Menü
Kaktüs (Cactaceae familyası), kökeni Amerika kıtasının kurak çölleri, yarı çöl ve dağlık bölgeleri olan sukulent bir bitki grubudur. Meksika ve Güney Amerika en zengin tür çeşitliliğine sahiptir. Yaprakları evrimle dikenlere dönüşmüş, su depolayan etli gövdesi (areol adı verilen tüylü noktalardan diken ve çiçek çıkaran yapı) sayesinde uzun susuzluğa dayanır. Türkiye'de en çok saksıda, iç mekan bitkisi olarak yetiştirilir; sıcak bölgelerde bahçede de yaşayabilir. Küresel Echinocactus (kayınvalide koltuğu), sütun formlu Cereus, minik Mammillaria ve Gymnocalycium gibi karışım saksılar çok popülerdir. Bakımının kolay olması, uzun süre susuz kalabilmesi, ilginç geometrik formu ve doğru koşullarda açtığı çarpıcı, parlak renkli çiçekleri nedeniyle sevilir. Az yer kaplaması, minimalist dekorasyona uyumu ve nadiren ilgi istemesi onu yeni başlayanlar için ideal kılar. Kaktüs, sukulentlerin dikenli ve areollu alt grubudur.
Kaktüsler bol ışık seven çöl bitkileridir; günde en az 4-6 saat doğrudan ya da çok parlak dolaylı ışık isterler. İç mekanda en uygun konum güneye veya güneydoğuya bakan, güneşin en yoğun geldiği pencere önüdür. Kuzey pencerede ışık yetersiz kalır; bitki soluklaşır, incelir ve ışığa doğru uzayarak (etiolasyon) çirkin, zayıf bir gövde geliştirir. Işık azlığında çiçek açması da güçleşir. Buna karşın kışın az ışıkta durmuş bir kaktüsü ilkbaharda birden öğle güneşine çıkarmak yanığa yol açar; gövdede sarı-kahverengi lekeler oluşur. Bu nedenle güçlü güneşe iki üç hafta boyunca kademeli alıştırma yapılmalıdır. Yaz aylarında balkon veya bahçede tam güneşte gayet iyi gelişirler. Dengeli büyüme için saksıyı haftada bir hafifçe çevirmek, bitkinin tek yöne eğilmesini önler.
Kaktüste altın kural az ama iyice sulamaktır; en sık ölüm nedeni fazla sudur. Toprak tamamen kuruyunca bol su verip fazlasının drenaj deliğinden akmasını bekleyin, sonra bir sonraki sulamaya kadar toprağın iyice kurumasını sağlayın. İlkbahar ve yaz aktif büyüme döneminde bu genellikle 10-14 günde bir olur; sıcak, güneşli haftalarda biraz daha sık gerekebilir. Sonbaharda seyreklestirin. Kışın kaktüs dinlenmeye geçer: soğuk ortamda ayda bir kez veya hiç sulamayın, çünkü soğuk ve nemli toprak kökü hemen çürütür. Gövdeye değil daima toprağa, tercihen sabah suyu verin. Fazla su belirtileri: gövdenin dipten sararıp yumuşaması, sulu kahverengi çürük, şişkin ve şeffaflaşan doku. Susuzluk belirtileri: gövdenin buruşması, kırışması, matlaşması ve büzülmesi; bunlar sulamayla hızla düzelir.
Kaktüsün en kritik ihtiyacı hızlı drenajdır; suyu tutan ağır toprakta kökleri çürür. Hazır kaktüs ve sukulent harcı kullanın ya da kendiniz karıştırın: yarısı normal saksı torfu veya bahçe toprağı, diğer yarısı perlit, iri kum (dere kumu) ve pomza gibi mineral malzeme. Amaç suyun içinden akıp gitmesi, havadar ve gevşek bir yapıdır. Saksı mutlaka altında drenaj deliği olmalı; tabakta biriken su boşaltılmalıdır. Terakota (pişmiş toprak) saksı fazla nemi buharlaştırdığı için kaktüs için idealdir. Saksı değişimi (repotting) için en iyi zaman ilkbaharda büyüme başlarken yapılır ve genellikle 2-3 yılda bir, kök saksıyı doldurduğunda gerekir. İşlemden önce toprağı kurutun, dikenlere karşı kalın eldiven veya katlanmış gazete kullanın, yeni saksı bir boy büyük olsun. Repotting sonrası köklerin onarılması için 5-7 gün sulamadan bekleyin.
Kaktüsler çöl kökenli olduğu için düşük nemi çok iyi tolere eder; evin normal kuru havası onlara yeterlidir, yapraklara su püskürtmeye gerek yoktur, aşırı nem çürüğü tetikler. İdeal büyüme sıcaklığı yaz döneminde 21-32 derece arasıdır ve yüksek sıcaklıklardan hoşlanırlar. Kışın ise çoğu çöl kaktüsü 8-12 derece arası serin, kuru ve aydınlık bir dinlenme dönemi ister; bu serin kış hem sağlık için hem de ilkbaharda çiçek açması için gereklidir. Sıcaklık sıfırın altına düşmeden bitkiyi içeri alın; çoğu saksı kaktüsü dona dayanıklı değildir ve donan doku siyahlaşıp çürür. Kalorifer peteği gibi çok sıcak ve kuru noktaların hemen üstünde tutmayın. Ani sıcaklık şoklarından ve soğuk cam kenarında donmaktan kaçının. Opuntia gibi bazı sert türler açık havada hafif dona dayanabilir ancak saksıdaki süs kaktüsleri için garanti değildir.
Kaktüs çoğaltmanın en kolay ve hızlı yolu ana bitkinin dibinde veya gövdesinde oluşan yavruları (offset, keiki) ayırmaktır; Mammillaria, Echinopsis gibi öbek yapan türlerde yavru elle veya keskin bıçakla koparılır. Sütun ve raket formlu türlerde (Cereus, Opuntia) gövde çeliği alınır: temiz, keskin bir bıçakla bir parça kesilir. Çelikte ve yavruda en önemli adım kesim yüzeyini birkaç gün ile bir hafta gölgede kurutup nasır (kallus) bağlatmaktır; bu yapılmazsa dikilen parça çürür. Kalluslanan parça nemli kaktüs harcının üzerine yerleştirilir, hemen sulanmaz; birkaç gün sonra hafif nemlendirilir ve 2-4 haftada kök tutar. Tohumla çoğaltma da mümkündür ancak yavaştır: tohumlar nemli, iyi drenajlı harca serpilir, sıcak ve nemli tutulur, çimlenme haftalar sürer. En bol başarı ilkbahar ve yaz aylarında elde edilir. Suda köklendirme kaktüs için önerilmez, çürütür.
En yaygın ve tehlikeli sorun kök ve gövde çürüğüdür; nedeni fazla sulama, drenajsız toprak ve soğuk-nemli ortamdır. Belirtisi gövdenin dipten sararıp yumuşaması, sulu kahverengi-siyah lekelerdir. Çözüm: sağlam dokuya kadar çürüğü kesip kesim yüzeyini kurutmak, kuru harca yeniden köklendirmek ve sulamayı azaltmaktır. Gövdenin ışığa doğru incelip uzaması (etiolasyon) ışık yetersizliğidir; daha aydınlık yere alın. Sarı-kahverengi kuru lekeler çoğu zaman güneş yanığıdır; güçlü güneşe kademeli alıştırın. Zararlılardan unlu bit (koşnil) areol ve dikenler arasında pamuksu beyaz kümeler yapar; alkole batırılmış pamukla temizlenir. Kırmızı örümcek sıcak kuru havada gövdede paslı lekeler ve ince ağ bırakır. Kök biti toprakta beyaz kümeler halinde bulunur, repotting ve köklerin yıkanmasıyla giderilir. Renk soluklaşması ışık azlığına, büzüşme ise susuzluğa işaret eder.
Toprak tamamen kuruduğunda bol su verip fazlasını drenaj deliğinden akıtın, sonra toprak yeniden iyice kuruyana kadar bekleyin. Yaz aktif dönemde yaklaşık 10-14 günde bir yeterlidir; kışın ise ayda bir veya hiç sulamayın. Suyu daima gövdeye değil toprağa verin ve tabakta biriken suyu boşaltın. Az ama iyice sulamak, kaktüsü fazla sudan korur.
Kaktüsün yaprağı yoktur, sarma gövdede görülür ve en sık nedeni fazla sulamadır. Gövde dipten sararıp yumuşuyor ve sulu bir hal alıyorsa bu kök çürüğü başlangıcıdır; sulamayı kesin, çürük kısmı sağlam dokuya kadar kesip kurutun ve kuru harca yeniden köklendirin. Işık azlığı da genel soluklaşma ve sararmaya yol açar; bu durumda daha aydınlık bir konuma alın.
Kaktüs bol ışık sever ve günde en az 4-6 saat doğrudan veya çok parlak ışık ister. En uygun yer güneye bakan pencere önüdür. Işık az olursa gövde incelip ışığa doğru uzar ve çiçek açmaz. Ancak kışın karanlıkta durmuş bitkiyi birden yaz güneşine çıkarmak yanık yapar, bu yüzden güçlü güneşe iki üç hafta boyunca kademeli alıştırın.
Kaktüsler kışın dinlenmeye geçer ve 8-12 derece arası serin, kuru, aydınlık bir ortam ister. Bu serin dönem ilkbaharda çiçek açması için gereklidir. Sulamayı ayda bire indirin veya tamamen kesin, çünkü soğuk ve nemli toprak kökü hemen çürütür. Çoğu süs kaktüsü dona dayanıklı olmadığından sıcaklık sıfıra düşmeden bitkiyi içeri alın ve soğuk cam kenarında bırakmayın.
En kolay yol ana bitkinin dibinde oluşan yavruları ayırmak veya gövdeden çelik almaktır. Kesim yüzeyini birkaç gün ile bir hafta gölgede kurutup nasır bağlamasını beklemek şarttır; kurutmadan dikilen parça çürür. Kalluslanan parçayı nemli kaktüs harcına yerleştirin, hemen sulamayın; 2-4 haftada kök tutar. İlkbahar ve yaz en verimli dönemdir. Suda köklendirme kaktüs için uygun değildir.
Harman üzerinde güncel kaktüs karışımları ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Kaktüs Karışımları Kaktüs Karışımları Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
