Portobello mantarı, tozlaşma gerektirmeyen mantar türlerindendir. Bu nedenle, mantarların üremesi için tozlaşmaya ihtiyaç yoktur.
Portobello mantarı, soğuk hava koşullarına karşı dayanıklıdır ancak aşırı soğuk ve don olaylarından etkilenebilir. Yetiştirme koşullarının kontrol altında tutulması önemlidir.
Portobello mantarının verimini artırmak için uygun sıcaklık, nem ve besin maddeleri sağlanmalıdır. Ayrıca, temizlik ve bakım süreçlerine dikkat edilmesi gerekir.
Harman üzerinde güncel portobello mantari ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Portobello Mantari Portobello Mantari Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni