Menü
Glayöl (Gladiolus), süsengiller (Iridaceae) familyasına ait, yumrulu (kormus) bir çok yıllık süs bitkisidir. Adı Latincede kılıç anlamına gelen gladius sözcüğünden gelir, çünkü uzun ve sivri yaprakları kılıç biçimindedir. Türlerinin çoğunun anavatanı Güney Afrika Cape bölgesidir; ayrıca Akdeniz havzası ve Ön Asya kökenli türleri de vardır. Bahçenizin güneşli köşelerinde ve özellikle kesme çiçek olarak yetiştirilen tipik bir dış mekan bitkisidir; iç mekanda kalıcı olarak yetiştirilmez, ancak açan başaklar vazoda uzun süre dayandığı için çok sevilir. Bir buçuk metreye ulaşabilen dik çiçek başağı üzerinde alttan üste doğru sırayla açan huni biçimli, kırmızıdan beyaza, sarıdan mora kadar zengin renk yelpazesindeki iri çiçekleriyle tanınır. Yaz bahçesine dikey vurgu katması, çiçekçilikte gösterişli buketler oluşturması ve yumrudan kolay çoğaltılması onu hem hobi bahçıvanının hem de peyzaj tasarımının gözdesi yapar.
Glayöl tam güneş seven bir bitkidir; günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı ister. Yeterli ışık alamayan yumrular cılız, ince ve yatmaya eğilimli başaklar üretir, çiçek sayısı azalır ve renkler solar. Bahçede güneye veya güneybatıya bakan, gün boyu aydınlanan açık alanlara dikilmelidir. Çok sıcak ve kavurucu iklimlerde öğle sonrası hafif gölge çiçeklerin daha uzun ömürlü olmasına yardımcı olabilir, ancak genel kural bol güneştir. Saksıda yetiştiriyorsanız balkonun en aydınlık, gölgesiz noktasını seçin; iç mekan pencere ışığı bu bitki için yetersiz kalır ve zayıf gelişmeye yol açar.
Glayöl büyüme ve çiçeklenme döneminde düzenli neme ihtiyaç duyar, ancak durgun sudan hoşlanmaz. Kural olarak haftada yaklaşık 2-3 cm su verilecek şekilde, toprağın üst birkaç santimi kuruduğunda derinlemesine sulanır. Sıcak ve kurak yaz aylarında, özellikle çiçek başağı oluşurken sulama sıklığı artırılır; toprağın sürekli hafif nemli kalması istenir. Suyu bitkinin dibine verin, yaprakları ıslatmaktan kaçının çünkü ıslak yapraklar mantar hastalıklarını davet eder. Fazla su ve drenajsız zeminde yumru çürür, yapraklar sararıp pörsür. Susuz kalındığında yapraklar solar, uçları kahverengileşir ve çiçekler tam açmadan kurur. Çiçeklenme bitip yapraklar sararmaya başladığında sulama kademeli azaltılır, çünkü yumrunun kışa hazırlanması için toprağın kuruması gerekir.
Glayöl gevşek, iyi drene olan, organik maddece zengin ve hafif kumlu-tınlı toprakları sever; ideal pH aralığı 6,0-7,0 arasıdır. Ağır killi, su tutan topraklarda yumrular çürür, bu nedenle dikim yerine kum, perlit veya olgun kompost karıştırarak drenaj iyileştirilmelidir. Yumrular ilkbaharda, don tehlikesi geçtikten sonra 10-15 cm derinliğe ve 10-15 cm aralıkla dikilir. Saksıda yetiştirmek için dip delikleri bol ve derin bir kap seçin; tabana drenaj katmanı koyup üzerine bahçe toprağı, torf ve perlit karışımı doldurun. Glayöl her yıl yeni yumru ürettiği için geleneksel anlamda saksı değişimine değil, sonbaharda yumruların sökülüp temizlenerek serin ve kuru bir yerde kışlatılmasına, ilkbaharda yeniden dikilmesine dayanır.
Glayöl ılıman ve sıcak iklim bitkisidir; 20-25 derece civarında en iyi gelişir ve orta düzey nemden hoşlanır, ortam nemi konusunda seçici değildir. Asıl hassasiyeti soğuğadır: yumrular dona dayanıksızdır ve toprak sıcaklığı düzenli olarak sıfırın altına inen bölgelerde kışı toprakta geçiremez. Kışları ılıman geçen yerlerde yumrular toprakta kalabilse de, soğuk bölgelerde ilk sonbahar donlarından hemen sonra, yapraklar sarardığında sökülmelidir. Sökülen yumruların toprağı temizlenir, birkaç gün havalandırılarak kurutulur, hasta olanlar ayıklanır ve 5-10 derece civarında, serin, karanlık, iyi havalanan bir yerde file veya kağıt kese içinde ilkbahara kadar saklanır. Bu kışlatma bitkinin sürekliliğinin anahtarıdır.
Glayölün en pratik ve yaygın çoğaltma yolu yumru (kormus) yoluyladır. Her mevsim ana yumrunun üzerinde yeni bir büyük yumru ve onun çevresinde kormel adı verilen çok sayıda küçük yavru yumru oluşur. Sonbaharda sökülen yumrular kışlatıldıktan sonra ilkbaharda ayrılır; iri yumrular doğrudan çiçek verirken, mercimek büyüklüğündeki kormeller ayrı bir yastığa dikilip bir-iki yıl büyütüldüğünde çiçek verecek boya ulaşır. Bu, çeşidin özelliklerini birebir koruyan en güvenilir yöntemdir. Tohumla çoğaltma da mümkündür ancak çiçeklenmesi yıllar alır ve genellikle ana bitkiden farklı özellikte fertler verdiği için sadece ıslah ve yeni çeşit elde etme amacıyla kullanılır. Çelik veya yaprakla çoğaltma glayöl için uygun değildir.
Glayölde en yaygın zararlı glayöl tripsidir (Thrips simplex); yapraklarda ve çiçeklerde gümüşi lekelenme, benekli ve deforme açan çiçeklere yol açar, hem tarlada hem depoda yumruya bulaşır. Yapraklardaki sararma çoğunlukla aşırı sulama ve kötü drenaja bağlı kök-yumru çürüklüğünden veya Fusarium solgunluğundan kaynaklanır; çözüm drenajı iyileştirmek, hasta yumruları imha etmek ve dikim yerini yıllara göre değiştirmektir. Yaprak uçlarının kahverengileşmesi susuzluk veya trips zararının işareti olabilir. Nemli ve serin havalarda Botrytis (gri küf) çiçek ve yapraklarda kahverengi çürük lekeler yapar; ıslak yaprakları önlemek ve havalanmayı artırmak koruyucudur. Yaprakbiti (afit) genç sürgünlerden öz emerek büyümeyi bozar ve virüs taşır. Sağlıklı yumru seçmek, hastalıklı bitkileri uzaklaştırmak ve dibe sulamak sorunların çoğunu önler.
Büyüme ve çiçeklenme döneminde düzenli, derinlemesine sulanır; haftada yaklaşık 2-3 cm su verilir ve toprağın üst birkaç santimi kuruduğunda tekrar sulanır. Sıcak yaz günlerinde ve başak oluşurken sulama sıklaştırılır. Su bitkinin dibine verilmeli, yapraklar ıslatılmamalıdır. Çiçeklenme bitip yapraklar sararınca sulama azaltılır.
En sık nedeni aşırı sulama ve kötü drenaj sonucu yumrunun çürümesi ya da Fusarium solgunluğudur. Çiçeklenme sonrası doğal yaşlanmayla da yapraklar sararır, bu normaldir ve yumrunun kışa hazırlandığını gösterir. Susuzluk ve trips zararı da yaprakların sararıp uçlarının kahverengileşmesine yol açabilir. Drenajı iyileştirmek ve hasta yumruları ayıklamak gerekir.
Hayır, glayöl tam güneş isteyen bir dış mekan ve bahçe bitkisidir; pencere ışığı gelişimi için yetersiz kalır ve iç mekanda cılız, yatık başaklar verir. Ancak kesilen çiçek başakları vazoda uzun süre dayandığı için iç mekana kesme çiçek olarak alınır. Bitkinin kendisi bahçede veya güneşli balkonda yetiştirilmelidir.
Yumrular dona dayanıksızdır. Soğuk bölgelerde ilk sonbahar donundan sonra, yapraklar sarardığında sökülür, toprağı temizlenir, birkaç gün kurutulur ve hastalıklı olanlar ayıklanır. Sağlam yumrular 5-10 derece civarında serin, kuru ve havadar bir yerde file ya da kağıt kesede ilkbahara kadar saklanıp yeniden dikilir. Kışları ılıman geçen yerlerde toprakta kalabilir.
Yumrular ilkbaharda, don tehlikesi tamamen geçtikten sonra dikilir. Tam güneş alan, gevşek ve iyi drene olan bir toprağa 10-15 cm derinliğe, 10-15 cm aralıklarla yerleştirilir. Ardışık dikimlerle çiçeklenme dönemi yaza yayılabilir. Dikimden yaklaşık 70-90 gün sonra çiçek başakları açmaya başlar.
Harman üzerinde güncel glayöl ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Glayöl Glayöl Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
