Menü
Alıç, Türkiye florasında çok sayıda yabani ve kültüre alınmış türle temsil edilen, gülgiller (Rosaceae) familyasına bağlı bir meyvedir. Ülkemizde alıç çeşitliliği, tek bir tür yerine Crataegus cinsine ait farklı türlerin oluşturduğu geniş bir yelpazeye dayanır. Bu nedenle alıç çeşitleri çoğunlukla botanik türler ve bunlardan seçilmiş üstün genotipler üzerinden tanımlanır. Meyve iriliği, rengi (sarı, turuncu, kırmızı, kahverengi ve siyaha yakın tonlar), çekirdek sayısı ve etli kısmın oranı türden türe belirgin biçimde değişir. Anadolu, özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz geçit kuşakları alıç bakımından oldukça zengindir; buralarda hem doğal olarak yayılan hem de bahçe kenarlarında değerlendirilen türler bulunur. Alıç meyvesi taze tüketimin yanı sıra pekmez, marmelat, kurutmalık ve geleneksel bitkisel değerlendirmelerde kullanılır. Son yıllarda araştırma enstitüleri ve ziraat fakülteleri, iri meyveli ve yüksek verimli alıç genotiplerini belirlemeye yönelik seçme çalışmaları yürütmektedir. Aşağıda Türkiye koşullarında yetişen ve birbirinden meyve özellikleriyle ayrılan başlıca alıç türleri, olgunlaşma dönemleri, yayılış alanları ve kullanım biçimleriyle birlikte tanıtılmaktadır. Bu bilgiler, alıcı üretmek veya tanımak isteyenler için türler arası farkları netleştirmeyi amaçlar.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu başta olmak üzere Anadolu genelinde yaygın olarak bulunan, meyveleri iri ve etli olan bir türdür. Olgunlaştığında turuncudan tuğla kırmızısına dönen meyveleri, alıcın en çok taze tüketilen tiplerindendir. Yaprakları tüylü ve derin loblu olup türü ayırt etmede belirleyicidir. Meyveleri genellikle sonbaharda, eylül ve ekim aylarında olgunlaşır.
Alıç türleri içinde en iri meyvelere sahip olanlardan biridir ve azrole olarak da bilinir. Sarımsı ve turuncu renkli, bol etli meyveleri taze tüketim ile marmelat ve pekmez yapımına uygundur. Akdeniz ve Güney Anadolu iklim kuşağında daha çok öne çıkar. Meyvelerin çekirdek oranının düşük, et oranının yüksek olması onu değerli kılar.
Türkiye ve Avrupa genelinde en geniş yayılışa sahip türdür, meyvelerinde tek çekirdek bulunması nedeniyle tek çekirdekli alıç olarak da anılır. Küçük, parlak kırmızı meyveleri diğer türlere göre daha az etlidir. Çit bitkisi olarak kullanımı yaygındır ve çiçek ile yaprakları geleneksel bitkisel değerlendirmelerde tercih edilir. Kanaatkâr yapısıyla kurak ve taşlı alanlarda dahi tutunabilir.
Türkiye için endemik kabul edilen, İç Anadolu ve özellikle Ankara çevresinde yayılış gösteren bir türdür. Sarımsı renkli, nispeten iri meyveleri nedeniyle bazı yörelerde alıç armudu olarak da adlandırılır. Ayırt edici özelliği, solucanotunu andıran ince bölünmüş yapraklarıdır. Meyveleri geç dönemde, sonbaharda olgunlaşır ve taze tüketilir.
Meyvelerinde genellikle beş çekirdek bulunması nedeniyle bu adı alır ve diğer türlerden bu yönüyle kolayca ayrılır. Olgunlaştığında koyu mor ile siyaha yakın renk alan meyveleri, çoğu alıç türünün kırmızı tonlarından farklıdır. Kuzey Anadolu ve geçit bölgelerinde doğal olarak yetişir. Meyveleri küçük olmakla birlikte tatlımsı yapıdadır.
Doğu Anadolu ve komşu bölgelerde yayılış gösteren, iri ve sarımsı yeşil meyveleri olan bir türdür. Etli yapısı sayesinde taze tüketime ve kurutmaya elverişlidir. Yüksek rakımlı, soğuğa dayanıklı ortamlarda tutunabilmesiyle dikkat çeker. Meyveleri geç sonbaharda olgunluğa erişir.
Türkiye'de alıç tek bir tür değil, Crataegus cinsine ait çok sayıda türle temsil edilir. Doğu alıcı, büyük meyveli alıç, adi alıç, Ankara alıcı, beş çekirdekli alıç gibi türler yaygın olarak bilinir. Bunun yanında araştırma kurumlarınca iri ve verimli genotipleri belirlemek için seçme çalışmaları sürmektedir.
Alıç genellikle geç dönem bir meyvedir. Çoğu tür sonbaharda, eylül ile kasım ayları arasında olgunlaşır. Olgunlaşma zamanı türe, rakıma ve bölge iklimine göre değişir; yüksek ve soğuk bölgelerde hasat daha geç döneme kayabilir.
Meyve iriliği bakımından büyük meyveli alıç (Crataegus azarolus) öne çıkar. Sarımsı ve turuncu renkli, bol etli ve çekirdek oranı düşük meyveleri taze tüketim ile marmelat ve pekmez yapımına uygundur. Doğu alıcı da nispeten iri ve etli meyveleriyle bilinir.
Meyve rengi türler arasında belirgin farklılık gösterir. Doğu alıcı turuncu ve kırmızı, adi alıç parlak kırmızı, büyük meyveli alıç sarımsı ve turuncu, Ankara alıcı sarımsı, beş çekirdekli alıç ise koyu mor ve siyaha yakın tonlardadır. Çekirdek sayısı ve yaprak yapısı da ayırt etmede yardımcı olur.
Alıç Türkiye'nin büyük bölümünde doğal olarak bulunur. İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz geçit kuşakları alıç bakımından zengindir. Ankara alıcı İç Anadolu'ya, büyük meyveli alıç ise daha çok Akdeniz ve Güney Anadolu iklim kuşağına özgüdür. Türlerin çoğu kurak ve taşlı alanlara uyum sağlayabilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız alıç çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Alıç İlanları Alıç Üreticileri Alıç Fiyatları Alıç Yetiştiriciliği Tüm Alıç BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
