Ana Sayfa Tarım Araçları Anason Münavebesi

Anason Münavebesi (Ekim Nöbeti)

Anason münavebesi ekim nöbeti

Anason (Pimpinella anisum), maydanozgiller (Apiaceae) familyasından, ülkemizde başta Ege Bölgesi olmak üzere Denizli, Burdur, Antalya, Muğla ve Isparta çevresinde yetiştirilen, tohumu uçucu yağ (anetol) bakımından zengin bir baharat ve endüstri bitkisidir. Rakı üretiminin ana hammaddesi olması nedeniyle sözleşmeli üretimi yaygındır. Yazlık ya da güzlük ekilebilen, sıcağı seven, uzun vejetasyon süresine sahip bu bitki iyi drene olan, kireçli tınlı topraklarda başarılı olur. Anasonda münavebe (ekim nöbeti), sürekli aynı tarlada tahıl veya kendi familyasından bitki yetiştirmenin getirdiği toprak yorgunluğu, hastalık birikimi ve yabancı ot baskısını kırmak açısından belirleyicidir. Kök yapısı derin olmadığından ve gençlik döneminde yabancı otlarla rekabeti zayıf olduğundan, önceki ürünün tarlayı temiz bırakması büyük önem taşır. Doğru kurgulanmış bir nöbet, hem tohum verimini hem de kaliteyi belirleyen uçucu yağ oranını korur.

Anason Üretiminde Münavebe Neden Önemli?

Anason maydanozgiller familyasından olduğu için, aynı familyadan kimyon, kişniş, rezene, havuç ve maydanoz gibi bitkilerle ortak hastalık ve zararlılara sahiptir. Bu bitkiler üst üste ya da kısa aralıklarla ekilirse, topraktaki fungal etmenler (Alternaria, Sclerotinia, kök çürüklükleri) ve zararlı populasyonu birikerek çıkışı ve verimi düşürür. Münavebe bu döngüyü kırar. Anason gençlik döneminde yavaş geliştiğinden yabancı otlarla rekabeti zayıftır; bu yüzden kendisinden önce tarlayı yabancı ottan arındıran, sık kapanış yapan bir ürün gelmesi büyük avantajdır. Ayrıca besin dengesi açısından anason aşırı azottan hoşlanmaz. Yüksek azot vejetatif aksamı artırıp yatmaya yol açar ve tohumdaki uçucu yağ oranını düşürür. Baklagil gibi azot bağlayan bir ön bitkiden sonra dengeli, ölçülü gübreleme yapıldığında hem toprak yapısı iyileşir hem de kalite korunur. Nöbetli üretim toprağın fiziksel yapısını da dinlendirir.

Anason Hangi Üründen Sonra Ekilmeli?

Anasondan ÖNCE en uygun grup baklagillerdir. Nohut, mercimek, fasulye ve yonca gibi baklagiller (Fabaceae) toprağa azot kazandırır, yapıyı iyileştirir ve tarlayı görece temiz bırakır; bunlardan sonra anasonun ölçülü azot ihtiyacı doğal yolla büyük ölçüde karşılanır. Tahıllar (buğday, arpa; Poaceae) da iyi bir ön bitkidir çünkü anasonla ortak hastalık ve zararlıları yoktur, saman kalıntısı organik madde sağlar ve familya farkı hastalık döngüsünü kırar. Anasondan SONRA ise tahıllar (buğday, arpa) ya da baklagiller getirilmesi idealdir; farklı familyadan bu ürünler toprakta anasona özgü etmenlerin birikmesini engeller. Ayrıca patatesgiller (patates, domates) gibi tamamen farklı familyalar da nöbet çeşitliliği için uygundur. Temel ilke, anasondan önce ve sonra mutlaka maydanozgiller dışında bir familyanın gelmesi ve mümkünse azot bağlayan bir baklagil ile döngünün desteklenmesidir.

Anason Münavebesinde Nelerden Kaçınılmalı?

Kesinlikle kaçınılması gereken, anasonu kendi familyasından bir bitkinin ardına ya da önüne koymaktır. Kimyon, kişniş, rezene, dereotu, havuç ve maydanoz gibi maydanozgiller ile anasonun art arda ekilmesi ortak hastalık (Alternaria yaprak lekesi, Sclerotinia, kök çürüklükleri) ve zararlı yükünü tehlikeli düzeyde artırır. Aynı tarlaya anason üst üste (monokültür) ekilmemeli; aynı yere dönmeden önce en az üç, tercihen dört yıl beklenmelidir. Ayrıca yoğun azotlu gübreleme gerektiren ya da tarlayı yabancı ot tohumuyla dolu bırakan, geç hasat edilen ürünlerden hemen sonra ekim, anasonun zayıf başlangıç dönemini zorlaştırır. Drenajı bozuk, taban suyu yüksek, önceki üründen kalıntı hastalık taşıyan tarlalar da anason için uygun değildir. Sclerotinia riski nedeniyle ayçiçeği ve kolza gibi bu etmene duyarlı bitkilerin hemen ardından anason ekiminden de kaçınılması yerinde olur.

Anason İçin Örnek Münavebe Planı

Dört yıllık örnek ekim nöbeti planı: 1. Yıl: Baklagil (nohut ya da mercimek); toprağa azot kazandırır ve tarlayı yabancı ottan büyük ölçüde arındırır. 2. Yıl: Anason; ön bitkiden kalan azot ve temiz tarla sayesinde iyi çıkış ve kaliteli tohum verimi elde edilir. 3. Yıl: Tahıl (buğday ya da arpa); farklı familya olduğu için anasona özgü hastalık ve zararlı döngüsünü kırar, saman kalıntısı organik madde sağlar. 4. Yıl: İkinci bir baklagil (fasulye) ya da patates gibi farklı familyadan bir ürün; toprak yapısı yenilenir ve döngü tekrar baklagil-anason sırasına hazırlanır. Bu planda anason aynı tarlaya dört yılda bir döndüğünden maydanozgillere özgü hastalık birikimi engellenir. Üç yıllık daha kısa bir alternatif ise baklagil, anason, tahıl sırasıyla kurulabilir; ancak dört yıllık döngü hastalık baskısı ve toprak dinlenmesi açısından daha güvenlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anason hangi üründen sonra ekilmeli?

Anason en iyi baklagillerden (nohut, mercimek, fasulye, yonca) ya da tahıllardan (buğday, arpa) sonra ekilir. Baklagiller toprağa azot kazandırıp yapıyı iyileştirir ve tarlayı görece temiz bırakır; tahıllar ise anasonla ortak hastalığı olmadığı için hastalık döngüsünü kırar. Anasondan önce kesinlikle kimyon, kişniş, rezene, havuç, maydanoz gibi kendi familyasından (maydanozgiller) bir bitki gelmemelidir.

Anason aynı tarlaya kaç yılda bir ekilebilir?

Anason aynı tarlaya üst üste ekilmemeli, aynı yere dönmeden önce en az üç, tercihen dört yıl geçmelidir. Bu bekleme süresi, maydanozgillere özgü fungal hastalıkların ve zararlıların toprakta birikmesini önleyerek verimi ve uçucu yağ kalitesini korur.

Anasondan sonra hangi ürün ekilebilir?

Anasondan sonra tahıllar (buğday, arpa) veya baklagiller ekilmesi idealdir. Bu farklı familyadan ürünler, toprakta anasona özgü hastalık etmenlerinin birikmesini engeller. Patates ve domates gibi patatesgiller de nöbet çeşitliliği için uygundur. Anasondan sonra bir başka maydanozgil ekmekten kaçınılmalıdır.

Anason kendi familyasından hangi bitkilerle nöbete girmemeli?

Anason maydanozgiller (Apiaceae) familyasındandır. Bu familyadan kimyon, kişniş, rezene, dereotu, havuç ve maydanoz ile art arda ekilmesinden kaçınılmalıdır. Ortak hastalık ve zararlılar (Alternaria, Sclerotinia, kök çürüklükleri) bu bitkiler üst üste geldiğinde tehlikeli düzeyde artar.

Anason öncesi baklagil ekmenin faydası nedir?

Baklagiller kökündeki bakterilerle havadan azot bağlayıp toprağa kazandırır. Anason aşırı azottan hoşlanmadığı ve yüksek azot uçucu yağ oranını düşürdüğü için, baklagilden gelen dengeli doğal azot anasonun ölçülü ihtiyacına çok uygundur. Ayrıca baklagiller tarlayı yabancı ottan arındırdığından, gençlik döneminde rekabeti zayıf olan anasonun çıkışını kolaylaştırır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Anason Tarımı. Münavebe planı bölge, toprak ve iklim koşullarına göre uyarlanmalıdır.

Anason almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Harman üzerinde güncel anason ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Anason Anason Ne Zaman Ekilir Anason Yetiştiriciliği Tüm Anason Bilgileri