Menü
Balya makinesi, biçilip tarlada kurutulmuş ot, yonca, korunga, saman ve benzeri kaba yem bitkilerini toplayıp yüksek yoğunlukta sıkıştırarak düzgün balyalar halinde bağlayan tarımsal mekanizasyon aracıdır. Traktör kuyruk milinden (PTO) hareket alarak çalışır ve hasat sonrası ürünün taşınmasını, istiflenmesini ve depolanmasını büyük ölçüde kolaylaştırır. Türkiye'de yem bitkisi ve hububat üretiminin yaygın olduğu bölgelerde mekanizasyonun temel makinelerinden biridir.
Balya makinesinin temel işlevi, tarlaya serili durumdaki gevşek yem veya sap materyalini toplayarak sıkıştırılmış ve bağlanmış bir kütle haline getirmektir. Gevşek ot ya da saman çok yer kapladığından taşınması ve depolanması zordur; balyalama ile hacim önemli oranda küçülür, birim başına daha çok materyal taşınıp istiflenir ve depoda daha az alan gerekir. Sıkıştırma aynı zamanda materyalin dış etkenlere karşı daha dayanıklı kalmasına, hava ile teması azaldığından besin değerinin daha iyi korunmasına katkı sağlar. Böylece iş gücü ve zaman tasarrufu sağlanırken, kaba yemin sezon boyunca düzenli biçimde muhafazası mümkün olur.
Balya makineleri ürettikleri balyanın şekline göre başlıca iki gruba ayrılır. Prizmatik (dikdörtgen/kare) balya makineleri, materyali bir sıkıştırma pistonu ile ileri geri hareketle bastırarak dörtgen kesitli, üst üste düzgün istiflenebilen balyalar üretir; bu balyalar elle taşımaya ve düzenli depolamaya elverişlidir. Silindirik (yuvarlak) balya makineleri ise materyali dönen kayış, silindir veya zincir sistemiyle sararak yuvarlak balyalar oluşturur; bunlar genellikle daha büyük ve ağır olduğundan yükleme ve taşımada traktöre bağlı özel çatal ve kaldırıcılardan yararlanılır. Prizmatik balyalar çoğunlukla ip düğümleyici düzenle bağlanırken, silindirik balyalar ip veya ağ ile sarılarak dağılması önlenir. Ayrıca silaj amacıyla yüksek nemli materyali balyalayıp streç filmle saran sarma (silaj balya) sistemleri de bulunur. Küçük işletmeler için düşük kapasiteli tipler, büyük tarlalar için yüksek iş verimli tipler mevcuttur.
Balya makinesi seçilirken öncelikle işletmenin arazi büyüklüğü ve yıllık balyalanacak alan miktarı göz önünde bulundurulmalıdır; küçük parseller için daha hafif ve az kapasiteli, geniş alanlar için yüksek iş verimli makineler daha uygundur. Üretilmek istenen balya biçimi (prizmatik ya da silindirik) ve balyanın kullanım amacı (elle taşıma, hayvan yemlemesi, satış, silaj) belirleyici bir ölçüttür. Traktörün güç ve kuyruk mili özelliklerinin makineyle uyumu, toplayıcı genişliği, balya boyutunun ayarlanabilir olması, bağlama sisteminin (ip düğümleyici veya ağ) güvenilirliği ve yedek parça ile servis erişilebilirliği değerlendirilmelidir. Balyalanacak materyalin türü ve nem durumu, sıkıştırma yoğunluğu ihtiyacı ve arazinin eğim ile taş durumu da seçimde dikkate alınması gereken etkenlerdir.
Balya makinesi traktöre bağlanır ve hareketini kuyruk milinden alır. Çalışma sırasında önden konumlanan toplayıcı (pick-up) parmakları, tarlada namlu halinde serili materyali yerden kaldırarak besleme kanalına yönlendirir. Prizmatik tiplerde materyal, sıkıştırma odasına aktarılır ve ileri geri hareket eden piston tarafından art arda bastırılarak kademeli biçimde yoğun bir kütle oluşturulur; balya belirlenen uzunluğa ulaşınca düğümleyici düzen devreye girip ipi bağlar ve balya arka taraftan dışarı verilir. Silindirik tiplerde materyal, sıkıştırma odasındaki dönen kayış veya silindirler arasında sarılarak yoğunlaşır, istenen çapa ulaştığında ip ya da ağ ile sarılıp kapak açılarak tarlaya bırakılır. Verimli ve düzgün balya için ürünün uygun nemde ve düzenli namlular halinde serili olması, ilerleme hızının materyal yoğunluğuna göre ayarlanması önemlidir.
Balya makinesi çok sayıda hareketli parça içerdiğinden düzenli bakım, hem iş güvenliği hem de makine ömrü açısından zorunludur. Her çalışma gününün sonunda toplayıcı, sıkıştırma odası ve bağlama düzeni üzerinde biriken toz, saman ve bitki artıkları temizlenmeli; fırça veya basınçlı hava kullanılabilir. Zincir, kayış, dişli ve yataklar üretici talimatına uygun aralıklarla yağlanmalı ve gerginlikleri kontrol edilmelidir. Düğümleyici mekanizma balyalama kalitesi için kritik olduğundan ayarı, bıçak ve iğneleri düzenli gözden geçirilmeli, aşınan parçalar zamanında değiştirilmelidir. Kuyruk mili şaftı ve koruyucu muhafazalar sağlam olmalı, gevşeyen cıvatalar sıkılmalıdır. Bakım ve ayar işlemleri kesinlikle makine dururken ve traktör kuyruk mili devre dışıyken yapılmalı; dönen parçalara asla el ile müdahale edilmemelidir. Sezon sonunda makine iyice temizlenip yağlanarak kuru bir yerde muhafaza edilmelidir.
Balya makinesi başta yonca, korunga, fiğ ve çayır otu gibi kaba yem bitkileri ile hububat hasadı sonrası kalan saman ve sap materyalinin toplanıp sıkıştırılmasında kullanılır. Uygun nemde kurutulmuş her türlü kaba yem ve sapın taşınıp depolanabilir balyalar haline getirilmesini sağlar. Yüksek nemli materyal için ise silaj balya ve sarma sistemleri tercih edilir.
Prizmatik balya makinesi, materyali bir sıkıştırma pistonuyla bastırarak dörtgen kesitli, üst üste düzgün istiflenebilen balyalar üretir ve bunlar elle taşımaya elverişlidir. Silindirik balya makinesi ise materyali dönen kayış ya da silindirlerle sararak yuvarlak balyalar oluşturur; bu balyalar genellikle daha büyük ve ağır olduğundan taşınmasında traktöre bağlı özel çatallardan yararlanılır. Bağlama yönteminde de prizmatik tipler ip düğümleyici, silindirik tipler ip veya ağ kullanır.
Gerekli güç, makinenin tipine, boyutuna ve sıkıştırma kapasitesine göre değişir; küçük prizmatik tipler daha düşük güçle çalışabilirken büyük silindirik ve yüksek kapasiteli makineler daha güçlü traktör ister. Kesin bir değer vermek doğru olmaz; makine seçilirken üreticinin belirttiği güç ve kuyruk mili gereksinimlerinin işletmedeki traktörle uyumlu olduğu doğrulanmalıdır. Yetersiz güçle çalışmak hem verimi düşürür hem de makineyi zorlar.
Balyalanacak materyalin nemi, hem balya kalitesi hem de saklama güvenliği açısından belirleyicidir. Fazla nemli materyal balya içinde küflenme, bozulma ve ısınma riskine yol açarken, aşırı kuru materyal balyalama sırasında dağılabilir ve yaprak kaybı artar. Kuru ot ve saman balyalaması için materyalin uygun kurulukta olması, silaj balyası için ise sistemin öngördüğü yüksek nem aralığında olması gerekir. Doğru nem, hem besin değerinin korunmasını hem de düzgün sıkı balya oluşumunu sağlar.
Her kullanım sonrası toplayıcı, sıkıştırma odası ve bağlama düzeni bitki artıklarından temizlenmeli; zincir, kayış ve yataklar üretici talimatına göre yağlanıp gerginlikleri kontrol edilmelidir. Düğümleyici mekanizmanın ayarı ve aşınan parçaların durumu düzenli gözden geçirilmelidir. Tüm bakım işlemleri makine dururken ve kuyruk mili devre dışıyken yapılmalı, dönen parçalara asla el ile müdahale edilmemelidir. Sezon sonunda makine temizlenip yağlanarak kuru bir ortamda saklanması ömrünü uzatır.
Kaynak: T.C. Milli Eğitim Bakanlığı MEGEP Tarım Teknolojisi Balya Makineleri Modülü.
Harman üzerinde güncel balya makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Balya Makinesi Balya Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
