Bitki hastalıkları ve zararlıları

Erken Yanıklık (Alternaria): Belirtileri ve Mücadelesi

Hastalık · Mantari Hastalık

Erken Yanıklık (Alternaria) nedir?

Erken yanıklık, Alternaria solani başta olmak üzere Alternaria türlerinin neden olduğu bir mantar hastalığıdır. Etmen, bitkinin yaprak, gövde ve meyvelerinde iç içe halkalı, koyu renkli lekeler oluşturur ve fide döneminde kök boğazı yanıklığına yol açabilir. Nemli ve ılık dönemlerde hızla ilerleyerek verim ve kaliteyi düşürür.

Etkilediği ürünler

Domates

patates

patlıcan

biber

lahana

karnabahar

havuç

Belirtiler

Hastalığın ilk aşamasında yapraklarda küçük, düzensiz ve kahvemsi lekeler görülür.
Lekeler ilerledikçe iç içe geçmiş halka (hedef tahtası) şeklini alarak yaklaşık 1-2 cm büyür ve koyu gri bir renk kazanır.
Şiddetli durumda yapraklar kuruyarak dökülür ve bitki zayıflar.
Gövdede koyu renkli uzun lekeler, meyvelerde ise genellikle sap ucundan başlayan çökük, koyu ve halkalı çürüklükler oluşur.
Fide döneminde kök çürüklüğü ve kök boğazı yanıklığı görülebilir.

Neden olur?

Hastalık, ılık ve nemli havalarda, yaprak ıslaklığının uzun sürdüğü koşullarda hızla ilerler. Etmen tarladaki bitki artıkları üzerinde misel olarak yaşamını sürdürür ve enfeksiyon çoğunlukla topraktan ve bitki artıklarından başlar. Sık dikim, zayıf havalanma, dengesiz beslenme ve stres altındaki bitkiler hastalığa daha duyarlıdır.

Entegre mücadele

Entegre mücadele önerilir. Kültürel önlem olarak sağlıklı tohum ve hastalıksız fide kullanımı, aynı familya bitkilerini (domates, patlıcan, biber, patates) art arda ekmeyip 2-3 yıllık ekim nöbeti uygulanması, hasat sonrası bitki artıklarının temizlenmesi, dengeli gübreleme ve iyi havalandırma önemlidir. Biyolojik mücadele olanakları (antagonist mikroorganizmalar) araştırılmakta olup destekleyici olabilir. Kimyasal mücadeleye ilk belirtiler görüldüğünde başlanması hastalığın yayılmasını sınırlar; koruyucu etkili ruhsatlı fungisit grupları kullanılır. Doz, ürün ve uygulama zamanı için il/ilçe tarım müdürlüğüne veya reçete için ziraat mühendisine danışılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Erken yanıklık nasıl tanınır?

Yapraklarda iç içe geçmiş halkalar şeklinde, koyu gri-kahverengi hedef tahtası görünümlü lekeler tipik belirtidir.

Hastalık topraktan mı bulaşır?

Etmen tarladaki bitki artıkları üzerinde canlılığını sürdürür ve enfeksiyon genellikle topraktan ve artıklardan başlar; bu yüzden hasat sonrası temizlik önemlidir.

Ekim nöbeti neden önemli?

Aynı familya bitkilerinin art arda ekilmesi topraktaki etmen yoğunluğunu artırır; 2-3 yıllık ekim nöbeti hastalık baskısını azaltır.

İlaçlamaya ne zaman başlamalıyım?

İlk belirtiler görüldüğünde başlanması yayılmayı önler; ruhsatlı ürün ve doz için il/ilçe tarım müdürlüğüne veya reçete için ziraat mühendisine danışılmalıdır.

Korunma

Sertifikalı tohum-fide kullanımı, ekim nöbeti, hasat sonrası tarla temizliği, üstten sulama yerine damla sulama ile yaprak ıslaklığının azaltılması, dengeli beslenme ve uygun bitki sıklığı önleyici tedbirlerdir.

Mücadele için ilçe tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danış. Bu içerik doz ve reçete bilgisi içermez.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele Teknik Talimatları.

Diğer hastalık ve zararlılar

Elma Karalekesi Monilya (Mumya Hastalığı) Külleme Mildiyö Kök Çürüklüğü Fusarium Solgunluğu

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver