Bitki hastalıkları ve zararlıları

Kök Çürüklüğü: Belirtileri ve Mücadelesi

Hastalık · Mantari Hastalık

Kök Çürüklüğü nedir?

Kök çürüklüğü (çökerten), Pythium, Rhizoctonia, Fusarium, Phytophthora, Sclerotinia ve Alternaria gibi çeşitli toprak kökenli etmenlerin tek başına ya da birlikte neden olabildiği bir hastalık grubudur. Özellikle çimlenme ve fide döneminde kök ve kök boğazını çürüterek fidelerin devrilip ölmesine yol açar. Yetişkin bitkilerde de kök ve kök boğazı çürümesi ile solgunluk oluşturabilir.

Etkilediği ürünler

Domates

biber

patlıcan hıyar marul

lahana fasulye ve birçok sebze fidesi ile süs bitkileri

Belirtiler

Hastalık tohum çimlenmesinden sonraki fide döneminde belirgindir ve çıkıştan önce tohumda da zarar oluşturabilir.
Fidelerin toprakla temas eden kök boğazında sulu, kahverengi lekeler oluşur, bu bölge incelip yumuşar ve fideler devrilir.
Gerek çıkış öncesi gerek çıkış sonrası ölümler nedeniyle fidelik ve tarlada boşluklar (yerlerde boş alanlar) görülür.
Yetişkin bitkilerde köklerde kararma, çürüme ve buna bağlı sararma, büyümede gerileme ve solgunluk ortaya çıkabilir.

Neden olur?

Fazla ve düzensiz sulama, kötü drenaj, ağır ve su tutan topraklar, düşük toprak sıcaklığı ile birlikte yüksek nem hastalık için en uygun koşullardır. Sık ekim, havalanmayan fidelikler, aşırı azotlu gübreleme ve kirli harç/kaplar riski artırır. Etmenler bulaşık toprak, harç, tohum, su ve alet ekipmanla yayılır.

Entegre mücadele

Mücadelede kültürel önlemler esastır: tohumun sık ekilmemesi, fideliklerin uygun koşullarda sık sık havalandırılması, aşırı sulamadan kaçınılması ve gereksiz azotlu gübre verilmemesi. Zarar gören fidelerin harç toprağı boşaltılıp kaplar temizlenmeli, hastalıklı fideler uzaklaştırılmalıdır. Sağlıklı, hastalıksız harç ve sertifikalı tohum kullanılmalı, drenaj iyileştirilmelidir. Biyolojik mücadelede bazı yararlı antagonist mikroorganizmalar koruyucu olarak değerlendirilebilir. Kimyasal mücadelede tohum ilaçlaması, ekim öncesi/sonrası toprak uygulaması ve çıkış sonrası uygulamalar için ruhsatlı fungisit grupları kullanılır; uygun preparat ve yöntem için il/ilçe tarım müdürlüğüne veya reçete için ziraat mühendisine danışılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Çökerten ve kök çürüklüğü aynı şey mi?

Çökerten, fide döneminde kök boğazının çürüyüp fidelerin devrilmesiyle görülen kök çürüklüğü biçimidir. İkisi çoğunlukla aynı toprak kökenli etmenler tarafından oluşturulur.

Kök çürüklüğü neden fidelikte yaygındır?

Sık ekim, yüksek nem, aşırı sulama ve kötü havalanma fidelikte etmenler için ideal ortam oluşturur. Bu koşullarda genç fideler hızla etkilenir.

Kök çürüklüğü nasıl önlenir?

Temiz harç ve kap kullanımı, seyrek ekim, iyi havalandırma, dengeli sulama ve iyi drenaj en önemli önlemlerdir. Bunlar etmen baskısını belirgin biçimde düşürür.

Sulama kök çürüklüğünü etkiler mi?

Evet, aşırı ve düzensiz sulama ile su tutan topraklar hastalığı doğrudan artırır. Sulamanın dengeli yapılması ve drenajın iyileştirilmesi kritik öneme sahiptir.

Korunma

Fidelik ve serada iyi havalanan, drenajı iyi ortam sağlanmalı, temiz ve dezenfekte edilmiş harç ile kaplar kullanılmalıdır.
Sertifikalı, hastalıksız tohum ve fide tercih edilmeli, ekim sıklığı ayarlanmalı ve aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
Bulaşık toprak ve bitki artıkları uzaklaştırılmalı, alet ekipman temiz tutulmalı, uygun toprak sıcaklığında ekim yapılmalıdır.

Mücadele için ilçe tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danış. Bu içerik doz ve reçete bilgisi içermez.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı / TAGEM Sebze Hastalıkları Zirai Mücadele Teknik Talimatları.

Diğer hastalık ve zararlılar

Pas Hastalığı Erken Yanıklık (Alternaria) Antraknoz Mildiyö Monilya (Mumya Hastalığı) Külleme

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver