Menü
Dolu koruma ağları, bahçe ve bağların üzerine gerilerek düşen dolu tanelerinin bitkiye ve ürüne çarpmasını önleyen, genellikle yüksek yoğunluklu polietilen ipliklerden örülmüş file sistemleridir. Dolu tanesinin enerjisini file yüzeyinde dağıtarak meyvede berelenme, dal kırılması ve yaprak yırtılması riskini azaltır. Sistem, direkler, taşıyıcı tel ve germe halatları üzerine kurulur ve bahçenin tamamını çatı ya da düz örtü biçiminde kaplar. Dolu dışında kuş, güneş yanıklığı ve rüzgar zararına karşı da kısmi koruma sağlayabilir.
Dolu, meyve ve sebzede en hızlı ve en görünür ürün kaybına yol açan hava olaylarından biridir. Tane çarpması meyvede ezik ve yaralar bırakır, bu yaralar hem pazar değerini düşürür hem de mantari ve bakteriyel enfeksiyonlara kapı açar. Kaynaklara göre birinci sınıf olarak satılması planlanan ürün, dolu sonrası çoğu zaman ancak işlemelik ya da suyluk olarak değerlendirilebildiği için gelir kaybı belirgindir. Ağaçlarda genç sürgün ve dalların kırılması, sonraki yılın verimini ve ağaç sağlığını da etkileyebilir. Dolu koruma ağı kurulu alanlarda tanenin bitkiye doğrudan teması engellendiği için ürünün hem miktarı hem de kalite sınıfı büyük ölçüde korunur.
Korunmanın temeli, dolu riskinin yüksek olduğu yörelerde bahçeyi fiziksel bir file örtüsüyle kapatmaktır. Ağ, taşıyıcı direk ve tel sistemi üzerine, tanenin ağırlığını ve rüzgarı taşıyacak biçimde gergin kurulmalı, su ve doluyu ortadan yanlara akıtacak eğim ya da oluk düzeni bırakılmalıdır. Göz aralığı, hem küçük dolu tanelerini durduracak hem de ışık ve arı geçişini fazla kısıtlamayacak şekilde ürüne göre seçilir; döllenme için arı kullanılan bağ ve bahçelerde bu denge önemlidir. Risk yönetiminde ikinci ayak sigortadır: Türkiye'de devlet destekli bitkisel ürün sigortası (TARSİM) doluyu teminat altına alır ve dolu ağıyla korunan bahçelerde dolu teminatında tarife avantajı uygulanabildiği belirtilmektedir. Ağ yatırımı ile sigortanın birlikte kullanılması, hem fiziksel zararı azaltır hem de kalan riski güvenceye alır. Kurulum ve toplama işçiliği, bakım ve yenileme maliyetleri de yıllık plana dahil edilmelidir.
Ağ sistemini ilkbaharda, dolu mevsimi başlamadan önce gergin ve kontrol edilmiş biçimde hazır tutun; gevşek file, dolu ve rüzgarda hem yırtılır hem de dalları döver. Taşıyıcı direk, tel ve halatlarda paslanma, kopma ve gevşemeyi sezon başında ve fırtına sonrası kontrol edin. Kar tutan yörelerde ağın kış aylarında toplanması ya da kar yükünü taşıyacak sisteme sahip olması, çökme riskini azaltır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü uyarılarını ve bölgesel dolu tahminlerini takip ederek riskli günlerde son kontrolleri yapın. File altında havalandırma ve ilaçlama erişimini planlayın; kapalı sistemde nem ve hastalık dengesi değişebilir. Yeni bahçe planlıyorsanız direk ve sıra düzenini baştan ağ sistemine uygun kurmak, sonradan ekleme yapmaktan daha ekonomik olur.
Not: Meteorolojik uyarılar ve resmi tahminler için MGM ve tarım il/ilçe müdürlüğü kaynaklarını takip edin; bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
Dolu koruma ağları, dolu riski yüksek yörelerde meyve ve bağ üreticisi için en etkili fiziksel korunma yöntemlerinden biridir ve ürünü hem miktar hem kalite açısından korur. En sağlam yaklaşım, ağ yatırımını devlet destekli tarım sigortasıyla birlikte kullanmaktır: file zararı büyük ölçüde önler, sigorta kalan riski güvenceye alır. Sistemi mevsim başında gergin ve bakımlı tutun, MGM uyarılarını izleyin ve yeni bahçeleri baştan ağa uygun tasarlayın. Yatırım kararını verirken yörenizin dolu geçmişini, ürün değerini ve kurulum ile bakım maliyetlerini birlikte değerlendirin.
Doğru kurulan ve bakımı yapılan bir dolu ağı, düşen tanenin bitkiye doğrudan çarpmasını engelleyerek meyvede berelenme ve dal kırılmasını büyük ölçüde azaltır. Filenin gergin olması, göz aralığının ürüne uygun seçilmesi ve taşıyıcı sistemin sağlam olması korumanın etkinliğini belirler. Gevşek ya da yırtık file beklenen faydayı vermez.
Ağ fiziksel zararı azaltır ama tek başına her riski karşılamaz; bu yüzden ağ ve sigortayı birlikte kullanmak önerilir. Türkiye'de devlet destekli bitkisel ürün sigortası doluyu teminat altına alır ve dolu ağıyla korunan bahçelerde dolu teminatında tarife avantajı uygulanabildiği belirtilmektedir. Güncel şart ve oranlar için TARSİM ve yetkili sigorta acentenizden bilgi almanız uygun olur.
Göz aralığı, küçük dolu tanelerini durduracak kadar sık, ışık ve arı geçişini gereğinden fazla kısmayacak kadar açık olmalıdır. Döllenme için arı kullanılan bağ ve bahçelerde bu denge özellikle önemlidir. Ürününüze ve yörenizin dolu tanesi büyüklüğüne göre uygun seçimi konusunda uzman ve tedarikçi görüşü almak faydalıdır.
Kar tutan yörelerde ağın üzerinde biriken kar yükü sistemi çökertebilir. Bu nedenle çoğu üretici ağı dolu mevsimi sonrası toplar ya da kar yükünü taşıyacak biçimde tasarlanmış bir sistem kullanır. Kararı yörenizin kış koşullarına ve sistemin taşıma kapasitesine göre vermek gerekir.
Yeni bahçeyi baştan direk ve sıra düzeni ağ sistemine uygun kurmak genellikle daha ekonomik ve sağlamdır. Mevcut bahçeye sonradan sistem eklemek mümkündür ancak taşıyıcı altyapının yeniden düzenlenmesi gerekebilir. Her iki durumda da planlamayı kurulum öncesinde uzmanla yapmak maliyeti ve sorunları azaltır.
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) - Tarımda Dolu Zararı ve Korunma Yolları.
Harman üzerinde ilçe ve mahalle bazında hava durumunu inceleyebilir, tarımsal ilanlarınızı ücretsiz yayınlayabilirsiniz.
Hava Durumu Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
