Menü
Kuşburnu, Rosa canina olarak bilinen dikenli çalıların sonbaharda olgunlaşan meyvesidir. Türkiye'de özellikle Doğu Anadolu ile Karadeniz'in iç, yüksek ve serin kesimlerinde doğal olarak yetişir; Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Tokat ve Sivas çevresi öne çıkar. Toplama büyük ölçüde doğadan yapılır, ancak kültür bahçelerinde de yetiştiricilik görülür. Hasat döneminin doğru seçilmesi hem kullanılacak ürünün niteliğini hem de toplama kaybını belirler. Tam kırmızıya dönmeden toplanan meyveler yeterince gelişmemiş olabilir; aşırı yumuşayan meyveler ise taşıma sırasında ezilir ve kısa sürede bozulur. Kullanım amacı da zamanı değiştirir. Çay ve kurutmalık için meyve tam renk almış fakat fazla yumuşamamışken tercih edilir. Marmelat ve pekmezde bazı yörelerde ilk hafif donlardan sonraki yumuşama işlenmeyi kolaylaştırır. Dikenli dallar ve kısa olgunluk penceresi hasadı emek yoğun yapar. Bu sayfada kuşburnunun bölgelere göre toplama aylarını, renk ve doku üzerinden olgunluğu anlamayı, güvenli elle toplama düzenini, ilk ayıklama ile kurutma veya işleme hazırlığını öğreneceksiniz.
Kuşburnu hasadı çoğu yerde eylül sonu ile kasım ortası arasında yapılır. Ege, Akdeniz ve Marmara'nın serin yüksek kesimlerinde, ayrıca Karadeniz'in daha ılıman alçak alanlarında olgunlaşma eylül sonu veya ekim başında başlayabilir. Karadeniz'in iç kesimleri ile Gümüşhane, Bayburt, Erzincan ve Erzurum gibi yüksek rakımlı Doğu Anadolu yörelerinde toplama ekim ve kasıma kayar. İç Anadolu'nun yüksek ve serin alanlarında da ilk sonbahar soğukları yakından izlenmelidir. Güneydoğu Anadolu'da sınırlı uygun alanlarda sıcaklık ve kuraklık nedeniyle meyvenin renklenmesi yerel koşullara göre değerlendirilir. Meyvenin yeşilden turuncuya, sonra parlak kırmızıya dönmesi temel işarettir. Hafif esnek ve sulu doku, çiçek tablasının kuruyup koyulaşması, meyvenin daldan kolay ayrılması olgunluğu destekler. Çay ve kurutmalıkta aşırı yumuşamayı beklemeyin. Marmelat ve pekmez için bazı yerlerde ilk hafif don sonrasında toplama yapılabilir; ancak şiddetli don meyveyi zedeleyebilir. Erken hasat işleme verimini düşürür, geç hasat ezilme ve dökülme kaybını artırır.
Toplamaya başlamadan önce kalın eldiven, kolları örten giysi, makas, havadar sepet veya sığ kasa hazırlayın. Dikenli dallar arasında çalışırken dalı gövdeye yakın yerden sabitleyin, meyveyi sapından nazikçe çevirerek ya da gerektiğinde makasla alın. Dalları kırmayın ve henüz yeşil meyveleri toplamaya katmayın. Meyveleri plastik torbada sıkıştırmayın; terleme ezilmeyi ve hızlı bozulmayı artırır. Sepet veya kasayı gölgede tutun, doldukça serin bir alana taşıyın. Kültür bahçelerinde budamayla alçakta tutulan dallarda da aynı özen geçerlidir. Hasat biter bitmez yaprak, sap, dal parçası ve yabancı maddeleri ayıklayın. Ezik, çatlak veya çürük meyveleri ayrı değerlendirin. Kurutmalık ürün için meyveleri yıkayıp suyunu süzdürün, ikiye bölün ve çekirdekli tüylü kısmı temizleyin; ardından gölgede iyi hava dolaşan yerde veya kontrollü kurutucuda kurutun. Marmelat ve pekmez için ayıklanmış meyveler kısa sürede haşlanıp posası süzülerek işlenebilir. İşlenmeyecek sağlam ürün, serin koşulda kısa süre bekletilmeli veya dondurularak saklanmalıdır.
Kuşburnu Türkiye'de sonbaharda, genellikle Eylül sonu ile Kasım ortası arasında hasat edilir. Ilıman kesimlerde Eylül sonu ve Ekim başında olgunlaşma başlarken, Gümüşhane, Bayburt ve Erzurum gibi yüksek rakımlı yörelerde hasat Ekim ve Kasım aylarına kadar sürebilir. Meyvenin parlak kırmızı renk alması hasat zamanının en önemli işaretidir.
Bu, kullanım amacına bağlıdır. Marmelat ve pekmez için ilk hafif donlardan sonra toplama tercih edilebilir; çünkü don meyve etini yumuşatarak işlenmesini kolaylaştırır. Çay ve kurutmalık için ise meyve tam kırmızı fakat henüz aşırı yumuşamamışken, donlardan önce toplamak daha uygundur.
Kuşburnu bitkisinin dal ve gövdesi yoğun dikenli olduğundan ve meyveler farklı zamanlarda olgunlaştığından hasat büyük ölçüde elle yapılır. Elle toplama, olgun meyvelerin seçilerek ezilmeden alınmasını sağlar. Toplayıcıların dikenlerden korunmak için kalın eldiven ve koruyucu giysi kullanması önerilir.
Türkiye'de kuşburnu ağırlıklı olarak Doğu Anadolu ile Karadeniz'in iç kesimlerinde doğadan toplanır. Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Tokat ve Sivas çevresi başlıca toplama yöreleridir. Bu bölgelerdeki serin iklim ve yüksek rakım, kuşburnunun doğal olarak yayılması için elverişlidir.
Toplanan kuşburnu önce sap, yaprak ve yabancı maddelerden ayıklanıp yıkanmalıdır. Kısa sürede işlenmeyecekse serin ve havadar ortamda tutulmalı, plastik torbada biriktirilmemelidir. Uzun süreli saklama için meyveler gölgede veya kurutucuda kurutulabilir ya da dondurularak muhafaza edilebilir. Ezik ve zedelenmiş meyveler çabuk bozulacağı için ayrılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel kuşburnu ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kuşburnu İlanları Kuşburnu Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Kuşburnu Nasıl Saklanır Kuşburnu Yetiştiriciliği Tüm Kuşburnu BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
