Menü
Akçaağaç bonsai, çoğunlukla Japon akçaağacı (Acer palmatum) ya da üç loblu akçaağaç (Acer buergerianum) türlerinden şekillendirilen, yaprak döken minyatür bir ağaçtır. Kökeni Doğu Asya, özellikle Japonya, Kore ve Çin ormanlarıdır. El ayası biçimindeki loblu, ince yaprakları ve özellikle sonbaharda kırmızı, turuncu ve sarıya dönen görkemli yaprak renkleriyle bonsai sanatının en sevilen türlerindendir. İlkbaharda açan taze sürgünleri, yazın zarif gölgeli gövde yapısı ve kışın çıplak dallarının oluşturduğu ince silüet, dört mevsim ayrı bir görünüm sunar. Akçaağaç bonsai kalıcı bir iç mekan bitkisi değildir; doğası gereği açık havada, balkon veya bahçede yetişen bir dış mekan ağacıdır ve sağlıklı kalması için yılda bir soğuk kış uyku dönemine ihtiyaç duyar. İnce dokusu, kolay dallanması ve tel ile şekillendirmeye uygun esnek gövdesi sayesinde hem yeni başlayanların hem de deneyimli bonsai ustalarının favorisidir.
Akçaağaç bonsai bol ışık sever ama ince yaprakları güçlü güneşte kolayca yanar. En ideali sabah doğrudan güneş alan, öğleden sonra ise gölgelenen bir konumdur; bu yüzden doğu yönlü bir balkon veya pencere önü en uygunudur. Yaz aylarının en sıcak saatlerinde, özellikle Acer palmatum çeşitlerinde yaprak kenarları kavrularak kahverengileşir (yaprak kenar yanığı). Öğleden sonra güneşinin sert olduğu bölgelerde bitkiyi yarı gölgeye almak veya gölgeleme filesi kullanmak gerekir. Kırmızı yapraklı çeşitler yeşillere göre güneşe biraz daha dayanıklıdır. Çok az ışıkta ise yapraklar arası boşluk açılır, sürgünler cılız ve uzun kalır, sonbahar renklenmesi soluklaşır. İç mekanda uzun süre tutulmaz; kısa süreli sergileme dışında daima açık havada, aydınlık ama yakıcı olmayan bir yerde barındırılmalıdır.
Akçaağaç bonsai düzenli ve bol su ister; toprağının tamamen kuruması yapraklarda hızlı zarar yaratır. Sulama takvimden çok toprağın nemine göre yapılır: yüzeydeki toprak hafifçe kurumaya başladığında, saksının altından su akana kadar bolca sulanır. Yaz sıcağında ve rüzgarlı günlerde küçük bonsai saksıları çok çabuk kurur, bu dönemde günde bir hatta iki kez sulama gerekebilir. Sonbaharda yapraklar döküldükçe ve kışın uyku döneminde su ihtiyacı belirgin biçimde azalır; bu dönemde toprak yalnızca nemli tutulur, asla su göllenmez. Fazla suyun belirtisi solmuş, sararan yapraklar ve ekşimiş toprak kokusudur; kökler havasız kalıp çürür. Susuzlukta ise yapraklar önce pörsür, ardından kenarlardan kavrularak kurur ve dökülür. Sulamada kireçsiz, yumuşak su tercih edilmeli, mümkünse yağmur suyu kullanılmalıdır.
Akçaağaç bonsai iyi drene olan, hem nemi tutan hem de fazla suyu kolayca uzaklaştıran hafif asidik bir karışım ister. Klasik bonsai reçetesi akadama, pomza (pumice) ve organik bileşen ya da kuru ırmak kumundan oluşan gözenekli bir harçtır; ağır bahçe toprağı ve tamamen turba yapıdan kaçınılır çünkü su tutup kök çürüğüne yol açar. Saksı sığ ve mutlaka drenaj delikli olmalı, dip taban serpme kaba taneli malzeme ile döşenmelidir. Genç ağaçlar yılda bir, olgun ağaçlar iki üç yılda bir saksı değiştirilir. En uygun zaman ilkbaharın hemen başında, tomurcuklar patlamadan hemen öncesidir. Repotting sırasında kök yumağı dikkatle açılır, saçak kökler kısaltılır, kalın kazık kökler budanır ve taze harçla yeniden yerleştirilir. Yeniden dikimden sonra bitki birkaç hafta gölgede ve rüzgarsız yerde tutulup dikkatle sulanmalıdır.
Akçaağaç bonsai serin, ılıman iklimin ağacıdır ve orta düzey hava nemini sever; çok kuru ve sıcak ortamda yaprak kenarları kavrulur. Yaz sıcaklarında yaprakları güneşten koruyup çevreyi serin tutmak, gerekirse akşamüstü yapraklara hafif su püskürtmek yararlıdır. Bu tür yaprak döken bir ağaç olduğundan kışın soğuğa ve uyku dönemine ihtiyaç duyar; birkaç hafta boyunca yaşanan düşük sıcaklıklar sağlıklı tomurcuklanma için gereklidir, bu yüzden kış boyunca ısıtılan iç mekana alınmamalıdır. Ancak saksıdaki kökler, toprağa dikili ağaçlara göre dona çok daha duyarlıdır. Sert kışlarda saksıyı rüzgarsız, korunaklı bir köşeye almak, kök bölgesini malç, saman veya kabarcıklı naylonla sarıp yalıtmak ya da soğuk ama donmayan bir sera veya garaja çekmek gerekir. Ani sıcaklık değişimleri ve kuru soğuk rüzgar en çok zarar veren etkenlerdir.
Akçaağaç bonsai birkaç yöntemle çoğaltılabilir. Tohumla üretim en yaygın yoldur: sonbaharda toplanan kanatlı tohumlar çimlenme engelini kırmak için birkaç ay nemli kumda soğuk katlamaya (stratifikasyon) bırakılır, ardından ilkbaharda ekilir; bu yöntem tür ağaçlar için idealdir ama isimli çeşitlerin özelliklerini birebir taşımaz. Çelikle çoğaltma ilkbahar sonu ve yaz başında yarı odunlaşmış sürgünlerden alınan çeliklerle yapılır; çelikler köklendirme hormonuna batırılıp nemli, gözenekli harca dikilir, ancak akçaağaç çeliklerinin köklenmesi görece zordur ve nem oranı yüksek tutulmalıdır. Deneyimli yetiştiriciler için en güvenilir yöntem hava daldırması (marcottage) yani dal üzerinde köklendirmedir; seçilen dalın kabuğu halka biçiminde soyulup nemli yosunla sarılır ve kök çıkınca ayrılır. Kırmızı yapraklı ya da yaprak biçimi özel çeşitler ise genellikle aşılama ile üretilir.
En sık görülen sorun yaprak kenarlarının kavrularak kahverengileşmesidir; nedeni genellikle sert öğle güneşi, kuru rüzgar ya da yetersiz sulamadır, çözümü bitkiyi yarı gölgeye almak ve toprağı düzenli nemli tutmaktır. Yaprakların sararıp dökülmesi çoğunlukla aşırı sulama ve havasız, su tutan toprakta gelişen kök çürüğüne işaret eder; bu durumda sulama azaltılır, gerekirse gözenekli harçla yeniden saksılama yapılır. Zararlılardan yaprak bitleri (afit) taze sürgünlerin ucunda kümelenip yaprakları kıvırır, kırmızı örümcek ise sıcak ve kuru havada yaprak altında ince ağlar ve soluk beneklenme yapar; ikisi de nem artırılarak ve uygun bir sabunlu su ya da uygun bitki koruma ürünüyle temizlenir. Nemli ve durgun havada yapraklarda beyaz un gibi külleme (külleme mantarı) görülebilir, hava sirkülasyonu artırılarak önlenir. Ani solma ve dalların tek tek kuruması ise toprak kaynaklı verticillium solgunluğunun belirtisi olabilir; hasta dallar kesilip imha edilmelidir.
Toprağın yüzeyi hafifçe kurumaya başladığında, saksının alt deliklerinden su akana kadar bolca sulanır. Yaz sıcağında küçük saksılar çok çabuk kuruduğu için günde bir veya iki kez sulama gerekebilir; kışın uyku döneminde ise toprak sadece nemli tutulur, su göllendirilmez. Mümkünse kireçsiz, yumuşak su ya da yağmur suyu tercih edilir.
En sık neden aşırı sulama ve havasız, su tutan topraktır; kökler çürümeye başlayınca yapraklar sararıp dökülür. Bu durumda sulama azaltılıp gözenekli harçla yeniden saksılama yapılır. Sonbaharda yaprakların sararıp kızarması ise doğaldır, ağacın mevsim gereği yapraklarını dökmesidir.
Hayır, akçaağaç bonsai kalıcı bir iç mekan bitkisi değildir. Doğası gereği açık havada yetişen, yaprak döken bir ağaçtır ve sağlıklı kalması için kışın soğuk bir uyku dönemine ihtiyaç duyar. Balkon veya bahçede tutulmalı, yalnızca kısa süreli sergileme için içeri alınmalıdır.
Ağacın kendisi soğuğa dayanıklıdır ve uyku için soğuğa ihtiyaç duyar, ancak saksıdaki kökler dona toprağa dikili ağaçlardan çok daha duyarlıdır. Sert kışlarda saksı rüzgarsız korunaklı bir köşeye alınır, kök bölgesi malç veya yalıtım malzemesiyle sarılır ya da ağaç soğuk ama donmayan bir sera veya garaja çekilir.
Genç ağaçlar yılda bir, olgun ağaçlar iki üç yılda bir saksı değiştirilir. En uygun zaman ilkbaharın hemen başında, tomurcuklar patlamadan hemen öncesidir. Kök yumağı dikkatle açılıp saçak kökler kısaltılır, kalın kökler budanır ve taze, iyi drene olan bonsai harcıyla yeniden dikilir.
Kaynak: Bonsai Empire ve Missouri Botanical Garden bahçe bilimi kaynakları.
Harman üzerinde güncel akçaağaç bonsai ilanlarını inceleyin ya da kendi bitkilerinizi ücretsiz ilan verin.
Satılık Akçaağaç Bonsai Akçaağaç Bonsai Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
