Menü
İris veya süsen, kılıç biçimli yaprakları ve gösterişli çiçekleriyle bahçelerde yetiştirilen çok yıllık bir süs bitkisidir. Süsen bitkisi için bakımın temeli, bol güneş, iyi drenaj ve türüne uygun dikim derinliğidir. Rizomlu irislerde kök benzeri gövde yüzeye yakın kalırken, soğanlı irislerin dikimi daha derin yapılır. Bu ayrım, sulama ve çürüme riskini doğrudan etkiler. Çiçeklenme dönemi tür ve çeşide göre ilkbahardan yaz başına değişebilir.
İrislerin çoğu bol güneşte daha iyi çiçeklenir. Günde en az birkaç saat doğrudan güneş alan yer, sağlam yaprak ve çiçek sapı gelişimini destekler. Yarı gölgede bitki yaşayabilir, ancak çiçek sayısı azalabilir. Çok sıcak bölgelerde öğleden sonra hafif gölge bazı hassas türlere yarar sağlayabilir. Sık dikimden kaçınmak, yaprakların kuruması ve hava dolaşımı için önemlidir.
Yeni dikilen irisler köklenene kadar düzenli, ölçülü sulanır. Rizomlu süsenlerde üst toprak kurudukça su verin; sürekli ıslak toprak rizom çürümesine yol açar. Soğanlı türlerde büyüme döneminde nem gerekir, dinlenme döneminde ise sulama azalır. Yaprakların solması susuzluğu gösterebilir; yumuşayan rizom, sararma ve kötü koku fazla neme işaret eder. Yağışlı dönemde ek sulamayı azaltın.
İris için geçirgen, suyu biriktirmeyen toprak gerekir. Rizomlu türlerde rizomun üst kısmını tamamen derine gömmeyin; güneş ve hava alacak biçimde yüzeye yakın yerleştirin. Soğanlı irislerin dikim derinliği ise türe göre farklıdır. Ağır killi toprağı kumlu veya organik maddeli malzemeyle gevşetmek faydalıdır. Saksıda drenaj delikli kap kullanın; kökleri sürekli su içinde bırakmayın.
İrislerin çoğu ılıman iklimlerde ve kış soğuğu yaşayan bölgelerde iyi gelişir, fakat türler arasında belirgin fark vardır. Rizomlu bahçe süsenleri genellikle dayanıklıdır; soğanlı türlerin gereksinimleri değişebilir. Aşırı nem, özellikle serin havada çürüme riskini artırır. Yeni dikilen bitkileri şiddetli don ve su birikintisinden korumak gerekir. Çiçekler yoğun yağmur ve rüzgârda kısa süreli zarar görebilir.
Rizomlu irisler çiçeklenme sonrası veya iklimin uygun olduğu dönemde kümeler bölünerek çoğaltılır. Sağlıklı rizom parçalarında en az bir canlı sürgün ya da göz bulunmalıdır. Kesilen yüzeylerin kısa süre havalanması çürüme riskini azaltabilir. Soğanlı irisler ise yan soğanların ayrılmasıyla çoğaltılır. Tohumla üretim mümkündür, ancak çiçeklenme için daha uzun süre gerekebilir ve çeşit özellikleri farklılaşabilir.
Çiçek azlığı çoğu zaman yetersiz güneş, fazla derin dikim veya yaşlanmış kalabalık kümelerden kaynaklanır. Rizomda yumuşama ve kötü koku, genellikle fazla sulama veya zayıf drenaj belirtisidir; çürük kısımları temizleyin, sulamayı azaltın ve toprağı iyileştirin. Yapraklardaki lekeler için döküntüleri uzaklaştırın ve bitkiler arası hava akışını artırın. Sorun yaygınlaşırsa ziraat mühendisine danışın.
Süsen bitkisini güneşli, iyi drene toprağa dikin ve türüne göre sulayın. Rizomlu irislerde rizomu derine gömmeyin; soğanlı türlerde ise uygun dikim derinliğini tür etiketinden kontrol edin. Kümeler sıklaşınca bölmek çiçeklenmeyi destekler.
Rizomlu irisler sağlıklı kümelerin bölünmesiyle çoğaltılır. Her parçada canlı bir göz veya sürgün ve yeterli kök bulunmalıdır. Soğanlı irislerde yan soğanlar ayrılabilir. Tohumla üretim mümkündür, ancak çiçek görmek daha uzun sürer ve çeşit özellikleri değişebilir.
Rizomlu süsenlerde rizom çok derine gömülür veya sürekli ıslak kalırsa çürüme riski artar ve çiçeklenme azalabilir. Bu nedenle rizom yüzeye yakın yerleştirilir, üst kısmının hava ve ışık alması sağlanır. Soğanlı irislerde bu kural geçerli değildir.
Sulama sıklığı toprağa, mevsime ve iris türüne bağlıdır. Rizomlu süsenlerde üst toprak kurudukça ölçülü sulama yapın; yağışlı dönemde azaltın. Soğanlı türlerde büyüme döneminde nem gerekir, dinlenme döneminde ise toprağın daha kuru kalması genellikle uygundur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.
Harman üzerinde güncel i̇ris (süsen bakımı) ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık İris (Süsen Bakımı) İris (Süsen Bakımı) Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni