Menü
Bakla (Vicia faba), Türkiye mutfağının en eski baklagillerinden biridir ve özellikle ilkbahar aylarında taze olarak sofralarda yer alır. Zeytinyağlı yemeklerden etli sulu yemeklere, iç baklalı pilavlardan kuru bakla ezmesine kadar geniş bir kullanım alanı vardır. Beslenme açısından bakla, bitkisel protein ve lif içeriğiyle öne çıkan bir baklagildir; tahıllarla birlikte tüketildiğinde daha dengeli bir protein profili sunar. Taze bakla, kuru baklaya göre daha az kalori ve daha yüksek su içerir; kuruduğunda ise protein ve enerji yoğunluğu belirgin şekilde artar. Folat, potasyum, demir ve manganez gibi mineral ve vitaminler bakımından da katkı sağlayan bakla, sebze ağırlıklı ve bitkisel temelli beslenme düzenlerinde pratik bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Dengeli ve çeşitli bir beslenmenin parçası olarak, mevsiminde tüketildiğinde hem lezzet hem de besin çeşitliliği açısından mutfağa değer katar.
Aşağıdaki değerler taze (iç) baklanın yaklaşık 100 gramı içindir ve kaynaklara göre değişebilir. Enerji yaklaşık 70-90 kcal; karbonhidrat yaklaşık 11-13 g; protein yaklaşık 5-8 g; yağ yaklaşık 0,5-0,8 g (çok düşük); lif yaklaşık 5-8 g. Öne çıkan vitamin ve mineraller arasında folat (B9), C vitamini, potasyum, demir, manganez, magnezyum ve fosfor bulunur. Not: Kuru bakla suyunu kaybettiği için çok daha yoğundur; kuru baklanın 100 gramında enerji yaklaşık 330-345 kcal, protein yaklaşık 24-26 g ve lif yaklaşık 20-25 g düzeyine çıkar. Bu nedenle taze ve kuru bakla değerlerini ayırt etmek önemlidir. Değerler TürKomp ve USDA gibi gıda kompozisyon veri tabanlarındaki tipik aralıklara dayanır.
Baklada en belirgin öne çıkan ögeler bitkisel protein ve liftir; ayrıca folat ve potasyum bakımından da dikkat çeker. Bitkisel protein, vücudun temel yapı taşlarından biri olarak günlük protein alımına katkı sağlar ve özellikle tahıllarla birlikte tüketildiğinde daha dengeli bir amino asit profili oluşturur. Lif, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve tokluk hissine katkıda bulunan bir bileşendir. Folat, hücre yenilenmesi ve genel metabolik işlevler açısından beslenmede önemli bir vitamindir. Bu ögeler, dengeli ve çeşitli bir beslenmenin doğal bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Bakla mutfakta hem taze hem kuru olarak kullanılır. Taze bakla, zeytinyağlı yemeklerde, sebze yemeklerinde ve iç baklalı pilavlarda değerlendirilir; kuru bakla ise haşlanarak ezme (örneğin fava) veya sulu yemek olarak hazırlanır. Genç ve körpe baklalar kabuğuyla birlikte pişirilebilirken, olgunlaşmış taneler genellikle kabuğu soyularak tüketilir. Besin kaybını azaltmak için baklayı bol suda uzun süre kaynatmak yerine az suda ve kısa sürede pişirmek, suda çözünen folat ve C vitamini gibi ögelerin daha az kaybedilmesine yardımcı olur. Haşlama suyunun bir kısmını yemeğe eklemek de suya geçen besinleri değerlendirmenin pratik bir yoludur. Buharda pişirme, suda haşlamaya göre bazı vitaminlerin korunması açısından avantajlı olabilir. Kuru bakla pişirilmeden önce birkaç saat suda bekletilir; bu işlem pişme süresini kısaltır ve sindirimi kolaylaştırır.
Taze baklayı tazeliğini ve besin değerini korumak için buzdolabında serin bölümde, tercihen delikli bir poşet içinde saklamak ve birkaç gün içinde tüketmek en iyisidir. Uzun süre bekletilecekse ayıklanıp haşlandıktan sonra dondurulması, folat ve C vitamini gibi ögelerin daha iyi korunmasına yardımcı olur. Kuru bakla ise ağzı kapalı kavanozda, serin, kuru ve ışıksız ortamda uzun süre saklanabilir.
Taze baklanın yaklaşık 100 gramında ortalama 70-90 kcal enerji, 5-8 g bitkisel protein, 11-13 g karbonhidrat, 5-8 g lif ve çok düşük düzeyde (0,5-0,8 g) yağ bulunur. Ayrıca folat, C vitamini, potasyum, demir ve manganez gibi vitamin ve mineraller içerir. Değerler kaynağa ve ürünün olgunluğuna göre değişebilir.
Taze iç baklanın 100 gramı yaklaşık 70-90 kalori içerir. Kuru bakla ise suyunu kaybettiği için çok daha yoğundur ve 100 gramı yaklaşık 330-345 kalori düzeyine çıkar. Bu nedenle taze ve kuru bakla değerlerini ayrı düşünmek gerekir.
Bakla, bitkisel protein ve lif içeriğiyle öne çıkar. Bunun yanında folat (B9 vitamini) ve potasyum bakımından da dikkat çekici bir baklagildir. Bu ögeler dengeli ve bitkisel ağırlıklı beslenme düzenlerinde genel katkı sağlar.
İkisi de değerli olmakla birlikte kompozisyonları farklıdır. Kuru bakla su içermediği için gram başına daha fazla protein, lif ve enerji sunar. Taze bakla ise daha yüksek su ve C vitamini içeriğiyle daha az kaloriye sahiptir. Beslenme hedefine göre her ikisi de dengeli bir menüde yer alabilir.
Baklayı bol suda uzun süre kaynatmak yerine az suda ve kısa sürede pişirmek, suda çözünen folat ve C vitamini gibi ögelerin korunmasına yardımcı olur. Buharda pişirme de iyi bir seçenektir. Haşlama suyunun bir kısmını yemekte kullanmak, suya geçen besinleri değerlendirmeyi sağlar.
Kaynak: TürKomp Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel bakla ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Bakla Bakla Fiyatları Bakla Nasıl Saklanır Tüm Bakla BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
