Menü
Menekşe, Violaceae familyasından Viola cinsine bağlı, serin mevsim seven çiçekli bir süs bitkisidir. Kuzey yarım kürenin ılıman bölgelerinde, özellikle Avrupa ve Anadolu'da doğal olarak yayılır. En bilinen türleri, tatlı kokusuyla ünlü kokulu menekşe (Viola odorata) ve iri, canlı renkli çiçekleriyle sevilen hercai menekşe yani pansy (Viola x wittrockiana) grubudur. Menekşe temelde bir bahçe, balkon ve saksı bitkisidir; kalıcı iç mekan bitkisi değildir çünkü serinliğe ve dış hava koşullarına ihtiyaç duyar. Türkiye'de genellikle sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında yetiştirilir, yazın sıcağıyla birlikte gerilemeye başlar. Mor, sarı, beyaz, lacivert tonlarındaki bol çiçekleri, kısa boyu ve serin havada bile açmaya devam etmesiyle mevsimlik bahçe düzenlemelerinin gözdesidir. Kokulu türlerin hafif, tatlı parfümü ve yenilebilir çiçekleri de onu ayrıca değerli kılar. Bakımı kolay, hızlı çiçeklenen ve soğuğa dayanıklı yapısıyla yeni başlayanlar için idealdir.
Menekşe, serin mevsimlerde bol güneş, sıcak dönemlerde ise yarı gölge ister. Sonbahar, kış ve erken ilkbaharda günün büyük kısmı doğrudan güneş alan güney veya doğu yönlü konumlarda en bol çiçeği verir; bu dönemde tam güneş yaprakları yakmaz. Hava ısınmaya başladığında, özellikle öğle sonrası gölge sağlayan batı yönlü ya da yüksek ağaç altı gibi kırık ışıklı yerler tercih edilmelidir; yoksa yapraklar sararır, çiçekler kısa ömürlü olur ve bitki bunalır. İç mekanda tutuluyorsa mutlaka en parlak pencere önüne konmalı, yetersiz ışıkta sülük gibi uzayıp çiçeklenmeyi keser. Günde en az 4 ila 6 saat ışık hedeflenmelidir.
Menekşe düzenli nem sever, toprağın tamamen kurumasına dayanamaz. Üst 2 ila 3 santimlik toprak hafif nemli tutulmalı, ancak su göllenmesine izin verilmemelidir. İlkbahar ve serin havada genellikle 2 ila 3 günde bir, kurak ve rüzgarlı günlerde her gün sulama gerekebilir; kışın toprak yavaş kuruduğu için sulama seyrekleştirilir, 4 ila 6 günde bire iner. Su, yaprak ve çiçekleri ıslatmadan doğrudan toprağa verilmeli, sabah saatleri tercih edilmelidir. Susuzlukta bitki hızla pörsür, yaprak ve çiçekler sarkar; fazla suda ise yapraklar sararır, saydamlaşır ve kök çürüğü başlar. Saksıda mutlaka drenaj deliği olmalı, tabakta biriken su boşaltılmalıdır.
Menekşe, humusça zengin, gevşek ve iyi drene olan toprakları sever. İdeal karışım, torf veya iyi yanmış organik gübre ile perlit ya da iri kum içeren, su tutan ama fazlasını geçiren yapıdadır; ağır, killi topraklarda kök çürür. Toprak pH'ı hafif asidikten nötre (yaklaşık 5,5 ila 6,8) uygundur. Saksının dibinde drenaj deliği şart olup, tabana bir parmak kalınlığında çakıl serilmesi faydalıdır. Saksı bitkileri bir mevsimliktir; kökler saksıyı sardığında ya da yeni sezon başında bir boy büyük saksıya, kök topağını bozmadan aktarılır. Repotting için en uygun zaman, sıcakların geçtiği erken sonbahar ve serin ilkbahardır.
Menekşe serin havanın bitkisidir ve soğuğa oldukça dayanıklıdır. En iyi 5 ila 20 derece arasında gelişir, hafif dona ve kısa süreli sıfır altı sıcaklıklara dayanabilir; birçok tür karlı bahçelerde bile kışı geçirir. Asıl düşmanı yaz sıcağıdır: 25 ila 30 derecenin üzerinde çiçeklenme durur, bitki sararıp çökebilir. Ortam nemine karşı hassas değildir, normal dış hava nemi yeterlidir; kapalı, havasız iç mekanlarda ise bunalır. Sert kışlarda köklerin donmasını önlemek için saksılar duvar dibine çekilebilir ya da kök bölgesi malç veya kuru yaprakla örtülebilir. Aşırı sıcakta öğle gölgesi ve nemli toprak koruma sağlar.
Menekşe en yaygın olarak tohumla çoğaltılır; tohumlar yaz sonu ya da erken sonbaharda, serin ve nemli ortamda birkaç haftada çimlenir ve fideler soğuk mevsime hazırlanır. Çok yıllık kokulu menekşe (Viola odorata) toprak üstünde sürünen stolon denen yan sürgünler verir; bu sürgünlerin uçlarında oluşan minik yeni bitkicikler köklendiğinde ayrılıp dikilebilir. Olgun kümeler, serin mevsimde topraktan çıkarılıp köklerinden birkaç parçaya bölünerek çoğaltılabilir (kök ayırma), bu en kolay ve garantili yöntemdir. Ayrıca ilkbaharda alınan uç çelikleri, nemli ve gevşek harçta gölgede tutularak köklendirilebilir. Su köklendirmesi menekşe için önerilmez, kökler zayıf kalır.
Menekşede en sık görülen sorun yaprak sararmasıdır; nedeni çoğunlukla fazla sulama, kötü drenaj ya da yaz sıcağıdır. Toprak sürekli ıslaksa kökler çürür, bitki tabandan kararır; sulama azaltılmalı ve drenaj düzeltilmelidir. Sıcak ve havasız ortamda yapraklarda beyaz un gibi tabaka yapan külleme (powdery mildew) görülebilir; hava sirkülasyonu artırılmalı, ıslak yaprak bırakılmamalıdır. Zararlılardan yaprak biti (afit) taze sürgünleri ve çiçek tomurcuklarını emerek deforme eder; sabunlu su ya da uygun bir bitkisel preparatla temizlenir. Kuru ve sıcak havada kırmızı örümcek yaprak altında ince ağ ve sararma yapar, nem artırılıp yaprak altı yıkanmalıdır. Çiçeklerin azalması genellikle solmuş çiçeklerin toplanmaması ve aşırı sıcaktandır; düzenli ölü çiçek alımı yeni çiçeği teşvik eder.
Toprağın üst 2 ila 3 santimi hafif nemli kalacak şekilde, doğrudan toprağa sulanır. Serin havada 2 ila 3 günde bir, sıcak ve kurak günlerde her gün gerekebilir; kışın 4 ila 6 güne iner. Su göllenmesinden kaçınılır, tabakta biriken su dökülür ve yapraklar ıslatılmadan sabah sulanır.
En yaygın nedenler fazla sulama, kötü drenaj ve yaz sıcağıdır. Sürekli ıslak toprak kök çürümesine yol açarak yaprakları saydamlaştırıp sarartır. Ayrıca yetersiz ışık ve besin eksikliği de sararma yapar. Sulamayı azaltıp drenajı düzeltmek ve sıcakta öğle gölgesi sağlamak sorunu çözer.
Menekşe temelde bahçe, balkon ve saksı bitkisidir; kalıcı iç mekan bitkisi değildir. Serinliğe ve bol ışığa ihtiyaç duyar. İçeride tutulacaksa en parlak pencere önüne konmalı ve serin bir odada bulundurulmalıdır, yoksa uzayıp çiçeklenmeyi keser.
Evet, menekşe serin mevsim bitkisidir ve soğuğa oldukça dayanıklıdır. Hafif dona ve kısa süreli sıfır altı sıcaklıklara dayanabilir, birçok tür kışı bahçede geçirir. Asıl zorlandığı dönem yazdır; 25 ila 30 derecenin üzerinde çiçeklenmesi durur.
En kolay yol serin mevsimde olgun kümeyi köklerinden birkaç parçaya bölmektir. Tohumla çoğaltma yaz sonu ekimiyle yapılır. Kokulu menekşe, toprakta sürünen yan sürgünlerinin uçlarında oluşan yeni bitkiciklerle de çoğalır; bunlar köklendikten sonra ayrılıp dikilir.
Kaynak: Missouri Botanical Garden, Plant Finder (Viola).
Harman üzerinde güncel menekşe ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Menekşe Menekşe Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
