Menü
Kuşburnu (Rosa canina), Türkiye'nin yüksek rakımlı ve serin iklimli bölgelerinde doğal olarak yetişen, çalı formundaki gül türlerinin sonbaharda olgunlaşan meyvesidir. Ülkemizde ağırlıklı olarak Doğu Anadolu ve Karadeniz'in iç kesimlerinde, özellikle Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Tokat ve Sivas çevresinde toplanır. Hasat, büyük oranda doğadan toplama şeklinde yürütülür ancak son yıllarda kültür bahçeleri de kurulmaktadır. Meyvenin bitki üzerindeki dikenli yapısı ve olgunlaşma zamanının kısalığı, hasadı emek yoğun bir işe dönüştürür. Doğru zamanda ve dikkatli toplanan kuşburnu; marmelat, pekmez, çay, pestil ve C vitamini bakımından zengin çeşitli ürünlerde değerlendirilir. Bu içerikte kuşburnunun Türkiye koşullarında hangi aylarda ve hangi olgunluk belirtileriyle hasat edildiği, hangi yöntemlerin kullanıldığı ve hasat sonrası ilk işlemlerin nasıl yapılması gerektiği ele alınmaktadır.
Kuşburnu Türkiye'de genellikle sonbahar aylarında, Eylül sonundan Kasım ortasına kadar olan dönemde hasat edilir. Rakımın düşük olduğu ılıman kesimlerde olgunlaşma Eylül sonu ve Ekim başında başlar; Gümüşhane, Bayburt, Erzincan ve Erzurum gibi yüksek rakımlı yörelerde ise hasat Ekim ve Kasım aylarına kaydırılabilir. Hasat olgunluğunun en belirgin göstergesi meyve renginin yeşilden turuncuya, ardından parlak kırmızıya dönmesidir. Bu aşamada meyve hâlâ sert olabilir. Bazı yörelerde toplama, ilk hafif donlardan sonra yapılır; don meyve etini yumuşatarak marmelat ve pekmez için işlenebilirliği artırır. Ancak çay ve kurutmalık için genellikle daha erken, meyve tam kırmızı fakat henüz aşırı yumuşamamışken hasat tercih edilir. Meyvenin hafif esnek ve sulu bir kıvama gelmesi, çiçek tablasının kuruyup koyulaşması ve dalın kolayca ayrılması olgunluğun diğer işaretleridir. Bölgeye ve kullanım amacına göre hasat penceresi birkaç haftayı bulabilir.
Kuşburnu hasadı ülkemizde büyük ölçüde elle yapılır; çünkü bitki gövdesi ve dalları yoğun dikenlidir ve meyveler tek tek ya da salkım halinde koparılır. Toplayıcıların kalın eldiven ve kolları koruyan giysiler kullanması, dikenlerden korunmak açısından önemlidir. Meyveler saptan dikkatli ayrılmalı, ezilme ve zedelenmeden kaçınılmalıdır; ezik meyveler çabuk bozulur ve küflenir. Toplama sırasında havadar sepet veya kasa kullanmak, plastik torbada biriktirmemek meyvenin terlemesini önler. Kültür bahçelerinde budama ile şekillendirilmiş bodur formlarda toplama daha kolaydır. Hasat edilen meyveler serin ve gölge bir yerde bekletilmeli, kısa sürede işlenmelidir. Hasat sonrası ilk işlem olarak yaprak, sap ve yabancı maddelerden ayıklanır; ardından yıkanır. Kurutmalık için meyveler ikiye bölünüp çekirdek ve tüylü kısımlar temizlenerek gölgede veya kontrollü kurutucularda kurutulur. Marmelat ve pekmez için meyveler haşlanıp posası süzülerek işlenir. İşlenmeyecek ürün soğukta veya dondurularak saklanabilir.
Kuşburnu Türkiye'de sonbaharda, genellikle Eylül sonu ile Kasım ortası arasında hasat edilir. Ilıman kesimlerde Eylül sonu ve Ekim başında olgunlaşma başlarken, Gümüşhane, Bayburt ve Erzurum gibi yüksek rakımlı yörelerde hasat Ekim ve Kasım aylarına kadar sürebilir. Meyvenin parlak kırmızı renk alması hasat zamanının en önemli işaretidir.
Bu, kullanım amacına bağlıdır. Marmelat ve pekmez için ilk hafif donlardan sonra toplama tercih edilebilir; çünkü don meyve etini yumuşatarak işlenmesini kolaylaştırır. Çay ve kurutmalık için ise meyve tam kırmızı fakat henüz aşırı yumuşamamışken, donlardan önce toplamak daha uygundur.
Kuşburnu bitkisinin dal ve gövdesi yoğun dikenli olduğundan ve meyveler farklı zamanlarda olgunlaştığından hasat büyük ölçüde elle yapılır. Elle toplama, olgun meyvelerin seçilerek ezilmeden alınmasını sağlar. Toplayıcıların dikenlerden korunmak için kalın eldiven ve koruyucu giysi kullanması önerilir.
Türkiye'de kuşburnu ağırlıklı olarak Doğu Anadolu ile Karadeniz'in iç kesimlerinde doğadan toplanır. Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Tokat ve Sivas çevresi başlıca toplama yöreleridir. Bu bölgelerdeki serin iklim ve yüksek rakım, kuşburnunun doğal olarak yayılması için elverişlidir.
Toplanan kuşburnu önce sap, yaprak ve yabancı maddelerden ayıklanıp yıkanmalıdır. Kısa sürede işlenmeyecekse serin ve havadar ortamda tutulmalı, plastik torbada biriktirilmemelidir. Uzun süreli saklama için meyveler gölgede veya kurutucuda kurutulabilir ya da dondurularak muhafaza edilebilir. Ezik ve zedelenmiş meyveler çabuk bozulacağı için ayrılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel kuşburnu ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kuşburnu İlanları Kuşburnu Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Kuşburnu Nasıl Saklanır Kuşburnu Yetiştiriciliği Tüm Kuşburnu BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
