Menü
Tescilli çeşit, yurt içinde ya da yurt dışında ıslah edilmiş bir bitki çeşidinin farklı, yeknesak ve durulmuş olduğunun resmi denemelerle belirlenerek Tarım ve Orman Bakanlığı kütüğüne kaydedilmiş halidir. Bu kayıt işlemi Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) tarafından yürütülür ve tescillenen çeşit Milli Çeşit Listesine alınır. Böylece çeşidin adı, kimliği ve özellikleri resmen tanınmış olur.
Bir çeşidin tescillenebilmesi için farklılık, yeknesaklık ve durulmuşluk (DUS) deneme ve gözlemlerinden geçmesi ve genellikle tarımsal değer denemeleriyle biyolojik, teknolojik ve verim özelliklerinin belgelenmesi gerekir. Farklılık, çeşidin bilinen diğer çeşitlerden ayırt edilebilir olmasını; yeknesaklık, bitkilerin kendi içinde bir örnek olmasını; durulmuşluk ise özelliklerin nesiller boyu sabit kalmasını ifade eder. Tescilli çeşit; adı, kimliği ve genetik özellikleri resmen sabitlenmiş bir çeşit olmasıyla, tür bazında kaydedilen standart tohumluktan ve özellikleri kayıt altında olmayan yerel populasyonlardan ayrılır.
Tescilli çeşit, satın alınan tohumun kimliği ve beklenen özellikleri bakımından üreticiye güven verir; çünkü çeşit özellikleri resmi denemelerle doğrulanmış ve kayıt altına alınmıştır. Bu çeşitlere ait tohumluklar sertifikasyon sürecine tabi tutulabildiği için çeşit saflığı ve kalite bakımından izlenebilir olur. Yeknesak ve durulmuş yapısı sayesinde tarladaki bitkilerin gelişim ve olgunluk bakımından daha bir örnek olması beklenir, bu da planlama ve ürün tekdüzeliği açısından kolaylık sağlar. Tescilli ve Milli Çeşit Listesinde yer alan çeşitlerin tohumluk ticareti ve üretimi yasal zeminde yapılabilir.
Çeşit seçerken önce ürünün ve bölgenizin koşullarına uygun, Milli Çeşit Listesinde kayıtlı bir çeşit olup olmadığına bakın; tescil bilgisi çeşidin resmi kimliğinin bulunduğunu gösterir. Tohumluğu sertifikalı olarak temin etmek çeşit saflığı ve kalite açısından ek güvence sağlar, bu nedenle etiket ve sertifika bilgilerini kontrol etmek yararlıdır. İhtiyacınıza göre erkencilik, hastalıklara dayanıklılık, kullanım amacı gibi çeşide ait açıklanmış özellikleri karşılaştırarak seçim yapabilirsiniz. Tereddüt halinde il ya da ilçe tarım müdürlükleri ve ziraat fakülteleri gibi resmi kaynaklardan çeşit ve tohumluk bilgisi teyit edilebilir.
Tescil, çeşidin resmi olarak tanındığını gösterir; ancak her çeşit her bölgede aynı performansı vermez, bu yüzden çeşidin tavsiye edildiği ekolojiye ve amaca uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Tescilli çeşit ile sertifikalı tohumluk aynı şey değildir; çeşit tescilli olsa da elinizdeki tohumun sertifikalı olup olmadığı etiketten kontrol edilmelidir. Kayıt dışı ya da kimliği belirsiz tohum kullanımı çeşit saflığı ve yasal açıdan risk taşıyabilir. Çeşitlere ilişkin güncel liste ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, bilgilerin TTSM ve Tarım ve Orman Bakanlığının güncel kaynaklarından doğrulanması önerilir.
Hayır, ikisi farklı kavramdır. Tescil, çeşidin özelliklerinin resmi denemelerle belirlenip Milli Çeşit Listesine kaydedilmesidir; sertifikasyon ise o çeşide ait tohumluk üretiminin belirli kalite ve saflık kurallarına göre kontrol edilip belgelenmesidir. Bir çeşit tescilli olabilir, ama elinizdeki tohumun sertifikalı olup olmadığını etiketinden ayrıca kontrol etmeniz gerekir.
Türkiye'de çeşit tescili konusunda yetkili kuruluş, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğüdür. Çeşit sahibi başvuru dosyasını hazırlayıp bu kuruma başvurur, gerekli deneme ve gözlemler yürütülerek çeşit değerlendirilir ve uygun bulunursa kayıt altına alınır.
Öncelikle farklılık, yeknesaklık ve durulmuşluk incelenir; yani çeşidin diğer çeşitlerden ayırt edilebilir, kendi içinde bir örnek ve nesiller boyu sabit olması aranır. Ayrıca birçok türde çeşidin biyolojik ve teknolojik özellikleri ile tarımsal değeri de deneme ve gözlemlerle değerlendirilir.
Hayır. Tescil, çeşidin resmi olarak tanındığını ve özelliklerinin belgelendiğini gösterir; fakat performans iklim, toprak ve yetiştirme koşullarına göre değişir. Bu nedenle çeşidin tavsiye edildiği bölge ve kullanım amacına uygunluğunu ayrıca değerlendirmek gerekir.
Milli Çeşit Listesi, tescili yapılmış çeşitlerin kayıtlı olduğu resmi listedir. Bir çeşidin bu listede yer alması, tohumluk üretiminin ve ticaretinin yasal zeminde yapılabilmesi açısından önemlidir ve çeşidin resmi kimliğe sahip olduğunu gösterir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM).
Harman üzerinde tohum, fide ve fidan ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Tohum ve Fide İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
