Menü
Afrika Menekşesi (Saintpaulia ionantha), Doğu Afrika'nın Tanzanya ve Kenya sınırındaki Usambara Dağları'nın nemli orman yamaçlarından gelen, kışın da çiçek açabilen minik bir iç mekan bitkisidir. İsminde menekşe geçse de gerçek menekşelerle (Viola) akraba değildir; Gesneriaceae familyasına bağlıdır. Kadifemsi, tüylü ve etli yaprakları bir rozet oluşturur; yaprakların ortasından yükselen saplarda mor, pembe, beyaz, mavi ve iki renkli çiçekler açar. Küçük saksılarda bile gürül gürül çiçek açması, yıl boyu tekrar tekrar çiçeklenmesi ve pencere kenarına sığacak boyutu onu dünyanın en sevilen ev bitkilerinden biri yapar. Doğal ortamı gölgeli ve nemli olduğu için tamamen bir iç mekan bitkisidir; bahçede ya da açık balkonda yaşayamaz. Bakımı bilinçli yapıldığında onlarca yıl yaşayan, koleksiyonu yapılan sabırlı bir bitkidir ve yeni başlayanlar için de çiçekli bir seçenektir.
Afrika Menekşesi parlak ama dolaylı ışık ister; öğle güneşinin doğrudan vurduğu cama konmamalıdır. En ideal konum kuzey ya da doğu pencere kenarıdır; buralarda yumuşak sabah ışığı alır. Güney ve batı pencerelerinde tül perde arkasına ya da camdan yarım metre içeri çekilmelidir, aksi halde tüylü yapraklar üzerinde açık kahverengi ya da sarımsı yanık lekeleri oluşur. Işık yetersiz kalırsa bitki çiçek açmayı keser, yaprak sapları uzayıp cılızlaşır ve yapraklar ışığa doğru dikleşir. Dengeli bir taç için saksıyı haftada bir çeyrek tur çevirmek iyidir. Işığın az olduğu kış aylarında pencereye yaklaştırmak ya da günde 10-12 saat yanan beyaz bir bitki LED'i ile desteklemek çiçeklenmeyi sürdürür.
Toprak yüzeyi hafif kuruduğunda, yani üst 1-2 santim dokunulunca nemli hissetmediğinde sulanır; bu genelde yazın haftada bir, kışın 10-14 günde bir demektir. En önemli kural yaprakların ve rozet ortasının ıslanmamasıdır: tüylü yaprağa değen soğuk su kalıcı halkalı lekeler bırakır ve ortada biriken su tacın çürümesine yol açar. Bu yüzden ya saksıyı 15-20 dakika oda sıcaklığında su dolu bir kabın içine oturtup alttan emdirin, ya da suyu doğrudan toprağa, yaprakların altından verin. Sulamada mutlaka oda sıcaklığında, mümkünse bir gün dinlendirilmiş su kullanın. Fazla su belirtileri yumuşayan, sarkan alt yapraklar ve gövde dibinde yumuşama; susuzluk belirtisi ise pörsüyüp cansız sarkan ama toprağı kupkuru olan yapraklardır. Tabakta biriken suyu her zaman boşaltın.
Afrika Menekşesi hafif, gevşek ve iyi havalanan bir ortam sever; sıkışmış bahçe toprağı köklerini boğar. En uygun karışım torf esaslı harç ile perlit ve bir miktar vermikülitin yarı yarıya karıştırılmasıyla elde edilir; hazır Afrika Menekşesi harçları da uygundur. Saksı mutlaka altı delikli olmalı ve göreceli küçük kalmalıdır, çünkü bu bitki köklerinin biraz sıkıştığı, çapı rozetin yaklaşık üçte biri kadar olan saksılarda daha bol çiçek açar. Sığ ve geniş yerine hafif dar saksılar tercih edilir. Saksı değişimi yılda bir, tercihen ilkbaharda yapılır; genellikle aynı boy ya da yalnızca bir numara büyük saksıya, taze harçla geçilir. Repotting sırasında dipteki yaşlanmış boyunsu gövde toprağa biraz gömülerek yeni kök çıkması teşvik edilebilir.
Doğal ortamı nemli orman olduğu için orta-yüksek nemi sever; ideal bağıl nem yüzde 50-60 arasıdır. Kaloriferle kuruyan kış havasında saksıyı, içi çakıl taşı ve su dolu bir nem tabağının üzerine oturtmak (saksı tabanı suya değmeden) nemi yükseltir; yaprakları tüylü olduğu için üzerine su püskürtmek yerine bu yöntem tercih edilir. Sıcaklık olarak 18-24 derece arasını sever; gündüz sıcak, gece hafif serin ortam çiçeklenmeyi artırır. 15 derecenin altı ve ani soğuk hava akımları büyümeyi durdurur, 10 derecenin altında yaprakları zarar görür. Tamamen bir iç mekan bitkisidir, dona hiç dayanmaz; kışın soğuk cama değen yapraklar lekelenip çürüyebileceğinden bitkiyi camdan biraz içeri alın ve pencere ile radyatör arasındaki keskin sıcaklık farklarından koruyun.
Afrika Menekşesi en kolay yaprak çeliği ile çoğaltılır. Sağlıklı, orta sıradan olgun bir yaprağı sapıyla birlikte koparın, sapı 2-3 santim kalacak şekilde eğik kesin. Bu sapı ya nemli torf-perlit karışımına 45 derecelik açıyla batırın ya da bir bardak suda köklendirin. 20-24 derecede, parlak dolaylı ışıkta birkaç hafta içinde kökler, ardından yaprak sapının dibinden minik yavru rozetler belirir. Yavrular birkaç yapraklı olunca ana yapraktan ayrılıp kendi küçük saksılarına alınır. İkinci yöntem kök ayırma (bölme) yöntemidir: zamanla ana rozetin yanında oluşan yan sürgünler (offset) köküyle birlikte ayrılıp ayrı saksıya dikilir. Tohumla çoğaltma da mümkündür ama tohumlar çok ince olduğundan ve türe göre değişkenlik gösterdiğinden hobici için pratik değildir; en garantili yol yaprak çeliğidir.
En sık şikayet yaprak sararmasıdır; nedeni genellikle fazla sulama ve kök çürüğü, doğrudan güneş yanığı ya da çok yaşlanan alt yapraklardır. Yapraklarda beyaz ya da sarımsı halkalı lekeler neredeyse her zaman soğuk suyun tüylü yaprağa değmesinden olur; çözüm alttan ya da toprağa ılık su vermektir. Gövde dibinde yumuşama, çökme ve küf kokusu kök/taç çürüğünü işaret eder; bu genelde ölümcüldür, sağlam yaprakları çelik alıp bitkiyi kurtarmak gerekir. Çiçek açmama sorunu çoğunlukla ışık azlığından ya da aşırı büyük saksıdan kaynaklanır. Zararlılardan en tehlikelisi cyclamen akarıdır: tacın ortası tozlanmış gibi buruşur, yapraklar küçülüp deforme olur; bulaşmış bitki çoğu zaman imha edilir. Ayrıca unlu bit (yaprak diplerinde pamuksu beyaz kümeler) ve nadiren yaprak biti görülebilir; bunlar için uygun bir böcek ilacı ya da alkole batırılmış pamukla temizlik uygulanır. Kışın nem düşük ve toprak sürekli ıslaksa sciara sineği de üreyebilir.
Toprağın üst 1-2 santimi kuruduğunda, oda sıcaklığındaki su ile sulanır. En sağlıklısı saksıyı su dolu bir kabın içine 15-20 dakika oturtup alttan emdirmektir; böylece tüylü yapraklar ve rozetin ortası ıslanmaz. Yapraklara ve tacın ortasına doğrudan su gelmemesine dikkat edin, çünkü su damlaları hem leke bırakır hem de çürümeye yol açar. Sulama sonrası tabakta biriken suyu boşaltın.
En yaygın nedenler fazla sulamaya bağlı kök çürüğü, doğrudan güneşin yaktığı yapraklar ve doğal olarak yaşlanan alt yapraklardır. Toprak sürekli ıslak kalıyorsa sulama sıklığını azaltın ve saksının altının deliği olduğundan emin olun. Bitki öğle güneşi alıyorsa tül perde arkasına ya da kuzey-doğu pencereye alın. Yalnızca en alttaki birkaç yaprak yavaşça sararıp kuruyorsa bu normaldir, bu yaprakları koparabilirsiniz.
Çiçek açmamanın başlıca sebebi yetersiz ışıktır; bitki parlak dolaylı ışık almadan çiçek üretmez. Kuzey ya da doğu pencere kenarına alın, kışın gerekiyorsa bitki LED'i ile destekleyin. Diğer sık neden çok büyük saksıdır: bu bitki köklerinin biraz sıkıştığı küçük saksılarda daha bol çiçek açar. Ayrıca çiçeklenme döneminde çiçekli bitkilere uygun, fosforca zengin bir besin seyreltilerek verilebilir.
Tüylü yaprak yüzeyi suyu tutar ve soğuk su değen yerlerde kalıcı açık halkalı lekeler oluşur. Daha önemlisi, rozetin tam ortasında su birikirse taç çürümesi başlar ve bu bitki için ölümcül olabilir. Bu yüzden her zaman alttan ya da yaprakların altından, oda sıcaklığındaki su ile sulayın. Yaprağa yanlışlıkla su gelirse yumuşak bir kağıt havluyla nazikçe kurulayın.
Genellikle yılda bir kez, tercihen ilkbaharda saksı ve toprak yenilenir. Çoğu zaman daha büyük saksıya geçmek yerine aynı boy ya da yalnızca bir numara büyük saksıya taze, hafif torf-perlit karışımıyla alınır. Repotting sırasında zamanla uzayan boyunsu gövdeyi toprağa biraz gömerek yeni kök çıkmasını ve rozetin dinç kalmasını sağlayabilirsiniz. Kökler saksının dibinden çıkmaya başladıysa değişim zamanı gelmiş demektir.
Kaynak: Missouri Botanical Garden - Plant Finder (Saintpaulia ionantha).
Harman üzerinde güncel afrika menekşesi ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Afrika Menekşesi Afrika Menekşesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
