Menü
Verim haritalama, hasat sırasında biçerdövere veya hasat makinesine takılan sensörlerden gelen anlık ürün debisi, nem ve GPS konum verilerinin birleştirilerek tarlanın her noktası için ürün verimini gösteren renkli bir harita çıkarılması işlemidir. Hassas tarımın (precision agriculture) temel katmanlarından biridir ve bir makineden çok bir ölçüm-veri sistemi olarak çalışır. Buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, kolza ve çeltik gibi tane ürünlerin hasadında yaygın kullanılır. Sistem, tarlanın hangi bölgesinin çok, hangisinin az verdiğini metrekare ölçeğinde ortaya koyar. Böylece çiftçi, gübreleme, tohumlama, sulama ve toprak işleme kararlarını tek bir ortalamaya göre değil, bölge bölge farklılaştırarak alabilir. Verim haritaları; değişken oranlı uygulama (VRA), toprak analizi ve drenaj planlamasının girdisini oluşturur. Türkiye koşullarında büyük parselli, sözleşmeli ve girdi maliyeti yüksek işletmeler için karar destek aracı olarak giderek önem kazanmaktadır.
Verim haritalama, tarlanın verim değişkenliğini görünür kılarak agronomik kararları veriye dayandırır. Hasat anında akış sensörü (kütle veya optik/darbe plakalı) tane debisini ölçer, nem sensörü tane nemini alır, GPS alıcısı makinenin konumunu ve hızını kaydeder; iş genişliği ile birlikte bu veriler saniyede birkaç kez birleştirilerek nokta bazlı verim (ör. kg/da veya ton/ha) hesaplanır. Sonuçta düşük ve yüksek verimli alanların net görüldüğü bir harita üretilir. Bu harita ile sıkışmış, drenaj sorunu olan, besin eksikliği ya da tuzluluk yaşayan zonlar tespit edilir. Değişken oranlı gübre ve tohum uygulamasında reçete haritasının temelini oluşturur; böylece verimli bölgeye daha çok, zayıf bölgeye daha az girdi verilerek maliyet düşürülür. Ayrıca çeşit denemelerinin, farklı ekim tarihlerinin ve toprak işleme yöntemlerinin gerçek verim etkisi ölçülebilir. Sulama ve drenaj yatırımlarının önceliklendirilmesinde, kiralama ve ürün tahmininde de kullanılır. Temel olarak toprak işleme, ekim, gübreleme ve sulama kararlarını iyileştiren geri besleme sağlar.
Verim haritalama sistemleri kullandıkları sensör ve entegrasyon biçimine göre ayrışır. Akış sensörü tipine göre iki ana grup vardır: darbe/çarpma plakalı (impact) sistemler, elevatörden dökülen tanenin bir plakaya çarpma kuvvetini ölçer ve tane ürünlerde yaygındır; optik veya hacimsel sistemler ise tane akışının hacmini ışık kesme yoluyla ölçer. Nem ölçümü kapasitif sensörle yapılır ve verimin kuru madde bazına düzeltilmesini sağlar. Entegrasyon açısından fabrika donanımlı (OEM) sistemler biçerdöverin kendi terminaline gömülüdür; sonradan takılan (retrofit/aftermarket) kitler ise mevcut makineye eklenir ve marka bağımsız çalışabilir. Konumlama doğruluğuna göre standart GPS, DGPS ve RTK düzeltmeli sistemler bulunur; RTK santimetre hassasiyeti sunar. Ürün türüne göre tane (buğday, mısır, ayçiçeği) verim monitörleri en yaygındır; ayrıca pamuk, patates, şeker pancarı ve yem hasat makineleri için özel debi sensörlü sistemler mevcuttur. Bazı sistemler yalnızca kayıt yapar, gelişmiş olanları anlık haritayı kabin ekranında gösterir ve buluta aktarır.
Seçimde önce mevcut hasat makinenizle uyum gelir: OEM sistemlerde marka ve model uyumu, retrofit kitlerde elevatör ve tahliye geometrisine montaj uygunluğu kontrol edilmelidir. İşletme büyüklüğü belirleyicidir; küçük parseller için basit kayıt yapan bir monitör yeterken, büyük ve değişken verimli tarlalarda RTK düzeltmeli, VRA reçetesine veri verebilen sistem daha çok kazandırır. Ölçüm doğruluğu için kalibrasyon kolaylığı, nem sensörünün varlığı ve akış sensörünün ürün çeşitliliğinize uygunluğu önemlidir; tek tip ürün mü yoksa mısır ve buğday gibi farklı taneler mi hasat edeceğinizi belirleyin. Konum doğruluğu için en az DGPS, mümkünse RTK tercih edilir. Veri aktarımı ve yazılım uyumu, harita çıktısının kullandığınız tarım yazılımıyla (shapefile, ISOXML) uyumlu olması gözden geçirilmelidir. İkinci elde; akış plakasının aşınması, nem sensörünün çalışması, kablo tesisatı ve konnektör oksitlenmesi, GPS anteni ve terminalin sağlamlığı, önceki kalibrasyon kayıtları ve firmware güncellenebilirliği kontrol edilmelidir. Yerel teknik servis ve yedek parça erişimi karar için kritiktir.
Doğru sonuç için sezon başında ve ürün değiştikçe kalibrasyon şarttır. Bilinen ağırlıkta bir yük (kantar tartısı) ile sistem kalibre edilerek sensör okuması gerçek verimle eşitlenir; farklı akış hızlarında birkaç kalibrasyon örneği alınması doğruluğu artırır. Nem sensörü de referans nem ölçümüyle ayarlanmalıdır. Hasat sırasında iş genişliğini doğru girin; tabla tam dolu çalışmıyorsa kısmi genişliği işaretleyin, aksi halde verim düşük görünür. Makine hızını mümkün olduğunca sabit tutmak, tarla kenarı dönüşlerinde kaydı otomatik durdurmak ve gecikme (lag time) ayarını yapmak harita kalitesini yükseltir; gecikme, tanenin kesici tabladan sensöre ulaşma süresidir ve yanlışsa harita konumsal olarak kayar. GPS antenini kabin üstüne, gölgesiz konuma sabitleyin. Güvenlik açısından sensör ve kablo montajı yalnızca makine durdurulup kontak kapalıyken yapılmalı; elevatör ve hareketli aksama müdahale edilmemelidir. Her tarla için ayrı dosya açmak ve verileri günlük yedeklemek veri kaybını önler.
Sistem elektronik ve sensör ağırlıklı olduğundan bakımı temizlik ve bağlantı kontrolü üzerine kuruludur. Her sezon sonunda akış/darbe plakasını, elevatör çevresini ve nem sensörü haznesini toz, saman ve tane artığından temizleyin; birikinti okumaları saptırır. Kabloları ve konnektörleri periyodik kontrol edin; titreşim kaynaklı gevşeme ve nem kaynaklı oksitlenme en sık arıza nedenidir, konnektörlere kontak koruyucu uygulanabilir. Darbe plakası zamanla aşınır ve doğruluğu düşürür; aşınan plaka değiştirilmelidir. GPS anteni ve terminal ekranını doğrudan güneş ve neme karşı koruyun, saklama döneminde terminali kabinden çıkarıp kuru ortamda tutun. Firmware ve harita yazılımını güncel tutmak hata düzeltmeleri sağlar. Sık görülen sorunlar; kalibrasyon kaymasına bağlı yanlış verim, gecikme ayarından doğan konum kayması, sinyal kesilmesinden boş harita alanları ve nem sensörü tıkanmasıdır. Sezon başı deneme hasadıyla sistemi doğrulamak, verileri düzenli yedeklemek ve kalibrasyon kayıtlarını saklamak ömrü ve güvenilirliği uzatır.
Hasat sırasında tane debisi, nem ve GPS konumunu birleştirerek tarlanın her bölgesinin ne kadar ürün verdiğini gösteren bir harita üretir. Bu harita ile düşük ve yüksek verimli alanlar belirlenir; gübreleme, tohumlama, sulama ve drenaj kararları bölge bazında verilerek girdi maliyeti düşürülür ve verim artırılır.
Öncelikle hasat makinenizle uyum kontrol edilir; OEM veya marka bağımsız retrofit kit seçenekleri vardır. İşletme büyüklüğü, hasat edeceğiniz ürün çeşitliliği, nem sensörü varlığı, GPS doğruluğu (en az DGPS, tercihen RTK) ve harita yazılımı uyumu değerlendirilir. İkinci elde akış plakası aşınması ve kablo tesisatı incelenmelidir.
Hayır. Bazı biçerdöverler fabrika çıkışı verim monitörüyle gelir, ancak birçok makineye sonradan takılan retrofit sensör kitleri monte edilebilir. Önemli olan elevatör ve tahliye geometrisinin sensör montajına uygun olması ve terminalin GPS ile entegre çalışmasıdır.
Doğruluk büyük ölçüde kalibrasyona bağlıdır. Kantar tartısıyla yapılan verim kalibrasyonu, nem sensörü ayarı, doğru iş genişliği girişi ve gecikme süresi ayarı belirleyicidir. Sabit hız, kesintisiz GPS sinyali ve temiz sensör de haritanın gerçeği yansıtmasını sağlar.
Değişken oranlı gübre ve tohum uygulamasının en sağlam temel verisi verim haritasıdır. Harita, tarlanın verim zonlarını ortaya koyduğu için reçete haritası bu zonlara göre hazırlanır. Verim haritası olmadan da uygulama yapılabilir ama zon ayrımı toprak analizi gibi diğer katmanlara dayanır ve isabeti düşer.
Kaynak: Tarımsal mekanizasyon ve hassas tarım teknik kaynakları.
Harman üzerinde güncel verim haritalama ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Verim Haritalama Verim Haritalama Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
